|
* محبوبه ناطق
در حالي كه طي دهه گذشته روند كاشت پنبه در ايران رو به كاهش گذاشت، با معرفي رقمهاي جديد پنبه از سوي مؤسسه تحقيقات و آموزش وزارت جهاد كشاورزي امسال سطح زير كشت پنبه افزايش يافت.

با اين حال اين مؤسسه به دنبال معرفي ارقام پرمحصول تر به كشاورزان است و در همين رابطه رقم جديد هيبريد به نام «سپيد» را كه با فناوري ايراني به ثمر نشسته را معرفي كرد. رئيس اين مؤسسه به خبرنگار قدس گفت: رقم جديد در سال 68 از استراليا به ايران وارد شد و يك سال پس از آن در مزرعه قرنطينه و سپس در مزرعه كلكسيون مورد بررسي و تكثير بذر مقدماتي قرار گرفت. دكتر جعفر خلقاني افزود: در سال 71 در شبكه آزمايشهاي مقايسه ارقام و پس از آن در آزمايشهاي ناحيه اي و به زراعي و طرحهاي ترويجي تحت بررسي قرار گرفت، به طوري كه از اين سال تاكنون 16 طرح به نژادي، هشت طرح به زراعي، دو طرح فني و دو طرح گياه پزشكي بر روي رقم «ساي اكرا» (سپيد) انجام شده است. وي درخصوص دلايل برتري اين رقم كه با فناوري ايراني بهبود يافته اضافه كرد: افزايش در سطح كشت، زودرسي، مقاومت در مقابل خشكي و كم آبي و همچنين آفتها و بيماريها از جمله دلايل برتري اين رقم بر رقمهاي پرمحصول نظير «ساحل» مي باشد. او اظهارداشت: برگهاي باريك رقم ساي اكرا (سپيد) باعث زودرسي محصول و مقاومت در برابر آفتها مي گردد و پوشش سم در مزرعه بيشتر و بهتر است، به همين علت خسارت ناشي از آفت كمتر مشاهده مي شود. او افزود: رقم جديد با قابليت توليد 324 غوزه و گل نسبت به رقم «ساحل» محصول بيشتري مي دهد و به دليل پهناي كمتر برگ، نور بيشتري به زير بوته مي رسد و از تجمع آفت جلوگيري مي كند. وي افزود: ميانگين عملكرد ساحل دو هزار و 203 كيلوگرم در هكتار و رقم «ساي اكرا» دو هزار و 822 كيلوگرم در هكتار مي باشد كه افزايش عملكردي برابر با 619 كيلوگرم در هكتار مشاهده مي شود. همچنين عملكرد چين اول به عنوان زودرس مشخص كرد رقم «ساي اكرا» 1820 كيلوگرم در هكتار با 64 درصد كل قابليت توليد و رقم «ساحل» 1376 كيلوگرم در هكتار با 42 درصد توليد داشته است كه نشان دهنده زودرسي و مقرون به صرفه بودن اين رقم است. او به درصد كيل «ساحل» و «ساي اكرا» به ترتيب 17/36 و 22/39 اشاره كرد و گفت: برتري بيشتر كيل (پنبه محلوج) باعث رغبت بيشتر كارخانه هاي پنبه پاك كني به اين رقم مي شود. همچنين ظرافت رقم «ساحل» 67/3 و رقم «ساي اكرا» 16/4 ميكرون مي باشد. خلقاني افزود: طول الياف در رقم ساي اكرا بيشتر از ساحل است. او اضافه كرد: همچنين بررسيهاي به عمل آمده در استان گلستان نشان داده رقم تجاري ساحل در منطقه داراي رشد رويشي زياد و مستعد به آفتهاي پنبه از جمله شته، عسلك، تريپس و كرم غوزه بوده و باعث فشرده شدن خاك، شوكهاي گرمايي در ماههاي گل دهي، حساس بودن به تنشهاي خشكي و شوري، داراي عملكرد اقتصادي نبوده و رقم ساي اكرا در تمام اين موارد برتر از رقم ساحل بوده است. او با اشاره به اينكه در حال حاضر 81 كيلوگرم بذر ساي اكرا در يك طبقه گياهي و 1200 كيلوگرم در طبقه اي ديگر موجود است، اظهارداشت: ارزش افزوده پنبه با تبديل به نخ 100 درصد، تبديل به پارچه 300 درصد و با تبديل به پوشاك 900 درصد مي باشد. وي همچنين افزود: طي دهه 50 تا 60 پنبه ايران در بازار بين الملل شهرت بسيار داشت و بعد از نفت بيشترين ارزآوري را براي كشور به ارمغان مي آورد. او تأكيد كرد: در سال زراعي 85 سطح زير كشت پنبه در حدود 110 هزار و 80 هكتار بوده كه با افزايش بازدهي محصول و كاهش هزينه هاي توليد امكان افزايش سطح زير كشت پنبه به 360 هزار هكتار وجود دارد. لازم به ذكر است، پنبه در 100 كشور جهان كشت مي شود و 150 ميليون نفر در اين بخش اشتغال دارند. |