|
زهرا شيدوش
گروه اقتصادي: در عصري كه شكل حركتي جهان امروز از پايه قدرتهاي اقتصادي در چارچوب تفكرات اقتصاد آزاد در آغاز دهه 90 به سمت

و سوي پايه هاي (امنيتي- اقتصادي) در پناه همگراييهاي نظامي- سياسي در آغاز دهه جاري تغيير ماهيت داده، حضور پرقدرت ايران اسلامي را در پيمانهاي منطقه اي و فرامنطقه اي بيش از پيش ضروري و اجتناب ناپذير كرده است. پيمان استراتژيك شانگهاي با بهره گيري از دو خصوصيت بارز حركتهاي راهبردي منطقه اي (امنيت- اقتصاد) شكل پذيرفته و حضور همگرايي مؤثر اقتصادي- امنيتي كشورمان كه با حضور پررنگ رئيس جمهوري در ششمين و هفتمين اجلاس شانگهاي داراي بستري مناسب گرديده، مي تواند يكي از محورهاي كليدي دستيابي ايران به اهداف سند چشم انداز بيست ساله نظام باشد. در ارتباط با پيمان و اجلاس شانگهاي در حوزه هاي سياسي و امنيتي مطالب زيادي ذكر شده است كه بسيار حائز اهميت است، اما به دليل اهميت بررسي ظرفيتهاي اقتصادي كم نظير اين پيمان و مشاركت كشورهايي نظير چين، روسيه، كشورهاي آسياي ميانه در حال حاضر و در آينده نزديك هند، پاكستان و ايران، خبرنگار ما گفتگويي با دكتر «عباسعلي نورا» استاد دانشگاه و صاحبنظر در مسائل اقتصاد بين الملل در رابطه با چشم انداز و ظرفيتهاي حضور ايران در پيمان شانگهاي انجام داده است كه مي خوانيد. دكتر نورا در موارد تأثيرات تحقق عضويت ايران در پيمان شانگهاي مي گويد: در اقتصاد امروز ايجاد فضاي بازار اقتصادي بخصوص در كشورهايي كه جمعيت زيادي دارند يك توسعه پايدار شمرده مي شود كه كشورهاي آسيايي شامل چنين موضوعي مي شوند. در حال حاضر تمام كشورها نيز به دنبال بازار عرضه و نيز بازاري كه نيازهايشان را برآورده كنند هستند، بنابراين اگر ايران به عضويت چنين پيماني درآيد هم مي تواند بازار بزرگي براي عرضه توليدات خود داشته باشد و هم اين كه نيازهاي خود را از طريق كانالهاي دست اول برطرف كند نه كانالهاي دست دوم و سوم كه به افزايش هزينه منجر مي شود. وي مي افزايد: با توجه به اين كه توليد انبوه و افزايش صادرات كالاهاي غيرنفتي يكي از مهمترين هدفهاي استراتژي توسعه صنعتي كشور است، براي اجرايي شدن اين اهداف نيازمند بازارهاي اقتصادي هستيم و پيمان شانگهاي در اين راستا مي تواند ما را به هدفهاي مورد نظرمان نزديكتر كند و در نهايت فضاي صادراتي كشور باز شود و به نوعي فضاي اقتصادي بر فضاهاي سياسي كه در اين پيمانها موجود است غالب شود. وي در رابطه با ظرفيتهاي موجود اقتصادي كشور براي پيوستن به پيمان شانگهاي اظهار مي دارد: ظرفيتهاي خوبي در بخش انرژي، صادرات دانش فني، مهندسي و كالاهاي غيرنفتي در كشور موجود است كه با پيوستن ايران به اين پيمان مي توان از اين ظرفيتها به خوبي استفاده كرد. كارشناس اقتصاد بين الملل در رابطه با اينكه اختلاف نظرهايي در حوزه هايي نظير صادرات حاملهاي انرژي (گاز) بين ايران و روسيه (چون ايران رقيب روسيه براي صادرات گاز به اروپا شمرده مي شود) آيا مي تواند به پذيرفته نشدن ايران در پيمان شانگهاي منجر شود مي گويد: با توجه به اينكه طرح اوپك گازي (كه ايران و روسيه نيز جزو آن هستند) در دست بررسي و اجراست، بنابراين منافع كشورهاي عضو اوپك گازي مانند اوپك نفت در يك راستا قرار مي گيرد و اين همگرايي از جهتي مي تواند حتي به نفع روسيه تمام شود، زيرا روسيه از طريق ايران مي تواند گاز خود را نيز صادر كند. وي مي افزايد: روسيه بدون توجه به تهديدها و تبليغات غرب بويژه آمريكا بايد براي ايجاد اوپك گازي و به عضويت درآوردن ايران در پيمان شانگهاي تلاش كند، زيرا در نهايت اين اتفاقها از منظر سياسي، اقتصادي و امنيتي به نفع روسيه نيز خواهد بود. وي در رابطه با وجود بسترها و زيرساختهاي مناسب براي پيوستن ايران به پيمان شانگهاي كه مي تواند مقدمه اي براي پيوستن به سازمان تجارت جهاني باشد، اظهار مي دارد: متأسفانه در اين زمينه يعني وجود بسترهاي مناسب و لازم، ضعفهايي مانند تعرفه هاي بالاي بازرگاني و گمركي، وجود قوانين و مقررات زياد و... وجود دارد كه البته اگر كشور خواستار پيوستن به چنين پيمانها و در نهايت سازمان تجارت جهاني است بايد به سرعت به حذف اين قوانين و مقررات دست و پا گير و يا تعرفه هاي بالاي بازرگاني و گمركي بپردازد. در غير اين صورت ايران حتي اگر عضو شود، نمي تواند قدرت مؤثري در بين اعضا داشته باشد. |