رضا اخوان

مقدمه:
اگزما يا درماتيت، به تمام مواردي گفته مي شود كه پوست ملتهب، قرمز، تاول، ترشح، پوسته پوسته شدن، تغيير رنگ، ضخيم شدن



و خارش داشته باشد. اگزما داراي انواع مختلفي است از جمله: اگزماي تماسي آلرژيك، تماسي تحريكي، سرشتي (اتوپيك)، سبوره اي يا شوره اي، سكه اي و....كلمه اتوپيك گروهي از بيماريهاي آلرژيك يا همراه با آلرژي را شامل مي شود كه اغلب چند نفر از افراد يك خانواده را درگير مي كند. در يك خانواده ممكن است آلرژيهايي از نظير تب يونجه (حساسيت فصلي)، حساسيت به گرده گياهان، آسم، بيماري ديابت يا قند خون و بيماري غده تيروئيد وجود داشته باشد. علاوه بر اينها اگزماي اتوپيك نيز در اين خانواده ها ديده مي شود. در يك پنجم موارد ممكن است يك فرد از خانواده مبتلا به اين اگزما بدون درگيري ديگر افراد خانواده باشد. اگزماي اتوپيك در سراسر دنيا به طور شايعي وجود دارد. اين اگزما در هر سني مي تواند ديده شود و شيوع آن معمولاً در نوزادان و كودكان بسيار بيشتر است. ضايعات پوستي، خشكي پوست و خارش از مهمترين علايم آن به شمار مي آيند.
اگزماي اتوپيك در دوره نوزادي در سنين دو تا سه ماهگي شروع مي شود و با گذشت زمان درگيري در قسمتهاي مختلف پوستي ايجاد مي شود. اين بيماري گاهي در سنين كودكي و گاهي تا سن بلوغ تداوم دارد و خود به خود از بين مي رود.

علايم اگزماي سرشتي
در نوزادي ضايعات خارش دار پوستي همراه با ترشح، دلمه و قرمزي بخصوص روي گونه ها پديد مي آيند ولي در جاهاي ديگر پوست نيز مي توانند ديده شوند. نوزاد به علت خارش معمولاً بي قرار است و نواحي خارش دار را با دست و يا با هر وسيله اي مي مالد. اگر چه اين بيماري ممكن است تا پايان دوره نوزادي از بين برود، ولي درمان در اين زمان در تغذيه و رشد كودك كمك زيادي مي كند. اگر بيماري ادامه پيدا كند ضايعات كمتر تمايل به قرمزي، دلمه بستن و ترشح دارند. بعد از اين دوره ضايعات به صورت خشك، قرمز متمايل به قهوه اي در آمده و پوسته پوسته شدن و ضخيمي پوست از علايم شايع اين دوره است. البته خارش همچنان با قدرت پيشين وجود دارد. گاهي آن قدر فرد خود را مي خاراند تا زخم شود. اين زخم شدن مي تواند به دليل از بين رفتن سد دفاعي باعث بروز عفونت ميكروبي در ناحيه شود. در سنين نوجواني تا بزرگسالي ممكن است ضايعات خشك و پوسته دار بيشتر در نواحي خم آرنج، پشت زانو، قوزك ومچ پا و هر ناحيه چين دار ديده شوند.

تشخيص اگزماي سرشتي
هر ضايعه خارش دار با خصوصيات ذكر شده؛ همراه با يك تاريخچه فاميلي از اتوپي مي تواند يك اگزماي سرشتي باشد. اين بيماري هميشه از يك الگوي خاصي تبعيت نمي كند و ممكن است در هر مرحله اي و هر سني بدون الگوي خاصي به وجود آيد. ضايعات ممكن است در كف دست و پا و پشت دست و پا با خارش شديد و خشكي و قرمزي تيره رنگي ديده شود. در سنين بالاتر نيز احتمال ضايعات ترشح دار و دلمه بسته وجود دارد.

عوامل تشديد كننده اگزماي سرشتي
اين بيماران داراي پوستي حساسند و عوامل زيادي مي توانند پوست اين افراد را تحريك كنند و ضايعات اگزمايي را در آنان به وجود آورند. البته هر فردي مي تواند به عواملي حساس و به عوامل ديگري غير حساس باشد يا به طور خلاصه ميزان حساسيت پوست نسبت به اين عوامل در افراد مختلف متفاوت است. اين عوامل شامل تغيير سريع دماي محيط (سرما و گرما)، خشكي هوا، ورزش سنگين يا هر گونه فعاليتي كه باعث تعريق زياد شود، بعضي غذاها، تماس با لباسهاي نايلوني يا پشمي، انواع عفونتها، آفتاب و استرسهاي عصبي مي باشند.

تأثير غذاها در ايجاد آلرژي
آلرژي غذايي در 10 در صد اين بيماران ديده مي شود. غذاهايي كه بيشتر مورد ظن هستند، شامل: تخم مرغ، شير گاو، ماهي، آجيل، مواد افزودني (چاشني)، مواد رنگي مصنوعي، سويا، شكلات، توت فرنگي و... مي باشند. اين غذاها مي توانند باعث تشديد بيماري شوند، ولي حذف تمام اين غذاها از رژيم غذايي روش عاقلانه اي نيست و بايد ديد با مصرف كدام غذا بيماري فرد شدت مي يابد و آن غذا را حذف كرد. در صورتي كه به غذايي مشكوك هستيد به مدت دو هفته مصرف نكنيد و بعد از اين دوره اگر با مصرف آن بيماري شدت پيدا كرد از خوردن اين نوع غذا اجتناب كنيد در غير اين صورت اين غذا جزء رژيم نمي باشد. مدت زمان بين خوردن غذا و شدت بيماري معمولاً يك تا سه ساعت است. مادراني كه داراي فرزند شيرخوار مبتلا به اگزماي سرشتي هستند نيز بايد غذاهاي حساسيت زا را پيدا كرده و از خوردن آن اجتناب كنند؛ چون مواد غذايي در شير ترشح شده و با خوردن شير مادر، نوزاد دچار ضايعات و شدت بيماري مي شود.

تأثير عوامل محيطي
گرده گياهان و گرد و غبار نيز در شدت بيماري نقش دارند. تماس با وسايل و موادي كه گرد و غبار را در خود نگه مي دارند مانند: بالش، متكا، پرده، فرش، روكش مبل، پشم و غيره باعث بدتر شدن بيماري مي گردند. محل زندگي بايد ساده و فاقد وسايل تجمع گرد و غبار باشد. در محل زندگي از نگه داشتن گياه و گل و حيوانات بايد اجتناب كرد. ملحفه ها بايد مرتب شسته شوند و دو بار آب كشي شوند تا مواد پاك كننده كاملاً حذف شوند. مواد آرايشي، عطريات، اسپريها ( حشره كش يا خوشبو كننده) و دود سيگار مي توانند بيماري را شدت بخشند.

درمان
مصرف هر گونه كرم، لوسيون، شامپو، صابون و محصولات آرايشي بايد با مشورت پزشك باشد. از پوشيدن لباسهاي زير خشن و زبر اجتناب كنيد، حتي الامكان از لباسهاي زير نخي يا كتاني استفاده كنيد. از پوشيدن لباسهاي تنگ، چسبان و پشمي و نايلوني اجتناب ورزيد. از فعاليتهايي كه باعث تعريق زياد مي شود اجتناب كنيد. اگر پوست شما خارش دارد، از خاراندن اجتناب كنيد؛ چون خارش پوست سبب بدتر شدن ضايعات و شدت خارش مي شود. در اين مواقع بهتر است با فشار دادن محل خارش آن را كنترل نمود. از كرمهاي مرطوب كننده و چرب كننده بخصوص بعد از استحمام، استخر و شستن دست استفاده نماييد.
داروهاي تجويز شده موضعي باعث تخفيف بيماري مي شوند. چون بيشتر اين داروها حاوي كورتون هستند، بيش از زمان گفته شده استفاده نگردد. از داروهاي ضد هيستامين نيز در بهبود ضايعات و كنترل خارش استفاده مي شود. اگر ضايعات عفوني شده باشند از آنتي بيوتيك موضعي يا خوراكي و يا هر دو استفاده مي شود. كورتون خوراكي فقط مواردي كاربرد دارد كه درمانهاي پيشين به خوبي بيماري را كنترل نكرده باشند. اين داروها بايد به مدت كوتاهي استفاده شوند. خشكي پوست يكي از مشكلات اين بيماران است و زمينه ساز ايجاد و شدت بيماري مي شود.
محيط زندگي هميشه بايد مقداري مرطوب و هواي آن نه سرد و نه گرم باشد، بلكه بايد هوا معتدل باشد. استحمام بايد به حداقل دفعات و زمان برسد. در استحمام بايد از آب ولرم استفاده كرد. كشيدن كيسه و ليف زبر باعث شروع و شدت بيماري مي شوند. بعد از حمام بلافاصله بعد از خشك كردن با يك حوله نرم و ظريف تمام بدن را با يك مرطوب كننده يا چرب كننده بپوشانيد. از كشيدن حوله به بدن اجتناب كنيد، بلكه بايد حوله را روي پوست گذاشت و آن را خشك كرد. در مواقع مصرف دارو هر گونه تغيير در پوست و يا بدن را به پزشك اطلاع دهيد.

اگزماي تماسي
حساسيتي كه با تماس مواد حساسيت زا ايجاد مي شود، مي تواند دو مكانيسم داشته باشد: 1- اگزماي تماسي حساسيتي. 2- اگزماي تماسي تحريكي.
ماده اي كه باعث ايجاد حساسيت پوستي تماسي مي شود، به نام ماده حساسيت زا يا آلرژن ناميده مي شود. بسياري از مردم نسبت به آلرژنها، واكنشي نشان نمي دهند، ولي تعداد كمي از مردم به مرور زمان نسبت به بعضي مواد، كه در تماس قبلي نسبت به آن حساس نبوده اند، حساس مي شوند. تماس با اين مواد بيشتر موجب پيدايش ضايعات خارش دار مي شود.
موادي از قبيل: اسيدها، حلالها، قلياها، صابونهاي قوي و مواد شوينده معمولاً اگزماي تماسي تحريكي ايجاد مي كنند. اين مواد آزار دهنده پوستي مي توانند بر روي پوست هر كسي ايجاد واكنش نمايند، ولي افرادي كه بيشتر در تماس با اين موادند، آزار پوستي در آنان سريعتر و بيشتر ديده مي شود. بعضي مواد شيميايي هم آزارنده و هم حساسيت زا هستند.

علايم اگزماي تماسي
در نوع اگزماي تماسي تحريكي در محل تماس، پوست قرمز و متورم شده و ممكن است تاول بزند. از ضايعات ممكن است مايع زرد رنگي مترشح شود و گاهي نيز تاولها ممكن است بتركند و ايجاد دلمه كنند و يا ممكن است عفونت ميكروبي روي اين ضايعات ايجاد شود. در مراحل بعدي پوست ممكن است تيره تر شده و حالت چرمي به خود بگيرد. در اين نوع اگزما بيشتر سوزش و گاهي درد وجود دارد وبه ندرت همراه با خارش است.
در نوع اگزماي تماسي حساسيتي در محل تماس، پوست قرمز و متورم مي شود. ضايعات شديداً خارش دارند و گاهي ممكن است ضايعات مشابه دور از محل تماس نيز به وجود آيند.
در بسياري از موارد افتراق بين اگزماي تماسي تحريكي و حساسيتي مشكل است.

آلرژنها يا مواد حساسيت زا
شايع ترين مواد حساسيت زا شامل: نيكل، لاستيك، سيمان، چرم، بعضي داروهاي موضعي، نگهدارنده هاي موجود در كرمها و لوازم آرايش، رنگها، مواد معطر، پيچك سمي، بلوط سمي و گياهاني از اين قبيل مي باشند.
نيكل: در بسياري از فلزات يافت مي شود. در وسايلي كه روكش كروم دارند نيكل به مقدار كافي براي ايجاد واكنش وجود دارد. گوشواره، انگشتر، گردن بند، و حلقه بدلي و بند ساعت فلزي حاوي نيكل مي باشد و در محلهاي تماس در افراد حساس مي تواند ايجاد حساسيت كند. در سگك لباسها، زيپها، دكمه ها و كليپسهاي فلزي نيز به مقدار كافي نيكل وجود دارد.
تعريق موجب تشديد حساسيت به نيكل در افراد حساس به آن مي شود.
لاستيك: مواد شيميايي موجود در لاستيك عامل ايجاد حساسيت مي باشند. لاستيك گاهي ايجاد كهير نيز مي كند كه در اين صورت به آن كهير تماسي مي گويند. اين افراد با پوشيدن دستكشهاي لاستيكي در محل تماس دچار حساسيت مي شوند. وجود الياف نايلوني در بعضي لباسها و جورابها و تماس آن با بدن ايجاد واكنش حساسيتي مي كند. كفش نيز به دليل وجود ساختار لاستيكي در آن مي تواند ايجاد حساسيت كند.
افرادي كه به لاستيك حساسند، از تماس با دستكش لاستيكي و يا پوشيدن لباس و كفشهاي حاوي نايلون و لاستيك بايد اجتناب كنند. لباسهاي زير و جوراب نخي در اين افراد مناسب است. بايد در موقع پوشيدن دستكش در زير آن از دستكش نخي استفاده كنند.

 

گروهي از محققان مي گويند با ماليدن عسل بر روي زخم يك فرد مبتلا به ديابت، مي توان از لزوم قطع يك پاي عفوني پيشگيري كرد.




به نقل از خبرگزاري فرانسه، پزشكي در دانشگاه «ويسكانسين» كه 6 بيمار ديابتي خود را از خطر قطع عضو نجات داده، آزمايشي را براي ترويج استفاده گسترده از عسل درماني آغاز كرده است.
در اين درمان پس از برداشت پوست و باكتري مرده، لايه ضخيمي عسل وارد زخم مي شود.
جنيفر ادي، پروفسور دانشكده پزشكي و بهداشت عمومي دانشگاه ويسكانسين گفت: عسل به دليل خاصيت اسيدي خود باكتري را از بين مي برد و از بروز عوارض مقاومت باكتريايي كه در مصرف آنتي بيوتيكهاي استاندارد ديده مي شود، پيشگيري مي كند. وي اين موضوع را براي بهداشت جهاني بسيار حائز اهميت خواند.
ادي گفت: افراد مبتلا به ديابت معمولاً از جريان خون ضعيفي برخوردارند و از آنجا كه توانايي آنان براي مبارزه با عفونت كاهش مي يابد، زخمهايشان بسختي درمان مي شود.
وي افزود: تقريباً هر 30 ثانيه يك قطع عضو ناشي از ديابت در جهان انجام مي شود.
وي ابراز اميدواري كرد كه اگر بتوان ثابت كرد كه عسل موجب شفاي زخم افراد ديابتي مي شود، مي توان اميدهاي تازه اي براي بسياري از بيماران مبتلا به ديابت به وجود آورد. وي احتمال اين امر را بسيار زياد توصيف كرد.
عسل درماني هم اكنون در نيوزيلند براي درمان زخمهاي بستر و در اروپا به عنوان يك شكل درمان جايگزين استفاده مي شود.

 

مدير كل دفتر بهبود جامعه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي گفت: مصرف گوشت ماهي و روغن ماهي در جلوگيري از بيماريهاي قلبي عروقي مؤثر است.




دكتر سيد مرتضي صفوي درباره فوايد گوشت ماهي افزود: ماهي داراي پروتئين مرغوب با قابليت هضم آسان و ضريب هضمي 96 درصد است.
به گفته وي، به علت وجود امگا 3 موجود در گوشت ماهي مصرف آن باعث كاهش ميزان چربي و كلسترول خون مي شود.
وي خاطرنشان كرد: تحقيقات نشان داده است كه همزمان با كاهش يك درصدي كلسترول خون، ميزان احتمال بروز بيماريهاي قلبي دو درصد كاهش مي يابد.
گوشت ماهي حاوي  75درصد آب، 19درصد پروتئين،  5درصد چربي و يك درصد مواد معدني است و ميزان چربي در انواع ماهيان از يك درصد تا 10درصد متغير است كه در كبد ماهي ذخيره مي شود.
وي اضافه كرد: براساس نتايج مطالعات انجام شده، مصرف ماهي در پيشگيري ازابتلا به بيماريهاي قلبي عروقي، سردردهاي ميگرني، اختلالات كليوي، سرطانهاي پستان و پروستات، آرتريت روماتيسمي، بيماريهاي پوستي، اختلال حافظه و بيماريهاي تنفسي از قبيل آسم بسيار مؤثر است.
در افراد ميانسالي كه روزانه 30 تا 50 گرم ماهي مصرف مي كنند خطر ابتلا به ناراحتيهاي قلبي به ميزان  50  درصد و در افرادي كه هفته اي حداقل دو وعده ماهي در جيره غذايي خود دارند 50 تا 70 درصد كاهش مي يابد.
روغن ماهي در كاهش تري گليسيريد و كلسترول مضر خون (LDL) مؤثر بوده و به دليل وفور انواع ويتامينهايي نظير پيريدوكسين، نياسين، B12 مي تواند عوارض ناشي از كمبود اين ويتامينها را برطرف كند.
وي اظهار داشت: عناصر كمياب از قبيل يد، فلوئور و سلنيوم كه مقدار كم آنها تأثير حياتي در فعل و انفعالات زيستي دارند، به مقدار كافي در ماهي يافت مي شود كه از بروز سرطان جلوگيري مي كنند.
صفوي بيان داشت: ازآنجا كه ماهي و روغن ماهي از نظر اسيدهاي چرب امگا 3 غني است نقش مهمي در پيشگيري از بروز بسياري از بيماريها نظير بيماريهاي قلبي عروقي نشان داده است.

 

به زودي يك نوع داروي ويژه كه هم قند خون و هم ميزان كلسترول را در افراد مبتلا به ديابت كنترل مي كند، توليد خواهد شد.
به گزارش پزشكان بدون مرز، يك داروي منفرد براي كنترل ميزان گلوكز و كلسترول در بيماران مبتلا به ديابت نوع دوم در حال حاضر تحت آزمايش است كه به زودي در دسترس بيماران قرار خواهد گرفت.
دكتر«ويوان فوسكا» استاد پزشكي و داروسازي در دانشكده طب دانشگاه تولان گفت: تركيب «كولسولام اچ.سي.آي» با نوعي داروي ضد ديابت «سولفونيلورا» مي تواند به ميزان زيادي ميزان گلوكز را در بيماران مبتلا به ديابت نوع دوم كاهش دهد.
به گفته متخصصان، افرادي كه به ديابت نوع دوم كنترل نشده مبتلايند در عين حال مشكل بالا بودن كلسترول را نيز دارند، در اغلب موارد براي كنترل ميزان گلوكز و كلسترول خود به طور همزمان با چالش مواجهند.
محققان براي رفع اين چالش اين داروي جديد را با عنوان «فونسيكا» توليد كرده اند.

 

افزايش وزن و كم تحركي عامل اصلي تخريب عضلات زانو است
روابط عمومي دانشگاه علوم پزشكي ايران طي خبري اعلام كرد: مفصل زانو مهمترين مفصلي است كه وزن بدن را تحمل مي كند. از اين رو در تمام فعاليتهاي انسان مانند شغل سنگين، كم تحركي و افزايش وزن، مي تواند آسيبهاي زيادي به اين مفصل وارد كند.
فشار وارد بر مفصل زانو در هنگام بالا رفتن از پله ها معادل سه برابر وزن بدن است، از اين رو كاهش وزن براي حفظ سلامتي مفاصل بخصوص مفاصل و غضروف زانو بسيار با اهميت است.
بي تحركي نيز خطري جدي براي مفاصل زانو به شمار مي آيد، برخي براين باورند كه فقط با حذف فشار بر روي مفاصل و ثابت نگه داشتن آن مشكلي به وجود نمي آيد، در حالي كه كم تحركي خود خطري جدي براي بروز بيماريهاي مفصلي همچون آرتروز است؛ زيرا تغذيه مفصل از طريق تحرك انجام مي شود.
نحوه نشستن به صورت چهار زانو، چمباته زدن و استفاده از توالتهاي ايراني از موارد تشديد كننده آسيبهاي مفصلي است و در ضمن كاهش وزن با تغذيه مناسب و انجام ورزشهاي مناسب مي تواند به پيشگيري و درمان آسيبهاي مفصلي كمك كند.
گزارش ايسكانيوز مي افزايد:محققان توصيه مي كنند كه ورزش نه تنها داراي نقش محافظتي از بدن در مقابل بيماريهاي استخواني است، بلكه در مواردي نيز مي تواند به عنوان يك روش درماني به شمار آيد.

شفا با پياز
كارشناسان تغذيه مي گويند، يكي از فوايد مهم پياز ممانعت از لخته شدن خون انسان است.
شستشوي دهان با فشرده آب پياز به مدت 3 دقيقه باعث از بين رفتن بسياري از ميكروبهاي موجود در دهان مي شود.
همچنين استنشاق بوي پياز و خوردن آن براي ازبين رفتن ميكروبهاي بيماري زا توصيه مي شود.
اين سبزي معروف در معالجه بيماريهاي دستگاه تنفسي مثل التهاب بيني و حلق و مجاري تنفسي نقش زيادي دارد.
حكيمان در گذشته از پياز براي پيشگيري از بيماريهاي قلب و ريه استفاده مي كردند.
اين سبزي در عين حال به دليل داشتن ماده گلوكوزين كه شبيه هورمون انسولين است، قند خون بيماران ديابتي را كاهش مي دهد.
خوردن آب پياز براي معالجه زكام و آنفلوانزا، ريزش مو و زيبايي چهره نيز توصيه مي شود.

قهوه محافظ خوبي براي سلامت پوست
دانشمندان به تازگي دريافتند مصرف قهوه مي تواند از پوست در برابر آسيبهاي خورشيد محافظت كند.
به نقل از بي بي سي، آزمايشهاي انجام شده بر روي موشهاي آزمايشگاهي نشان داد، تركيبي از انجام تمرينات ورزشي و مصرف نوشيدنيهاي كافئين دار مي تواند از تأثيرات مخرب اشعه ماوراي بنفش بر روي پوست بكاهد.
محققان اعلام كردند، مصرف كافئين در كنار تمرينات ورزشي، ميزان مقاومت طبيعي بدن را در برابر اين اشعه تقريباً مخرب خورشيدي تا ميزان زيادي افزايش مي دهد.
اين درحالي است كه پژوهشگران هشدار مي دهند قهوه اگرچه تا اين ميزان مفيد است، اما هرگز نمي تواند جايگزيني براي كرمهاي ضد آفتاب باشد.

 

بيماري تب مالت كه در حيوانات به نام «سقط جنين واگير» مرسوم است،يكي از بيماريهاي عفوني قابل انتقال بين انسان و حيوان



مي باشد و با نامهاي ديگري نظير: تب مواج، تب ديوانه و تب مديترانه اي نيز ناميده مي شود.
اين بيماري در تمام فصلهاي سال وجود دارد، اما در بهار و پاييز؛ يعني زمان زايش و شيردهي دامها، بيشترديده مي شود.
عامل بيماري نوعي باكتري به نام «بروسلا» مي باشد. اين ميكروب داراي چند نوع است. نوعي از باكتري كه عمدتاً در گوسفند و بز ديده مي شود، مهمترين عامل بيماري در انسان است.

ميزبان و شرايط زيست محيطي
تب مالت بيشتر بيماري مردان بالغ بخصوص كشاورزان، دامداران، چوپانان، قصابان، سلاخان و دامپزشكان مي باشد. كارمندان آزمايشگاهها نيز درمعرض خطر ويژه قرار دارند، اما دركشور ما چون زنان و كودكان نيز دوشا دوش مردان به امور دامداري مشغولند، در معرض خطر قرار دارند، به همين دليل 55 درصد مبتلايان را مردان و بقيه را زنان و كودكان تشكيل مي دهند.
در شرايطي كه مراكز پرورش دام، استانداردهاي بهداشتي نداشته باشد، تب مالت شايعتر است. تراكم درمراتع، بارندگي، نبود نور خورشيد و اقدامهاي غيربهداشتي در فرآيند فراهم كردن شير و گوشت همگي زمينه انتشار بروسلا را مساعد مي كنند.محيط اطراف گاوي كه مي تواند از خود ميكروب دفع كند، بشدت آلوده كننده است. عامل بيماري در شرايط محيطي مناسب از نظر رطوبت، در ادرار و مدفوع حيوانات هفته ها و گاه ماهها زنده مي ماند. اين باسيل در پنير تازه وغير پاستوريزه حاصل از شيرخام تا هشت هفته زنده مي ماند و با منجمد كردن از بين نمي رود. اين ارگانيسم تا 40 روز در خاك خشك آلوده به ادرار، مدفوع و ترشحات واژن و محصولات زايمان حيوان مبتلا، زنده مي ماند و در خاك مرطوب خيلي بيشتر مقاومت دارد.
بروسلا در ادرار 6 روز، در گرد و خاك 6 هفته و در آب و خاك تا 10هفته و در كره تا چهار ماه باقي مي ماند و در مدفوع حيوانات در هواي آزاد 100روز و در دماي 8 درجه سانتي گراد بيش از يك سال باقي مي ماند. اين باكتري در ماست به علت وجود اسيدلاكتيك قادر به زندگي نيست و در دماي 60 درجه به مدت 10 دقيقه نابود مي شود.

راههاي سرايت بيماري به انسان
1- به صورت تماس مستقيم با بافتهاي حيوان آلوده؛ نظير خون، ترشحات رحمي و ترشحات جنين سقط شده.
2 - به صورت غيرمستقيم از راههاي زير:
- مصرف شيرخام و فرآورده هاي لبني آلوده بخصوص پنير تازه، خامه ،سرشير و كره
- انتقال تنفسي از طريق افشانه هاي موجود در هوا و اصطبل آلوده يا آزمايشگاه
- فرو رفتن سر سوزن سرنگ حاوي واكسنهاي حيواني به دست انسان

علايم بيماري
دوره نهفتگي بيماري (از زمان تماس با منبع عفونت تا بروز علايم ) اغلب بين 1 تا 3 هفته است، ولي گاهي تا 6 ماه مي باشد. براساس شدت بيماري، علايم به سه شكل حاد، تحت حاد و مزمن بروزمي كند.
شكل حاد: بيمار دچار لرز ناگهاني، درد عمومي بدن بخصوص درد پشت و تعريق شديد مي شود، اشتهاي خود را از دست مي دهد و دچار ضعف و سستي مي گردد، ضمناً از شروع علايم بيش از 3 ماه نمي گذرد.
شكل تحت حاد: آغاز آن بي سر و صدا مي باشد. شكايت اصلي بيمار از ضعف و خستگي است. از آغاز بيماري نيز  3  تا  12  ماه مي گذرد.
شكل مزمن: اگر از زمان تشخيص بيماري بيش از يك سال بگذرد و فرد هنوز مبتلا باشد، مزمن گفته مي شود.
افرادي كه دچار تب، بي اشتهايي ،درد عضلاني و تعريق شبانه بوده و سابقه تماس با دامهاي آلوده يا مشكوك به تب مالت را عنوان مي نمايند يا از فراورده هاي لبني آلوده استفاده نموده اند ، لازم است براي انجام آزمايش به پزشك مركز بهداشتي -درماني ارجاع گردند.
درمان
رژيمهاي درماني متفاوتي براي درمان بيماران مبتلا به تب مالت توصيه مي شود، ولي هيچ گاه از يك دارو به تنهايي در درمان بيمارنبايد استفاده كرد (مگر در زمان حاملگي و با توصيه پزشك ). طول دوره درمان حداقل 8 هفته (دو ماه) مي باشد.
راههاي پيشگيري از بيماري تب مالت در انسان
1- خودداري از مصرف مواد لبني مشكوك مانند شيرخام، پنير تازه ،خامه و سرشير غيرپاستوريزه
2- استفاده از شير و فرآورده هاي لبني به صورت پاستوريزه، در صورت در دسترس نبودن شير پاستوريزه باجوشاندن شير به مدت حداقل 10 دقيقه بعد از جوش آمدن، به از بين رفتن تمامي عوامل ميكروبي مطمئن شويد.
3- استفاده از ماسك تنفسي درهنگام كار با فضولات حيواني يا ورود به اصطبل
4- دور نگه داشتن حيوانات از محل زندگي انسان
5- استفاده از دستكش، كلاه، ماسك، عينك و روپوش مناسب براي دامپزشكان، دامداران وكاركنان كشتارگاهها.
6- آموزش روش تهيه پنير تازه به تمامي خانوارهاي روستايي؛ به اين طريق كه ابتدا شير را به مدت 10 دقيقه جوشانيده و در همان حالت به ازاي هر3 ليتر شير يك ليوان آب ماست و يا به يك ليتر شير 250 گرم ماست ترش اضافه كرده پس از دلمه شدن و جداشدن پنير از آب مقدار لازم نمك به آن اضافه كرده با پارچه صافي آبگيري و پس از سفت شدن، مصرف نماييد. اگر پنير به صورت غير پاستوريزه و بدون جوشاندن شير تهيه شود حداقل بايد دو ماه در آب نمك نگهداري و سپس مصرف شود.
7- گزارش كتبي بيماري به مركزبهداشت شهرستان و استان.

از تب مالت در حيوانات چه مي دانيم؟
در گاو، گوسفند، بز، سگ، شتر وخوك نيز بيماري مشاهده شده است. تب مالت در دامها از طريق جفتگيري دامها، مصرف شير از دام آلوده، انتقال تنفسي در هواي آغل و اصطبل، تماس با ترشحات رحمي دام آلوده يا جفت و جنين سقط شده آلوده منتقل مي شود.

راههاي پيشگيري در دامها
1- واكسيناسيون گوساله هاي ماده در سن 3 تا 6 ماهگي
 2- واكسيناسيون بره و بزغاله از 3ماهگي تا يك ماه قبل از جفت گيري
3- جدانمودن دامهاي سقط شده از بقيه گله و جلوگيري از تماس مستقيم با ترشحات رحمي، جنيني و جفت دامهاي سقط شده
4- خونگيري و انجام آزمايشهاي لازم بر روي دامهاي مشكوك و هدايت دامهاي آلوده به كشتارگاه
5- اقدامات بهداشتي شامل تهيه و تداركات محيط زيست تميز براي گله هاي گاو و گوسفند و دفع صحيح ادرار و مدفوع آنها.

 

چه شيوه هايي به كار ببريم تا فرزندمان احساس تنهايي،
تبعيض و حسادت نكند؟
والديني كه داراي نوزاد جديدي مي شوند پس از مدتي مي بينند كه فرزند اول آنان به نوزاد حسادت مي كند و گاهي سعي در آزار



دادن او دارد. براي جلوگيري يا رفع اين حسادت و سازگار كردن فرزندان با هم اقدامات زير توصيه مي شود:
- بازگشت مادر به همراه نوزاد جديد از بيمارستان براي بچه اول لحظه اي تكان دهنده است. پدر، مادر بزرگ، پدر بزرگ و ساير اطرافيان خسته و مضطرب مشغول انجام كارهاي ضروري مي شوند. نوزاد كانون توجه است و فرزند بزرگتر تنها و سرگردان بر جاي مي ماند و اين لحظات را همواره به ياد خواهد داشت. در اين موقع بهتر است كودك نزد يكي از اقوام بماند و وقتي همه چيز مرتب شد، به خانه بازگردد تا مادر بتواند از او صميمانه استقبال كند و تا خودش خبري در مورد نوزاد نپرسد، مادر چيزي در مورد نوزاد نگويد.
- عدم استفاده از تنبيه بدني: تنبيه بدني در بيشتر موارد نتيجه عكس دارد و حتي اگر نتيجه دهد، باز هم خاطره بدي را در ذهن فرزندان ايجاد مي كند و باعث تنفر از والدين و حتي در مواردي سعي در انتقام گرفتن مي شود. بخصوص وقتي فرزند اول قبلاً اصلاً تنبيه نمي شده و يا موارد آن بسيار كم بوده و حالا با تولد نوزاد، او بيشتر مورد تنبيه قرار مي گيرد. بايد به او حق بدهيم كه حسادتي تنفرآميز نسبت به نوزاد پيدا كند و حتي قصد صدمه زدن به نوزاد را داشته باشد. به جاي تنبيه بدني مي توان از تشويق كردن و يا محروم كردن استفاده كرد كه كارآيي بسيار بيشتري دارد.
- دادن مسؤوليت به فرزند اول و بزرگ داشتن او: اشتباهي كه بيشتر والدين مرتكب مي شوند، اين است كه به فرزند خردسال خود به دليل بچه بودن او هيچ مسؤوليتي نمي دهند و وقتي او بزرگ شد، تازه به فكر مي افتند كه چرا فرزند آنها مسؤوليت پذير نيست. بايد از حدود 2 تا 3 سالگي به كودك مسؤوليت در حد سن او بدهيم حتي اگر خيلي جزيي باشد تا از همان كودكي با مسؤوليت مأنوس شود. اگر براي انجام آن مسؤوليت، اشتباه كرد؛ اولاً نبايد از او ايراد بگيريد، ثانياً نبايد آن كار را دوباره خودتان انجام دهيد، بلكه فقط از او تشكر كنيد و اين را بدانيد كه كودك شما خودش در پي جبران كردن اشتباه خود بر مي آيد و بدين صورت اعتماد به نفس او را كاهش نداده ايد. با ورود نوزاد، به كودك بزرگتر خود مسؤوليت فرزند كوچكتر را بدهيد. البته در حد معقول مثلاًً اينكه در يك مهماني چه لباسي را به تن نوزاد كنيد و يا كمك در تهيه شيرخشك، خوابانيدن، بازي كردن و سرگرم كردن نوزاد و در مواردي كه خود صلاح مي دانيد، با فرزند بزرگتر خود مشورت كنيد، البته به اين معني نيست كه فرزند بزرگتر روي كودك كوچكتر تسلط پيدا كند، بلكه اگر او اشتباهي پيشنهادي داد بايد او را راهنمايي كنيد. مثلاً به فرزند بزرگتر خود مي گوييم: «برادر كوچكتر تو مدتي است كه ناخن خود را مي جود من راه حل آن را مي دانم، اما تو هم بايد با من همكاري كني »
- اگر كودك بزرگتر اشتباه جزيي كرد، چشم پوشي كنيد و اگر عمداً يا غير عمد به نوزاد ضرر زد، مناسب و معقولانه رفتار كنيد و خاطر داشته باشيد كه دعوا كردن او فقط باعث افزايش حسادت او مي شود، مثلاً فرض كنيد كودك چهار ساله شما به طور عمدي دستش به چشم نوزاد خورد و او گريه مي كند. شما مي توانيد در حال بغل كردن نوزاد، به كودك چهار ساله خود بگوييد: حتماً حواست پرت شده بود كه مواظبش نبودي درسته. حالا بيا كمك كن ببينم به چشم او آسيبي رسيده يا نه. وقتي كودك ببيند كه شما او را از خود نمي رانيد و با منطق با او صحبت مي كنيد، مي فهمد كه دليلي براي حسادت وجود ندارد.
- در جمع آشنايان و مهمانيها او را ناديده نگيريد و سعي كنيد طوري نباشد كه همه در اطراف نوزاد جمع شوند و از او تعريف كنند، بلكه به فرزند بزرگتر خود هم توجه كنيد.
- او را از خود دور نكنيد: والديني كه براي سهولت كار خود، فرزند بزرگتر خود را براي مدت طولاني پيش پدر بزرگ و مادر بزرگ و يا پيش هر آشناي ديگري مي فرستند، تأثير مخربي بر روي رفتار او بر جاي مي گذارند. البته خيلي خوب است كه والدين از كمك نزديكان هم بهره بگيرند، اما تمام كودكان حق دارند نزد والدين خود زندگي كنند.
- مواظب باشيد تا نشانه هاي اضطراب را در كودكان به موقع تشخيص دهيد. نشانه هايي مثل ناخن جويدن، مكيدن انگشت، شب ادراري، لكنت زبان، بي قراري و پرخاشگري، ترس، كابوس و... اگر در او ديده شوند بايد ديد از چه موقع و به چه مدت در او به وجود آمده كه در بيشتر موارد، اين نشانه ها با ورود نوزاد شروع شده و يا شدت يافته اند  كه اين نشان مي دهد والدين نتوانسته اند  كودك خود را با ورود نوزاد جديد سازگار كنند. پس بايد رفتار خود را تعديل كنند و در صورت لزوم با يك مشاور، صحبت كنند.
- اوقاتي را به او اختصاص دهيد كه بدون حضور شخص ديگري، فقط به فرزند بزرگتر خود توجه كنيد: مثلاً خوب است مدتي ديگر افراد خانواده از نوزاد نگهداري كنند تا مادر بتواند با كودك بزرگتر خود تنها باشد و يا حتي مدت كمي براي تفريح بيرون بروند. تا كودك ببيند كه شما به فكر او هم هستيد و در لحظاتي هم پدر مي تواند با فرزند بزرگتر به گردش بروند كه او متوجه شود هنوز هم مورد توجه والدين خود است و حتي اگر فرصتي براي اين كار نداريد مي توانيد قبل از خوابيدن فرزند اولتان حتي اگر 10 دقيقه هم شده كنار تخت او بنشينيد و با او حرف بزنيد يا براي او قصه بگوييد و فرصتي را ايجاد كنيد كه بتواند با شما درد دل كند.
-عدالت را بين آنان اجرا كنيد و هميشه حق را به بچه كوچكتر ندهيد. در دعواهايي كه بين كودكان مي شود، بهترين كار اجراي عدالت است نبايد به خاطر ضعيف بودن بچه كوچكتر و يا به خاطر كوچكتر بودن او حق را به او بدهيد. اينكه مي گوييم: «تو بزرگتري، از تو بعيد است» و يا «تو كوچكتري بايد تو كوتاه بيايي» اين درست نيست، بلكه بايد واقعيت را فهميد و منصفانه رفتار كرد. بچه ها معني كوتاه آمدن و بزرگتر يا كوچكتر بودن را نمي دانند، اما مي توانند معني به عدالت رفتار كردن را بفهمند. با اين روش نه كودك بزرگتر دچار حسادت مي شود و نه كودك كوچكتر لوس و پررو مي شود.
- به فرزند بزرگتر خود در مراحل رشد كلامي و حركتي توضيح دهيد: اينكه براي رشد مناسب، بايد محيطي مساعد داشته باشيم، مثلاً براي رشد كلامي بايد با كودك مرتب صحبت كرد تا محيطي متنوع به وجود آيد و براي رشد حركتي بايد كسي مدام مراقب نوزاد باشد تا آسيبي به او نرسد.
البته نبايد آنقدر از مضرات آسيب ديدن و مشكلاتي كه ممكن است براي نوزاد پيش بيايد صحبت كنيم كه اضطرابي شديد در كودك بزرگتر ايجاد شود.
- پدر خانواده هنگامي كه وارد خانه ميشود بلافاصله سراغ نوزاد نرود، بلكه ابتدا به سوي فرزند بزرگتر رفته و پس از كمي بازي و صحبت با او نزد نوزاد برود و در بدو ورود هرگز از فرزند اول سؤال نكنيد حال نوزاد چطور است؟
- در صورت لزوم حتماً از يك مشاور كمك بگيريد: متأسفانه برخي از خانواده ها وقتي به مشاور و يا روان شناس مراجعه مي كنند كه مشكل آنان بسيار شديد شده و يا حتي در همان موقع هم مراجعه نمي كنند. اما خوب است در هر مشكلي حداقل از مشاوره تلفني استفاده كرد. البته در صورتي كه به مشاوره حضوري دسترسي نداشته باشيم.