سازندگي و پويايي براي بهتر زيستن از آرمانهاي جوامع اسلامي است. در مكتب ارزشمند اسلام، آن كه دو روزش مساوي باشد و در مقايسه به گذشته خود رشد و تكاملي نداشته باشد، مغبون و زيانكار شمرده شده است و آن كس كه امروزش از ديروز بدتر باشد، ملعون و طرد شده است.
منتظران واقعي، بايد از هيچ تلاشي در راستاي اصلاح جامعه كوتاهي نكنند، بلكه هر خطري را به جان بخرند تا صلاح و سعادت تحقق يابد و زمينه ظهور آن نجات بخش فراهم شود. در انتظار سازنده اگر مؤمنان تلاشي پيگير در اصلاح جامعه نداشته باشند و با زشتي ها و منكرات مبارزه نكنند، منتظر شمرده نمي شوند. در اين نوع انتظار، جامعه آمادگي ويژه اي دارد، خود را در خدمت مصلحي بزرگ مي بيند و آماده است با تلاش صادقانه، جامعه بشري را متحول كند و با رهبري آن نجات بخش، عدل و انصاف را بر سرنوشت همه انسانها حاكم گرداند.
آنچه جامعه اسلامي را در رسيدن به اين قله رفيع ياري مي رساند، دانستن لازمه ها، بايدها و شايدهاي انتظاري است كه سازنده امروز و فرداي اوست... .

بايدهاي انتظار سازنده
دكتر روح ا... شاكري، مدرس حوزه و دانشگاه تهران و پژوهشگر حوزه مهدويت، با اشاره به اينكه فرهنگ انتظار توانسته شيعه را در دوره هاي مختلف تاريخي از بسياري از خطرها مصون بدارد، درباره بايسته هاي نظري و عملي انتظار سازنده مي گويد: انتظار سازنده سه ويژگي دارد كه اگر آنها محقق شود، به هدف خواهيم رسيد.
ويژگي اول؛ برداشت ما از مفهوم انتظار است كه آيا آنچه مقصود ماست انتظار مثبتي است يا منفي؟
اگر مشي انتظار ما منفي باشد، هيچگاه به انتظار سازنده نخواهيم رسيد، چون انتظار منفي حالت ايستايي و سكون را دارد. در حالي كه به نظر من حتي در مفهوم انتظار معناي ايستايي وجود ندارد، گرچه برخي ايستايي و سكون و تحمل وضع موجود و بدون حركت را از انتظار تلقي مي كنند.
آن چيزي كه مي شود آن را از اركان انتظار سازنده تلقي كرد، برداشت ما از انتظار به عنوان انتظار مثبت است. مشخصه انتظار مثبت حركت، عمل و تلاش براي رسيدن به يك هدف متعالي است و استفاده از تمام توانمنديها براي رسيدن به وضع مطلوب كه ما از آن به استراتژي انتظار ياد مي كنيم.
در حقيقت استراتژي انتظار، در انتظار مثبت نهفته است. چون ما معتقديم حضرت مهدي(عج) خود اهل تلاش و عمل است، در اين صورت منتظر هم بايد اهل تلاش باشد. يكي از اركان مهم انتظار سازنده، برداشت صحيح از انتظار است.

ويژگي منتظران
وي در ادامه تأكيد مي كند: ويژگي دوم خود شخص منتظر است. ما وقتي به روايات مربوط به حضرت مهدي(عج) مراجعه مي كنيم به ويژگيهايي اشاره شده است كه مي تواند موتور حركت انتظار سازنده تلقي شود. جامعه منتظر بايد اين ويژگيها را داشته باشد. يكي از اين ويژگيها ايمان و عمل صالح است. در آيه  55  سوره مباركه نور به خصلت ياران مصلح جهاني اشاره شده است.
صفت دوم اينكه اهل عبادت باشد.
نكته ديگر معرفت، شناخت و محبت نسبت به امام است. گفته شده ياران مهدي(عج) اطاعت محض در برابر مولا دارند. شهادت طلبند، اهل جهاد و مبارزه اند. امام علي(ع) نيز در خطبه اي به اين صفت ياران حضرت مهدي(عج) اشاره مي كنند.

شناخت از منتظر
شاكري به ويژگي ديگر ياوران مهدي(عج) اشاره مي كند و مي افزايد: شناخت از منتظَر از ديگر خصلت ياوران مهدي(عج) است. آنچه انتظار را سازنده مي كند شناخت كامل از امام است.
در برخي روايات آمده است كه خداوند بدون معرفت امام اعمال شخص را نمي پذيرد و هر كس امام زمانش را نشناسد، به مرگ جاهليت مرده است. در جاي ديگر امام زمان(عج) را ابن قرآن معرفي كرده اند. امروز مصداق اكمل حديث نبوي، وجود مقدس امام زمان(عج) است.
اهميت شناخت امام زمان(عج) تا آنجاست كه يكي از شبهايي كه مستحب است احيا داشته شود، شب ميلاد امام زمان(عج) است. در شبهاي قدر نيز سفارش شده است تا مي توانيد دعاي فرج بخوانيد. دليل اين توصيه اين است كه وجود امام عصر(عج) قرآن ناطق است. چون مبناي تشيع اين است كه تفسير واقعي از قرآن را بايد شخص معصوم انجام دهد و در زمان ما وجود مقدس حضرت صاحب الزمان(عج) مصداق اين عقيده است. وي ادامه مي دهد: آن چيزي كه شناخت ما را نسبت به امام(ع) بيشتر مي كند، ادعيه اي است كه درباره حضرت  مهدي(عج) آمده است.
در روايات فراواني مي خوانيم، زمين بدون حجت خدا بقايي ندارد و اگر لحظه اي بدون حجت باشد چون دريا مواج شده و امنيت از روي زمين برداشته مي شود. امام سجاد(ع) در اين باره مي فرمايد: ما مايه امنيت شما هستيم.
در قرآن هم به اين مسأله اشاره شده كه روزي كه قائم ظهور كند، خوف را به امنيت تبديل خواهد كرد.
آنچه عنوان شد فضايي است كه ما مي توانيم به واسطه آن نسبت به امام زمان(عج) معرفت پيدا كنيم.
ملاصدرا در تفسير اين روايات مي گويد: همه عالم و آدم به وجود مهدي(عج) متصل است. يعني بقاي ما مديون امام زمان(عج) است.
مدرس دانشگاه تهران تصريح مي كند: آن معرفتي كه از آن صحبت شد، به معناي علاقه در حد گفتار نيست. اگر محبت به حضرت در كنار معرفت ايشان شكل بگيرد، آن انتظار سازنده اي كه ما از آن سخن مي گوييم شكل خواهد گرفت.
در واقع عمل گرايي در اين راستا در كنار معرفت و شناخت معنا پيدا مي كند.
بهانه اي براي بي تكليفي
حجةالاسلام مجتبي كلباسي، رئيس مركز تخصصي مهدويت حوزه علميه قم، نيز به انتظار منفي و مثبت اشاره مي كند و مي گويد: سكون و بي تحركي براي منتظران حضرت، خلاف آيات و روايات موجود درباره مهدويت و خلاف عقل و اين تفسير از انتظار بهانه اي براي بي قيدي و بي تكليفي است.
وي تأكيد مي كند: انتظار سازنده كه مورد نظر تعاليم دين است، اين است كه يك مسلمان براي تحقق آرمانهايي كه از كتاب و سنت دريافت كرده همواره در تكاپو و تلاش است. برخي از اين آرمانها عقيدتي است و برخي عملي (مثل عدالت) است و اينها در پيوند با يكديگرند.
محو ظلم و جهل آرمانهايي است كه قرآن براي مسلمان ترسيم مي كند و مسلمان در تلاش براي تحقق اين آرمانهاست و ارتباط اين قضيه با مسأله مهدويت اين است كه ما آن حضرت را قله اين حركت مي دانيم. نه بدين معنا كه ايشان بايد به تنهايي اين معضلات را رفع كند كه اين تفكر قوم بني اسراييل در برابر حضرت موسي(ع) است. بلكه ما بايد آن سنگ بناهايي كه لازم است به اندازه توان مالي مان بگذاريم، يعني تفكر و آرمانهاي مهدويت را توسعه بدهيم. مهمترين بخش كار، توسعه آرماني مهدويت است.

آثار انتظار
شاكري با بيان اينكه تمام قيامهايي كه در تاريخ شيعه شكل گرفته مرهون انتظار سازنده است، مي گويد: از زماني كه مهدويت در قرآن مطرح شد و رسول ا...(ص) هم بشارت آن را داده اند، مردم همواره اعتقاد داشتند و اين اعتقاد در تمام اين قيامها تأثيرگذار بود.
از سكينه بنت الحسين(س) نقل شده است كه امام حسين(ع) در يكي از شبهايي كه با اصحاب خود صحبت مي كردند، روايتي را از پيامبر(ص) خواندند كه ايشان فرمود: فرزندم حسين تنها وغريبانه به شهادت خواهد رسيد هركس در آن روز فرزندم حسين را ياري كند، مثل اين است كه من را و فرزندش مهدي(عج) را ياري كرده است.
وي در ادامه تصريح مي كند: يعني هيچ قيامي بدون انديشه مهدويت در شيعه شكل نگرفته است. حتي مدعيان دروغين مهدويت نيز براي يافتن اعتبار و جلب نظر ديگران از اين مسأله استفاده مي كردند. فاطميان با همين ادعا توانستند سالها بر مصر حكومت كنند و مهدي سوداني توانست سودان را از دست استعمارگران نجات بدهد.

مهدويت اميدزاست
وي ادامه مي دهد: اولين اثر انتظار اين است كه انسان را نسبت به آينده اميدوار مي كند. مهدويت اميدزاست. بعضي از انديشمندان غربي نيز به اين مهم رسيده اند. يكي از فيلسوفان آلماني مي گويد: بزودي خواهيم ديد شيعه با انديشه انتظار جهانشمول خواهد شد.
شاكري به ديگر آثار انتظار اشاره مي كند و مي افزايد: انسان ظلم را نمي پذيرد و تلاش مي كند وضع موجود را تغيير بدهد و وظيفه خود مي داند تا زمينه ظهور حضرت را فراهم كند، لذا اثر ديگر انتظار محو ظلم از جامعه است.

حركت براي سازندگي
كلباسي نيز با بيان اينكه آنچه درباره اميدواري شيعه از بحث مهدويت گفته شده كه تنها دليل طرح اين قضيه اميد جامعه شيعي است، تصريح مي كند: يكي از جامعه شناسان بزرگ معاصر مي گويد هنر را كساني دارند كه مردم را اميدوار مي كنند.
در مقابل مطرح كنندگان اين اشكال بايد گفت كه آيا اميدوار ساختن مردم به آينده و آرمانهاي مفيد و ارزنده منفي است يا مثبت؟
اگر اميد و آرمان از بشر گرفته شود، چيزي كه از او باقي مي ماند تنها يك پرده سياه است.
اگر اميد از انسان گرفته شود، تحرك هم از او گرفته شده است. در حالي كه اميد به آينده در باور شيعه همراه با حركت براي سازندگي است.
وي در پاسخ به اين سؤال كه آيا بين عمل گرايي و آرمان گرايي منتظران تضادي ديده نمي شود، مي گويد: رسيدن به هر آرمان همواره نوعي تلاش و پويايي را مي طلبد و همواره عمل بخشي از آن آرمانها را براي انسان محقق مي كند، ولي آنچه انسان را به تلاش بيشتر واميدارد، دستيابي به همه آرمانهاست، لذا آرمان گرايي زمينه ساز عمل است.

توسعه فرهنگ انتظار
وي به جايگاه فرهنگ انتظار در توسعه فرهنگي كشور اشاره مي كند و مي افزايد: توسعه فرهنگ انتظار به عنوان يكي از مؤلفه هاي كلان فرهنگ ديني ابزارها و لوازمي دارد. متأسفانه نگاه جامعي به مسأله فرهنگ انتظار در توسعه فرهنگي كشور نشده است.
لذا قدم اول اين است كه اصحاب فرهنگ و هنر نسبت به اين مسأله آشنا بشوند. اين غفلت ما از فرهنگ انتظار و مهدويت باعث شده دنياي غرب جسارت طراحي آينده را براي ما به خودش بدهد و تاريخ را آن گونه كه مي خواهند رقم بزنند.
اين ساده انگاري است كه فكر كنيم بدون فهم عمق فرهنگ انتظار مي توانيم از اين ظرفيت مثبت براي سازندگي فرهنگي استفاده كنيم.
طبيعي است كه توسعه اين فرهنگ نيازمند سرمايه گذاري فكري و مادي و معنوي است و بايد اصحاب فكر و انديشه و قلم با ابعاد گوناگون اين مقوله آشنا شوند.

 

گروه فرهنگي - جواد صبوحي: اولين هم انديشي استادان و نخبگان طلاب بسيجي (پيشگامان هدايت و بصيرت) پنجم و ششم ماه جاري برگزار مي شود.
مسؤول نمايندگي مقام معظم رهبري در نيروي مقاومت بسيج با بيان اين خبر در جمع خبرنگاران، افزود: پس از آخرين پيام امام راحل (ره) در خصوص تشكيل بسيج طلبه و دانشجو به عنوان ضروري ترين مأموريت بسيج، بسيج طلبه و دانشجو تشكيل شد و امروز بيش از 52 هزار نفر از روحانيون در سراسر كشور عضو بسيج هستند و با نيروي مقاومت همكاري مي كنند.
حجةالاسلام و المسلمين محمدي در ادامه خاطرنشان كرد: در سراسر كشور بيش از 630 پايگاه مقاومت بسيج طلاب و 37 حوزه مقاومت وجود دارد. ضمن اينكه در هر استان نيز يك پايگاه بسيج استادان حوزه و دانشگاه تشكيل شده است.
وي با اشاره به اينكه بسيج طلاب با توجه به مأموريتهاي تعيين شده، در تمامي برنامه هاي بسيج حضور فعال دارند، يادآور شد: طبق برنامه ريزيهاي انجام شده، در هر يك از گردانهاي عاشورا و الزهرا، يكي از روحانيون حضور دارند تا به انجام مأموريتهاي محوله بپردازند و طبق آمار، در حال حاضر 2200 نفر از طلاب در گردانهاي عاشورا و الزهرا سازماندهي شده و مشغول انجام وظيفه اند.
وي همچنين از عضويت 5600 نفر از برادران اهل سنت در بسيج طلاب خبر داد.
حجةالاسلام و المسلمين محمدي هدف از برگزاري همايش پيشگامان هدايت و بصيرت در مشهد را بهره مندي هر چه بيشتر از حوزه هاي علميه به عنوان پشتوانه هاي علمي، اعتقادي و ديني بسيجيان دانست و اضافه كرد: اين همايش طي دو روز با حضور بيش از 400 نفر از استادان و نخبگان طلاب بسيجي در قالب 14 كارگروه تخصصي برگزار مي شود.
وي در پاسخ به پرسش خبرنگار ما در خصوص اقدامهاي انجام گرفته در خصوص تحقق مديريت و مهندسي فرهنگي توسط بسيج طلاب و دانشجويان گفت: يكي از راهكارهاي در نظر گرفته شده در اين خصوص، بهره مندي از نظرات كارشناسان خبره در اين حوزه است تا به اين ترتيب، به شكل برنامه ريزي شده به تبيين مباني علمي كشور و تحقق مهندسي فرهنگي بپردازيم.
وي انسجام بخشي در شيوه هاي پژوهش و تحقيق و معرفي الگوها و متون مورد نياز در اين خصوص را از جمله راهكارهاي اين مهم برشمرد و اظهار اميدواري كرد: با انجام اين مسأله، شاهد شكوفايي بيش از پيش علمي در اين حوزه باشيم.
مسؤول نهاد نمايندگي ولي فقيه در نيروي مقاومت بسيج با ارزيابي شعارهاي مطرح شده دولت نهم خاطرنشان كرد: يكي از نقاط قوت دولت نهم، طرح شعارهايي چون عدالت اجتماعي بود كه به گمان برخي كهنه شده و تاريخ مصرف آن گذشته بود.
وي مطرح شدن توانايي از حق بهره مندي از انرژي هسته اي را نيز به عنوان يكي از نقاط مثبت دولت نهم دانست و اضافه كرد: در خصوص مسايل فرهنگي نيز بايد متوليان فرهنگي كشور همگام و هماهنگ با دولت، به صحنه آمده تا با تدبيري جامع، ايده مهندسي فرهنگي عملياتي شود.

 

رئيس سازمان اسناد و كتابخانه ملي ايران از جمع آوري اسناد مرتبط با ايران از آرشيوهاي ملي كشورهاي مختلف خبر داد.
به گزارش مهر، علي اكبر اشعري به ضرورت پرداختن به فرهنگ اقوام مختلف اشاره كرد و افزود: اگر ما به دنبال تقويت همگرايي ملي هستيم، بايد با خرده فرهنگهاي اقوام مختلف موجود در كشور آشنا شويم. ما بايد با شناخت فصول مشترك ميان اقوام، به گره زدن پتانسيلهاي آنان با اهداف ملي بپردازيم.
رئيس سازمان اسناد و كتابخانه ملي وظيفه اين سازمان را جمع آوري اسناد پراكنده و پردازش آنها به منظور استفاده محققان دانست و اضافه كرد: ما براي تسهيل كار محققان در آينده، پروژه تاريخ شفاهي را براي جمع آوري هر آنچه در ذهن و حافظه راويان و بازيگران اصلي تاريخ معاصر كشور است، راه انداخته ايم.
اشعري با اشاره به برگزاري «جشنواره خاطره ها» توسط سازمان اسناد و كتابخانه ملي، هدف اين جشنواره را كمك به تدوين حافظه ملي دانست و تأكيد كرد: اين خاطره ها در گنجينه حافظه ملي ايران نگهداري خواهند شد.
وي همچنين با اشاره به طرح جمع آوري اسناد مرتبط با ايران از آرشيوهاي ملي كشورهاي مختلف افزود: در مرحله اول از اين طرح، به جمع آوري اسناد نفت و اسناد مرتبط با مشروطيت مي پردازيم.

 

كتاب «طلايه داران علم؛ استنادها و مقالات برتر دانشمندان ايراني در مجلات معتبر بين المللي» هفته آينده توسط كتابخانه منطقه اي علوم و تكنولوژي شيراز منتشر و به بازار عرضه مي شود. به گزارش مهر، اين كتاب كه در 2 هزار نسخه و 90 صفحه به چاپ مي رسد، علم ايران در 10 سال گذشته را به صورت جدول و نمودار عرضه نموده است.
همچنين به وسيله اين كتاب، مي توان برترينهاي علمي در ايران را توسط تعداد مقالات و استنادهاي آنها در مجلات مختلف شناسايي كرد.
كتابخانه منطقه اي علوم و فناوري شيراز همچنين به تازگي كتابي را با عنوان «رتبه بندي علمي دانشگاههاي كشورهاي عضو OIC» منتشر كرده كه در آن، جايگاه دانشگاههاي تمامي كشورهاي جهان اسلام بر اساس متغير تك عاملي و چند عاملي مشخص شده است.

 

اولين جلسه «نشست جهاني شدن و هويت ديني» روز گذشته با هدف بررسي چالشهاي جهاني شدن در برابر وحدت ملي و مذهبي برگزار شد.
به گزارش مهر، نخستين نشست اين سلسله نشستها با سخنراني دكتر نقيب زاده، استاد جامعه شناسي سياسي دانشگاه تهران برگزار شد.
در مجموعه نشستهاي «جهاني شدن و هويت ديني»، چالشهاي جهاني شدن در برابر وحدت ملي و مذهبي در جمهوري اسلامي ايران مورد بحث قرار گرفته و هويت ديني در فرآيند جهاني شدن آسيب شناسي مي شود.

 

دفتر مطالعات و توسعه رسانه ها، شصت و نهمين شماره فصلنامه مطالعاتي و تحقيقاتي وسايل ارتباط جمعي  (رسانه) را با موضوع «رسانه و دين» منتشر كرد.
نويسندگان، مقالات رابطه دين و رسانه را با توجه به بررسيهاي علمي، تاريخي و... از ديدگاههاي مختلف مورد بررسي قرار داده اند.
به اختصار بايد گفت كه سالهاست ذهن بسياري از پژوهشگران و متخصصان علوم ديني و شماري از متفكران حوزه علوم اجتماعي به اين نكته معطوف شده كه نسبت ميان دين و رسانه چيست؟ و نحوه تعامل اين دو نهاد چگونه است؟ آيا بين اين دو نهاد سازگاري و همگرايي وجود دارد يا هر يك به نوعي در تقابل و تضاد با يكديگر هستند.
با بررسيهاي تاريخي و تاريخچه ظهور رسانه ها و كاركردهاي مذهبي آنها مي توان به دو رويكرد اساسي در اين رابطه دست يافت. رويكرد نخست معتقد است نه تنها بين رسانه و دين ارتباط تنگاتنگي برقرار است، بلكه رسانه ها بنا به تحقيقات بسيار، مقوم دينداري در دوره هاي مختلف بوده اند، به طوري كه پيوند اين دو به زمانهاي بسيار دور يعني نخستين روايتها از اسطوره ها و ديوار نوشته ها و سنگ نبشته ها برمي گردد.
نگارش كتب عهد عتيق و جديد به عنوان نماد هزاران سال پيوند ميان دين و ارتباطات تلقي مي گردد. حضور دين و آثار ديني در هنر، موسيقي، نسخ خطي و نقاشي به سالهاي بسيار دور بر مي گردد.
با كنكاش و رديابي در اين مسير مي توان نمونه هاي بارز و برجسته اي از نقش و جايگاه دين در رسانه هاي امروزي را پيدا كرد. از اين ديدگاه موقعيت مذهب در عصر رسانه ها نشان مي دهد كه دين با نفوذ در تمامي زواياي انديشه و عقل آدمي بيشترين ارزشهاي ضروري را گردآوري مي كند تا با جذب شيوه هاي ارتباطي و فناوريهاي نوين ميان انسانهاي پيرو آن ارتباط برقرار كرده و به نوعي خود را با شرايط جديد سازگار سازد.
رويكرد ديگر، معتقد به تباين، تضاد و تقابل بين دين و رسانه است و معتقد است دين يك نهاد سنتي است كه به توزيع معرفت مي پردازد و بايد به آن مثل ساير نهاد هاي سنتي نگريسته شود، اما رسانه مفهومي مدرن است كه داراي كاركردهاي كاملاً جديد بوده و با دين تباين دارد، ولي رسانه نيز همانند دين به توزيع معرفت پرداخته و به رابطه انسان با محيط پيرامون خود شكل مي بخشد. در اين رويكرد رسانه در دنياي جديد رقيب دين است و مي كوشد جاي دين را بگيرد.
از منظر ديگر بررسيهاي تاريخي نشان مي دهد رسانه ها بيش از آن كه مولود دين باشند، به تقويت دينداري كمك كرده اند و مهم آن است كه حاملان و عاملان اين دو نهاد نمادساز ظرفيتهاي يكديگر را با توجه به واقعيت خودشان شناسايي كرده و به خدمت بگيرند تا به درك و شناخت انسان از جهان پيرامون خود معنا بخشند.
در اين شماره رسانه هر يك از نويسندگان به بررسي اين دو پديده و چگونگي ارتباطشان با يگديگر پرداخته اند.

 

نقد و نظر





صاحب امتياز: دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم، پژوهشگاه علوم وفرهنگ اسلامي و پژوهشكده فلسفه و كلام اسلامي
مدير مسؤول: محمدتقي سبحاني
سردبير: عليرضا آل بويه
سال يازدهم، شماره  41 و  42 : بهار و تابستان 85
نقد و نظر، فصلنامه تخصصي فلسفه و الهيات است كه هر سه ماه يك بار در حوزه چشم اندازهاي ديني و فلسفي به مسايل فرهنگي و اجتماعي منتشر مي شود.
شماره هاي  41  و  42  فصلنامه «نقد و نظر» به بحث هستي و چيستي فلسفه اسلامي پرداخته است.
درباره فلسفه اسلامي نقطه نظرهاي مختلفي ذكر شده و اين ويژه نامه با روشي استدلالي به نقد و نظر براي ارزيابي صحت و سقم هر يك از ديدگاههاي ذكر شده مي پردازد، زيرا اين دفاع عقلاني هم به سود دين و هم به سود فلسفه تمام مي شود و مشخص مي شود اولاً مراد از فلسفه اسلامي چيست و ثانياً اسلام در اين فلسفه چه نقشي داشته است.
مجله حاضر داراي سه بخش است؛ در بخش اول با عنوان گفت و گو در مورد فلسفه اسلامي و هستي و چيستي آن با دكتر غلامحسين ابراهيمي ديناني، استاد سيد جعفر سيدان، استاد علي عابدي شاهرودي و استاد مصطفي ملكيان گفت و گو شده است.
بخش دوم نيز به مقالات اختصاص دارد و مقاله هايي مانند رويكردهاي فلسفي، فيلسوفان مسلمان و همخواني ميان فلسفه و دين و عقلانيت در فلسفه اسلامي و... آمده است.
در بخش آخر با عنوان معرفي كتاب نيز كتاب «انسان از ديدگاه اسلام» نوشته علي عيسي عثمان كه بر مبناي آثار غزالي نوشته شده نقد و بررسي شده است.

پژوهشهاي قرآني





صاحب امتياز: دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم
مدير مسؤول: سيدعباس صالحي
سردبير: احمد ترابي
شماره 48: زمستان 85
اين شماره از فصلنامه پژوهشهاي قرآني نگاه ويژه اي به «قرآن و خانواده» دارد و مباحث مربوط به كانون خانه و خانواده را از منظر قرآن مورد بررسي قرار داده است.
در فصل اول مجموعه حاضر با عنوان نگاه ويژه مقاله هاي خانواده از منظر فمينيسم و قرآن، درآمدي بر جامعه شناسي خانواده در قرآن و قرآن و كاركردهاي نهاد خانواده آمده است. مقالات فصل دوم با عنوان «تك نگاريهاي قرآني» نيز عبارتند از: جبر و اختيار از ديدگاه قرآن و كلام اسلامي، خير و شر در منظر علامه طباطبايي، پژوهشي در نظريه اعجاز عددي و رياضي قرآن، معناشناسي واژه صابئين در قرآن، مصونيت قرآن از تحريف در نگاه فيض كاشاني، روشي نو در پژوهشهاي جامعه شناسي در قرآن.
در فصلهاي پاياني نيز خلاصه مقالات به زبان عربي و انگليسي درج شده است. شايان ذكر است علاقه مندان مي توانند مقالات خود را به نشاني الكترونيكي:
com.qr@yahoo- pajuheshارسال نمايند.

 

پرسمان هاي كلامي





به كوشش و ترجمه: علي اوجبي
ناشر: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي
چاپ اول: بهار 86
كتاب حاضر، ترجمه فارسي پنج رساله كوتاه كلامي از چهار متكلم فقيه پر آوازه شيعه است كه با وجود حجم اندك مطالب از محتوايي ارزشمند و شاخص برخوردارند، زيرا برخلاف بيشتر آثار خشك و فني كلامي به انگيزه تسهيل در فراگيري علم كلام تأليف شده اند و از آنجا كه بيشتر درقالب پرسش و پاسخ و با ارايه تعريف براي مباني كلامي هستند، نويسنده اين مجموعه را «پرسمان هاي كلامي» ناميده است.
فصل اول اين كتاب با عنوان نكته هاي اعتقادي، ترجمه فارسي رساله فخريه در عقايد (الفخريه في العقايد) اثر فخر المحققين است.
فصل دوم با عنوان نكته هايي در مبادي علم كلام ترجمه و تلخيص «النكت في مقدمات الاصول» اثر شيخ مفيد است كه شامل 83 پرسش و پاسخ كلامي است.
فصل سوم با عنوان مسايل كلامي برگردان فارسي رساله «مسايل كلاميه» اثر شيخ طوسي است. فصل چهارم كتاب رساله اي در باورها و اعتقادها، ترجمه رساله «في الاعتقادات» شيخ طوسي مي باشد كه حاوي 25 استدلال درباره باورهاي بنيادين شيعي است.
آخرين فصل كتاب نيز با نام «فرهنگ اصطلاحات كلامي» برگردان و تلخيص رساله « الحدود و الحقائق» سيد مرتضي مي باشد كه توسط مرحوم دانش پژوه تصحيح شده است.