|
* پروين محمدي
اشاره:

ماه مبارك رمضان، ماه بهار قرآن فرا رسيد و شور و سرور دلهاي خدايي را فزوني بخشيد. ماه تطهير روح و روان و سلامت جسم و جان آمد تا بار ديگر به نيت كسب معرفت بيشتر بر سر سفره الهي بنشينيم و از نعمتهاي بيكران و بركات فراوان ضيافت ا... برخوردار شويم. اما براي بهره مند شدن از فيوضات ماه مبارك رمضان بايد بيشتر مراقب سلامت خود باشيم تا بتوانيم در عين عافيت و تندرستي دلهاي بهاريمان را به ميهماني خدا ببريم. در گزارشي كه در ادامه مي خوانيد بايدها و نبايدهاي روزه داري را مورد بررسي قرار داده و خطوط سبز و قرمز را از ديدگاه متخصصان در اين ماه مشخص كرده ايم كه حاصل آن را با هم مطالعه مي كنيم. *** دكتر سيدمؤيد علويان معاون سلامت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي در گفت و گو با خبرنگار ما گفت: با توجه به اينكه در ماه مبارك رمضان مردم به خاطر سلامت ايماني كه پيدا مي كنند ارتباطشان با خدا بيشتر مي شود، بنابراين بايد به مسايل بهداشتي و بحث سلامت جسماني توجه بيشتري داشته باشند. وي در ادامه افزود: در اسلام بحث پرخوري هميشه مذموم بوده، چون از نظر سلامتي هم بسياري از امراض ناشي از پرخوري است. علويان تصريح كرد: به همين علت در ماه رمضان حذف يك وعده غذايي (ظهر) باعث مي شود مردم با سلامتي بيشتر آشنا شوند و در واقع روزه داري با سلامتي عجين است. معاون سلامت وزارت بهداشت اضافه كرد: در ماه رمضان كساني كه روزه مي گيرند كمتر بيمار مي شوند، زيرا متابوليسم بدن تغيير مي يابد، به طوري كه چربيها و مواد زايد بدن كاهش پيدا مي كند، اما اگر همين افراد روزه بگيرند و به جاي يك وعده حذف غذا در دو وعده سحر و افطار بيشتر غذا بخورند نه تنها فوايد روزه نصيبشان نمي شود، بلكه تا پايان ماه اضافه وزن، فشار خون بالا يا چربي بالاي خون هم پيدا مي كنند. بنابراين روزه داران بايد توجه داشته باشند كه مفهوم رمضان و روزه داري امساك در غذا خوردن است نه پرخوري و درهم بر هم خوري! دكتر علويان يادآور شد: براي روزه داري موفق بايد سالم بود و براي تأمين سلامت بايد دانست چه مواد غذايي ضروري و چه موادي غيرضروري و اضافي است. وي افزود: توصيه مي شود هموطنان در سحر به علت تحريك انسولين مواد قندي كمتر بخورند و سعي كنند از مواد چربي دوري كنند. خصوصاً چربيهاي مضر و روغنهاي جامد و چربيهاي حيواني و يا نوشابه هايي كه مواد قندي زيادي دارند، از سفره سحري جمع كنند و مصرف نكنند. علويان مي افزايد: در افطار نيز بهتر است از سوپ، سبزيجات و ميوه جات تازه، مصرف قندهاي طبيعي مثل خرما و كشمش به جاي شيريني جات (زولبيا، باميه، نوشابه ها و...) استفاده نمايند. معاون سلامت وزارت بهداشت در خصوص برنامه هاي ويژه ماه مبارك رمضان خاطرنشان كرد: در اين ماه تيمهاي نظارتي در زمينه هاي بازرسي و نظارت و كنترل اماكن عرضه مواد غذايي در وزارت بهداشت و معاونتهاي بهداشتي دانشگاههاي سراسر كشور فعال شده و به صورت سيار بر اين مراكز و اماكن نظارت دارند. دكتر سيدمؤيد علويان كه فوق تخصص كبد و دستگاه گوارش است در پاسخ اين سؤال كه بيماران كبدي تحت چه شرايطي نمي توانند روزه بگيرند، به خبرنگار ما گفت: كساني كه به بيماري مزمن كبدي پيشرفته كه حالت سيروز گرفته، مبتلا هستند، نبايد روزه بگيرند. وي افزود: بيماراني كه درمانهاي خاص دارند و با «اينترفرون» درمان مي شوند نبايد روزه بگيرند، زيرا كساني كه آمپولهاي «اينترفرون» دريافت مي كنند بايد در طول روز مايعات زياد مصرف كنند و به طور مرتب آب و مايعات بنوشند تا به كليه هايشان آسيب وارد نشود، بنابراين نمي توانند روزه بگيرند. علويان تصريح كرد: اما موارد ناقل هپاتيت كه هر شش ماه يك بار دارو دريافت مي كنند، يعني دو ميليون نفر ناقل كه كبدشان فعال نيست مي توانند روزه بگيرند. * ماه رمضان و ديابت دكتر «رضا رجبيان» استاد غدد داخلي و متابوليسم دانشگاه علوم پزشكي در خصوص بيماران ديابتي كه نمي دانند روزه برايشان ضرر دارد يا نه؟ مي گويد: با وجود ممنوعيتها و خط قرمزهايي كه براي برخي از ديابتيها وجود دارد، برخي بيماران مبتلا به ديابت (مرض قند) مي توانند روزه بگيرند. اين فوق تخصص غدد مي افزايد: ديابتيهايي كه نبايد روزه بگيرند افراد زير هستند: * كساني كه مبتلا به ديابت نوع يك ناپايدار هستند. * افرادي كه مبتلا به ديابت نوع يك يا دو هستند، اما قند خونشان كنترل نشده و ناپايدار است. * بيماراني كه در كنار ديابت، مشكلات جدي قلبي مثل آنژين صدري ناپايدار دارند. * كساني كه سابقه كماي ديابتي دارند، يعني در اثر گرسنگي از هوش رفته اند چون اين حالت در اثر افت ناگهاني قند خون در بيماران ديابتي رخ مي دهد. * خانمهايي كه باردار هستند و دچار ديابت حاملگي شده اند. * ديابتيهايي كه دچار عفونت يكي از اندامهاي داخلي شده اند. * سالمنداني كه ديابت دارند و دچار كاهش تمركز و آگاهي شده اند. دكتر رجبيان تصريح كرد: خطرناكترين عارضه براي ديابتيها كاهش بيش از حد قند خون است، بنابراين كساني كه ديابت دارند و روزه مي گيرند بايد با تنظيم غذاهايي كه در سحر و افطار مي خورند از افت قند خون جلوگيري كنند. وي در پاسخ به اين سؤال كه علايم هشداردهنده افت قند خون چيست؟ گفت: ضعف و بي حالي شديد، عرق سرد فراوان، سر گيجه، تاري ديد، گرسنگي شديد و لرزش بدن در بيماران ديابتي علايم خطر است، بنابراين توصيه مي شود كساني كه ديابت دارند و روزه مي گيرند دستگاه گلوكومتر در دسترسشان باشد و قند خون خود را هنگام روزه اندازه بگيرند، اگر كمتر از 50 باشد حتماً افطار كنند و گرنه ممكن است با خطر جدي روبرو شوند. بهتر است روزه را با شربت و مواد شيريني افطار كنند تا از عوارض افت قند خون در امان باشند. * بيماران گوارشي و روزه داري به اعتقاد دكتر داوود شريفي استاد بيماريهاي گوارش دانشگاه علوم پزشكي؛ * بيماران مبتلا به زخم معده و اثني عشر كه ممكن است منجر به خونريزي شوند نبايد روزه بگيرند. * بيماراني كه دچار ويفلاكس يا برگشت اسيد از معده به مري مي باشند چون با روزه علايم بيماري تشديد مي شود، نبايد روزه بگيرند. * در بيماران مبتلا به اشكال در بلع يا گير كردن لقمه در مسير مري به هر دليل از جمله تنگيهاي مري - سرطان مري - زخمهاي مري روزه ممنوع است. * بيماراني كه به دليلي قبلاً تحت عمل جراحي معده قرار گرفته، بهتر است روزه نگيرند. * براي بيماران مبتلا به سوء جذب مانند حساسيت به گندم روزه ممنوع است. * بيماران كم خوني كه منشأ كم خوني آنها بيماري گوارشي باشد يا غير از گوارشي مثل بيماريهاي خوني يا كليوي نبايد روزه بگيرند. * بيماران مبتلا به كوليتها يا التهاب روده بزرگ كه دفع خون روشن دارند چون بيمار را در معرض كم خوني قرار مي دهد بهتر است روزه نگيرند. از طرفي تجربه نشان داده روزه باعث شعله ور شدن كوليت زخمي در بيماران مبتلا مي گردد و علايم بيماري بسيار شديد بروز مي كند. * در كوليتهاي غيرزخمي، بيماران مبتلا به سوء هاضمه غيرزخمي و يا گاستريتهاي معمولي روزه گرفتن منعي ندارد و بيماران با رعايت رژيمهاي غذايي و مصرف دارو مي توانند روزه بگيرند. * بيماران چشمي چه بايد بكنند؟ دكتر محمدرضا صداقت جراح و متخصص چشم و فوق تخصص قرنيه مي گويد: با اينكه مبتلايان به بيماريهاي چشمي، عيوب انكساري و... مشكلي در ماه رمضان ندارند و مي توانند روزه بگيرند، اما برخي از اين بيماران نبايد و نمي توانند روزه بگيرند از جمله: * گلوكميهاي پيشرفته يا بيماراني كه دچار آب سياه (گلوكم) پيشرفته هستند. * كساني كه استحاله ناحيه ماكولا دارند. * بيماران ديابتي كه ته چشمشان خراب است، يعني خونريزي ته چشم دارند. * افرادي كه دچار نزديك بيني بالا هستند. * و ديگر اينكه بيماراني كه شب كوري مادرزادي دارند نبايد روزه بگيرند. دكتر صداقت درباره بيماراني كه تحت عمل جراحي چشم قرار گرفته اند، معتقد است: در صورتي كه بعد از عمل جراحي (هر چند وقتي كه گذشته باشد) بيمار نياز به مصرف داروي معين در ساعات صبح تا عصر دارد و طبق نظر پزشك دارو بايد مصرف كند نمي تواند روزه بگيرد، اما در غير اينصورت مشكلي نخواهد داشت، چون امروزه اعمال جراحي چشم به گونه اي انجام مي شود كه بيمار با مشكلي روبرو نمي گردد مگر اينكه جراحي از نوعي باشد كه نياز به مصرف دارو سر ساعت معين داشته باشد. * مبتلايان به دردهاي عضلاني اسكلتي و رمضان اغلب افرادي كه مبتلا به ديسك كمر، آرتروز، دردهاي عضلاني و نظير آن هستند، مي پرسند كه آيا روزه داري شرايط بيماري را براي آنها سخت تر نمي كند؟ دكتر حسين حسن آبادي متخصص الكتروميوگرافي در پاسخ مي گويد: * كساني كه مبتلا به ديسك حاد باشند نبايد روزه بگيرند. * افرادي كه كهولت سن دارند و يا دچار پوكي استخوان هستند كه دارو مصرف مي كنند، نمي توانند روزه بگيرند. * بيماراني كه تحت هر شرايطي نياز به مصرف داروي ساعتي و مرتب دارند، نمي توانند روزه بگيرند. |