|
* مريم زنگنه
پاييز كه نزديك مي شود انگار بوي مدرسه تمام كوچه هاي شهر را مي پوشاند.

دوباره مهرماه و دوباره بچه هاي كوچكي كه هر كدام يونيفورم پوشيده به همراه پدر يا مادر خود به مدرسه مي روند و دوباره هياهو و شادابي و زندگي در كوچه ها جاري مي شود. دبستانهاي دولتي بزرگ، حال و هواي خاصي دارند. تعداد زياد دانش آموزان در اين مدارس بيشتر حس اول مهرماه را در هر كسي زنده مي كند و اگر اول صبح در موقعيتي باشي كه بتواني از بالا حياط يك دبستان را نگاه كني، دلت مي خواهد سالها به عقب برگردي و در صف و كنار اين كودكان باشي . خط به خط بچه ها را كه نگاه مي كني، مي تواني از روي رنگ روپوش بچه ها روحيه حاكم بر آن مدرسه را تشخيص دهي. مدرسه اي تمام دخترانش صورتي پوشيده اند و مدرسه اي تمام دخترانش آبي تيره، در هر صورت فرقي نمي كند، مهم نشاط بچه هاست كه به مدرسه روح مي بخشد. امروز كه اين گزارش را مي نويسم تقريباً اواخر شهريور ماه است. پشت كوچه دفتر روزنامه دو يا سه دبستان دخترانه است و اتاقي كه پنجره اي مشرف به كوچه پشت دفتر روزنامه دارد، اتاقي است كه هميشه صداي مدير مدرسه در آن مي پيچد و حالا كه دقيق تر مي شوم، مي بينم ماههاست صداي مدير مدرسه كه اول صبح بچه ها را به صف مي كند تا منظم به كلاس درس بروند، نشنيده ام و همه ما منتظريم تا يك بار ديگر از پنجره اتاق، دختركان صورتي پوش را اول صبح و دم ظهر ببينيم و صداي مدير مدرسه را بشنويم. اما هر چند امروز سرعت گسترش اطلاعات آنقدر زياد شده است كه حتي والديني هم كه در روستا هستند، مي دانند در حدود اوايل مهر بايد چه كارهايي براي بچه ها انجام دهند، اما باز مي خواهيم يك بار ديگر يادآور شويم كه روز اول مهر در راه است.
* نكته هاي خريد لوازم التحرير يكي از مهمترين تمهيدات براي آماده كردن بچه ها براي رفتن به مدرسه كه احتمالاً خوشايندترين قسمت ماجرا براي بچه ها نيز هست، خريد كيف و كتاب مدرسه است. هر چند خيلي وقتها اشك پدر و مادر سر آخرين خريدها درمي آيد! در اين ميان كيف از لوازم التحرير و كتاب هم مهمتر است؛ زيرا به طور مستقيم با سلامت بچه ها ارتباط دارد. تحقيقات پژوهشگران آمريكايي نشان مي دهد 83 درصد دردهاي پشت شانه، دست و كمر دانش آموزان، تنها به دليل كيف و كوله پشتي نامناسب و يا استفاده نادرست از آنهاست. به عقيده دكتر حلي ساز، متخصص طب فيزيكي و توانبخشي، كوله پشتي در صورت استفاده درست، بهترين وسيله حمل كتابهاي درسي براي دانش آموزان است؛ علت اين مسأله هم اين است كه وزن كيف به صورت متقارن بر هر دو شانه وارد مي شود تا وزن آن بر سطح پشت بدن تقسيم گردد. با اين توجيه تفاوت چنداني بين كيف دستي و كوله پشتي هاي يك بند وجود ندارد. دكتر رضا روشن پژوه، متخصص طب فيزيكي و توانبخشي نيز مي گويد: كيفهاي دستي براساس راست دست يا چپ دست بودن كودكان تمام مدت با يك دست حمل مي شود و در نتيجه به ستون فقرات و عضلات يك طرف بدن فشار وارد مي كند. البته كوله پشتي هايي هم كه يك بند دارند باعث عدم تقارن ستون فقرات، مهره ها و آسيب به آنها مي شود، پس با توجه به اين توضيحات بهتر است دنبال يك كوله پشتي دو بند باشيد و اگر فرزندتان به هيچ وجه زير بار اين قضيه نمي رود، حداقل به او ياد دهيد كه به طور متفاوت كيف را از دستي به دست ديگر بدهد و يا از روي شانه روي شانه ديگر بيندازد.
* كوله پشتي خوب چگونه است؟ به طور كلي متخصصان معتقدند وزن كوله پشتي با محتوياتش نبايد بيشتر از 10 تا 20 درصد وزن دانش آموز باشد؛ به عنوان مثال اگر فرزند شما 30 كيلو وزن دارد وزن كوله پشتي او با هرچه درون آن ريخته نبايد بيشتر از 5 كيلو باشد. در مورد كوله پشتي هم به اين نكته توجه كنيد كه پهناي آن از پهناي تنه كودك بيشتر نباشد. در خصوص كوله پشتي بايد گفت: اولين نكته اين است كه حتماً كوله پشتي دوبنده باشد در ضمن توصيه مي كنيم كوله پشتي فرزندتان يك بند هم براي بسته شدن دور كمر داشته باشد تا كيف در قسمت پشت كودك به طور ثابت قرار گيرد تا وزنش در سطح بيشتري از شانه پخش شود و در نتيجه فشار كمتري بر شانه وارد گردد. دكتر بهرامي، متخصص طب فيزيكي و توانبخشي نيز مي گويد: با خريد كوله پشتي هايي با نوارهاي پهن و اسفنجي وزن تحميل شده بر روي بدن به صورت مناسب توزيع مي شود. البته اگر كيف دستي هم مي خريد سعي كنيد دسته آن خيلي سفت و خشك نباشد. دكتر حلي ساز در خصوص طول بند كوله پشتي معتقد است بند كيف يا كوله پشتي بايد قابل كوتاه و بلند شدن باشد تا به تناسب جثه فرد تنظيم شود و در هنگام تنظيم بند كوله پشتي براي فرزندتان مراقب باشيد كه بند كوله خيلي سفت يا خيلي شل نباشد. برخي از بچه ها عادت دارند بند كوله پشتي را خيلي بلند بگيرند و عملاً كوله پشتي پايين تر از كمر قرار مي گيرد و دانش آموز براي حفظ تعادل جلو خم مي شود و بر اثر تكان خوردن كيف دايم تلوتلو مي خورد.
* نكته هايي براي روز اول خانم صديقه غلامي، كارشناس ارشد علوم تربيتي نيز در خصوص اول مهر به والديني كه كودك كلاس اولي دارند، توصيه هايي مي كند. وي به خبرنگار ما مي گويد: بچه ها بهتر است كه پيش دبستاني را طي كنند و بچه هايي كه پيش دبستاني را طي مي كنند خيلي راحت تر به كلاس اول مي روند؛ زيرا اضطراب جدايي از والدين را خيلي زودتر در مرحله پيش دبستاني گذرانده اند. پس روي سخن ما با والديني است كه بچه هايشان پيش دبستاني را نگذرانده اند. وي مي افزايد: بسته به محيط جغرافيايي و تربيتي رشد كودك ميزان استرس فرق مي كند، اما والدين بايد توجه داشته باشند كه محيط مدرسه را بسيار خوشايند تعريف كنند. بهتر است قبل از شروع مدرسه بچه ها را چندين بار تا دم در مدرسه ببرند و بازگردانند. بهتر است خاطرات روز اول مدرسه خود را حتي اگر خوشايند نبوده است با خوشحالي براي بچه ها تعريف كنند و به او بگويند معلم كلاس اول چقدر مهربان است. اين كارشناس علوم تربيتي در ادامه مي افزايد: بايد به بچه بگويند كه اگر گرسنه شدي و يا به دستشويي نياز داشتي، حتماً غذا بخوري و از معلم كمك بخواهي. يك مادر خوب حتماً براي كودك خود تغذيه مناسب تدارك مي بيند. بايد به بچه ها اطمينان دهيد كه حتماً قبل از اينكه او تعطيل شود، به دنبالش خواهيد آمد همچنين بهتر است يك كار دستي كوچك به همراه كودك به مدرسه بفرستيد تا كودك راه دوستيابي را بياموزد. وي مي افزايد: والدين بايد از يك هفته قبل از شروع مهر كودكان را صبح زود از خواب بيدار كنند و به آنان ياد بدهند در آن ساعت صبحانه بخورند. بايد جاي كيف و وسايل او را از قبل مشخص كنند و به او بگويند نظم داشته باشد.
* اضطراب خود را به فرزندانتان منتقل نكنيد وي تأكيد مي كند: نكته اي كه والدين حتماً بايد در نظر داشته باشند، اين است كه والدين اضطراب خود را به كودكان منتقل نكنند. وقت خداحافظي بارها بچه ها را نبوسند، بارها نروند و برگردند و بارها نگويند« نترسي ها حتما دنبالت مي آيم» چون در اين صورت به بچه ياد مي دهند كه بترس!» غلامي ياد آور مي شود: به لحاظ تغذيه اي پيشنهاد مي كنم از مغزهاي مقوي براي كودكان استفاده كنيد و ساندويچ هاي مختلف مثل كوكو را به بچه ها بدهند و اصلاً از تنقلاتي مثل پفك و چيپس استفاده نكنند. |