|
فرزانه غلامي
گروه اقتصادي - دولت دارد به هر دري مي زند تا كور سوي اميد به خانه دار شدن را در دل مردم زنده نگهدارد.

اين روزها و در شرايطي كه از چند روز آينده قرار است وامهاي مرحله نخست مسكن هاي 99 ساله پرداخت شود شوراي مسكن سناريوي جديدي را با حضور رئيس جمهوري كليد زده است. اين سناريو كه از آن با نام تشكيل «بازار رهن ثانويه مسكن» ياد مي شود عبارت است از تبديل داراييهاي بانكها اعم از مطالبات و تسهيلات اعطايي به اوراق بهادار و خريد و فروش آن در بورس. شوراي مسكن اين اقدام را استفاده از ابزارهاي جديد مالي در بازار پول و سرمايه كشور مي داند كه زمينه را براي تأمين منابع مورد نياز تأمين مسكن فراهم مي كند. وزير مسكن و شهرسازي هم به طور مشخص تشكيل چنين بازاري را در رونق بخشيدن به بخش مسكن مؤثر مي داند و مي گويد: به واسطه تشكيل اين بازار، خريد و فروش مسكن به راحتي انجام خواهد شد ضمن آنكه نياز خريدار به خريد قسطي مسكن در چنين بازاري توسط بانك عامل مرتفع مي گردد. براساس گفته هاي سعيدي كيا زماني كه متقاضي مسكن پول نقد بابت خريد نداشته باشد و فروشنده نيز به دليل اطمينان نداشتن حاضر به فروش قسطي مسكن خود نباشد بانك به عنوان واسطه وارد عمل مي شود. سعيدي كيا مي گويد: در بازار رهن ثانويه، بانك به نيابت از طرف خريدار كه خانه اش در رهن بانك است پول را به فروشنده مي پردازد و خريدار نيز اقساط واحد خريداري شده را در زمان معين به بانك مي پردازد. او معتقد است در بازار رهن ثانويه بدون تزريق منابع جديد تورم زا خريد و فروش مسكن به سادگي انجام مي پذيرد. گفتني است، براساس مصوبه شوراي مسكن، مقرر است كه داراييهاي 2 بانك مسكن و ملي به ترتيب مبلغ 10 هزار و 5 هزار ميليارد ريال تبديل به اوراق بهادار شده و سپس در بازار بورس عرضه شود كه اين امر در نهايت مطالبات راكد در بخش مسكن را فعال مي كند. البته به بانك ملي اجازه عرضه اوراق بهادار داده شده و اوراق بهادار ديگر بانكها هم به تدريج عرضه خواهد شد.
منابع جديد ايجاد مي شود حيدر مستخدمين حسيني، رئيس هيأت مديره سابق بورس معتقد است: بازار رهن ثانويه از آنجايي كه بدون تزريق منابع جديد در بخش اقتصاد تشكيل مي شود مي تواند منابع جديدي براي بانكها ايجاد و بازار مسكن را تقويت كند. او مي گويد: اين ابزار نوين مي تواند بازار مسكن را ساماندهي كند و علاوه بر توسعه بازار سرمايه، بازار مسكن را نيز تحت تأثير قرار مي دهد. وي بر اين باور است كه به دليل نياز مردم به مسكن، بانكها بسياري از منابع خود را به اعطاي تسهيلات در اين بخش اختصاص مي دهند كه اين امر موجب شده تا هزينه هاي هنگفتي در برنامه بانكها ايجاد گردد. بنابراين در قبال اين مطالبات نياز به طراحي ابزاري احساس مي شد تا منابع جديدي براي بانكها ايجاد كرده و علاوه بر آن پاسخگوي نيازهاي جديد افراد باشد. به گفته حيدر مستخدمين حسيني، دستورالعمل هاي اجرايي، نرخ بازدهي، نرخ سود و ارتباطي كه در تسهيلات ارائه شده با نرخ مورد نظر و مطالبات بانك ها وجود دارد موضوعي است كه بايد با حضور كارشناسان بحث و مشخص گردد بنابراين زمان اجرايي شدن آن مشخص نيست. وي با مثبت ارزيابي كردن اين طرح در جهت بهبود بازار مسكن خاطر نشان مي سازد: به ميزان مطالباتي كه بانكها از بابت تسهيلات وام مسكن ارائه كردند اوراق رهني منتشر و به بازار سرمايه عرضه مي شود كه اين امر موجب مي شود تا افراد دوباره اين اوراق را بخرند و در نتيجه با اجراي اين طرح منابع جديدي براي بانكها فراهم شده و قدرت اعطاي تسهيلات براي آنان در بخش مسكن افزايش مي يابد. او به مزاياي طرح هم اشاره مي كند و مي گويد: اين بازار علاوه بر تقويت بخش مسكن، قدرت ساخت و ساز را افزايش داده و نيز قدرت وام دهي بانكها را نيز بالا مي برد و علاوه بر اين در قيمت مسكن نيز تأثير داشته و موجب رونق بازار سرمايه و افزايش حجم معاملات مي شود. به عقيده مستخدمين حسيني، اين ابزار فعلاً در بخش مسكن قابل اجراست ولي قطعاً و در آينده در ساير بخشها نيز، از اين نوع ابزارها مي توان بهره گرفت.
به التهاب دامن مي زند مظفر آقا گلي، از كارشناسان بخش مسكن در ايران است كه نه تنها تشكيل بازار ثانويه رهن مسكن را اساساً قبول ندارد بلكه آن را يك خبر كلي مي داند كه صرفاً التهاب را در بازار مسكن بالا برده است !او به خبرنگار ما مي گويد: اين چيزي كه تحت عنوان بازار ثانويه از آن ياد مي شود اصلاً ثانويه نيست! چون نه شدني است و نه مبلغ آن به قدري است كه بتوان آن را درماني براي بخش مسكن كشور دانست. وي معتقد است: چنانچه بانكهاي دولتي بخواهند در اين بحث وارد شوند و نرخ مبادله اي 12 درصد را براي اوراق اعمال كنند فقط امكان پرداخت 10 تا 12 ميليون تومان تسهيلات را دارند، در سالهاي گذشته 10 ميليون تومان در يك خانه 30 ميليوني مبلغ قابل توجهي بود ولي امروز اين 10 ميليون كوچكترين گرهي از كار مردم باز نمي كند! اين كارشناس مطلع معتقد است ارائه راهكارهايي نظير بازار ثانويه براي بخش مسكن نه تنها موجبات بهبود اوضاع را فراهم نمي آورد بلكه فقط نشان دهنده جريانهاي خاص مديريتي در مسكن است! آقا گلي ادامه مي دهد: به عقيده من تشكيل اين بازار با اين رقمهاي ناچيز، سرسوزني از التهابات مسكن را نمي كاهد و حتي براي تثبيت قيمت مسكن هم نمي تواند تأثير گذار باشد. وي تصريح مي كند: كارهايي از اين دست فقط تسهيلاتي است براي رونق بازار نه افزايش توان خريد مسكن از سوي مردم !و من فكر مي كنم با اين كارها تنها موفقيتي كه حاصل مي شود خروج بازار مسكن از ركود است. براساس گفته هاي مظفر آقا گلي، بازار مسكن در ايران در حال حاضر به هيچ وجه مشكل خريد ندارد بلكه مشكل اصلي در توليد است. وي خاطر نشان مي سازد: مسكن در كشور دوره 150 درصدي تورم را طي سالهاي اخير پشت سر گذاشته و الان دوره ركود است و مطرح كردن تسهيلات جديد فقط بازار را آشفته تر و ملتهب تر خواهد كرد. آقا گلي معتقد است: چنانچه دولت به فكر رونق بخشيدن به بازار و افزايش قيمت مسكن است موفق خواهد بود ولي با اين اقدامها نمي تواند به هدفي همچون خانه دار شدن مردم نائل آيد!! حميد رضا جهانبخشي، كارشناس ديگري است كه در گفتگو با خبرنگار ما بر رفع موانع توليد مسكن در كشور تأكيد دارد. او بر اين باور است كه گلوگاه اصلي هم اين مسأله است كه چون توليد به اندازه كافي نيست عمده مردم هيچ گاه خانه دار نخواهند شد. وي تصريح مي كند: تقاضا براي مسكن در جامعه ما بالفعل و بالقوه وجود دارد پس بايد عرضه را افزايش داد و به عقيده من دولت بايد بجاي هر اقدام شتابزده ديگري از توليد كننده ها و بويژه انبوه سازان حمايت كند. وي با انتقاد از اينكه بانكهاي دولتي امسال به انبوه سازان وام نمي دهند مي گويد: با اين كار، دولت منابع مالي توليد كنندگان را به شدت دچار چالش كرده است و از طرفي ديگر با خروج كارگران افغاني و بحران در بازار مصالح ساختماني، اضلاع ديگر اين چالش را كه به ترتيب نيروي انساني و مواد اوليه است تكميل نموده آن وقت انتظار دارد با صحبت از تشكيل يك بازار ثانويه، مشكلات مردم را كاهش دهد. به عقيده جهانبخشي، از آنجايي كه سياست گذاري مصالحي همچون فولاد و سيمان در دست دولت است، دولت مي تواند به رفع موانع توليد در اين بخش كمك شايان توجهي كند. او مي گويد: دولت، توليد كنندگان را رها كند و بگذارد آنها كارشان را انجام دهند و با حذف محدوديتها و قوانين دست و پاگير، اجازه دهد التهاب مسكن پايين بيايد. اين كارشناس بر اين باور است كه التهابات بازار مسكن در كشور منجر به تشديد اختلافهاي طبقاتي شده است. او خاطر نشان مي سازد: متأسفانه فاصله طبقاتي ناشي از التهاب مسكن هزاران هزار پيامد رواني، اجتماعي، اقتصادي و حتي سياسي در پي دارد چون براي مثال چنانچه كسي در سال 85 يك خانه 30 ميليوني داشت تفاوتش با آنكه خانه نداشت فقط 30 ميليون تومان بود ولي امسال اين فاصله، بي دليل و بدون پشتوانه علمي و اقتصادي به 60 ميليون و شايد بيشتر رسيده است !پس با گذشت يك سال فاصله طبقاتي اين دو فرد 2 برابر شده است! حميد جهانبخش بار ديگر بر تلاش دولت براي رفع موانع توليد مسكن تأكيد مي كند و مي گويد: هيچ كس نمي تواند برنامه هاي چالش زدا را انكار كند ولي بهتر است درخت بحران در بخش مسكن از ريشه خشكانده شود نه اينكه با هرس و اصلاحات جزيي در شكل و ساختار اين درخت، مردم را به آينده اين بخش بدبين كرد!ركورد قيمت نفت بازهم شكسته شد
در اثر نگراني هاي خريداران از كمبود نفت در آستانه آغاز فصل سرما در نيمكره شمالي، قيمت نفت خام در بازار از مرز 81 دلار در هر بشكه گذشت. به گزارش فارس تصميم بانك مركزي آمريكا براي كاهش نرخ بهره در هفته جاري نگراني هاي مربوط به بروز ركود اقتصادي در آمريكا را كاهش داده است و اين امر باعث بروز نگراني در بازار نفت نسبت به كمبود نفت در آستانه فصل سرما و در نتيجه افزايش قيمت اين ماده به بالاي 81 دلار در هر بشكه شده است. هر بشكه نفت سبك آمريكا براي تحويل در ماه اكتبر در معاملات روز سه شنبه با 56 سنت افزايش به 13/81 دلار در هر بشكه رسيد. نفت برنت درياي شمال براي تحويل در ماه نوامبر نيز با 22 سنت افزايش به 2/77 دلار در هر بشكه رسيد. مؤسسه گلدمن ساش پيش بيني كرده است تا پايان سال 2007 قيمت نفت به 85 دلار در هر بشكه برسد. از سويي مؤسسه مالي گلدمن ساش آمريكا پيش بيني كرد، قيمت جهاني نفت تا پايان سال جاري ميلادي به سطح 85 دلار خواهد رسيد. به گزارش ايسنا، گلدمن ساش با پيش بيني رسيدن قيمت نفت به سطح 85 دلار، پيش بيني قبلي خود را معادل 13 دلار افزايش داده است. اين مؤسسه مالي معتبر همچنين پيش بيني كرده است كه احتمال دارد با تداوم شرايط پيچيده بازار، قيمت نفت ركورد 90 دلاري نيز از خود به جا بگذارد. گلدمن ساش اقدام هفته گذشته اوپك براي افزايش 500 هزار بشكه اي توليد را «خيلي دير، خيلي اندك» توصيف كرد و عنوان كرد كه اين اقدام تأثير چنداني بر بازار نخواهد داشت. اين در حالي است كه بهاي نفت در بازارهاي جهاني ركورد تازه اي به جا گذاشته و براي نخستين بار از مرز 81 دلار در بشكه فراتر رفته است. اعضاي سازمان كشورهاي صادركننده نفت (اوپك) هفته گذشته با افزايش سطح توليد به اندازه 500 هزار بشكه در روز موافقت كرده بودند، اما برخي تحليلگران گفتند اين چيزي جز يك اقدام نمادين نيست. تحليلگران گفته اند كه بهاي نفت حتي در صورت بهبود بازار عرضه، ممكن است از اين سطوح نيز بالاتر رود. اين در حالي است كه علاوه بر عامل افزايش تقاضاي جهاني، بسياري از سرمايه گذاران پيش بيني مي كنند كه بهاي نفت همچنان افزايش خواهد يافت به همين دليل به خريد آن ادامه مي دهند. |