|
* نادر دريابان
در حماسه بزرگ دفاع مقدس ملت ايران، آبادان و خرمشهر دو شهر بندري مهم و به هم چسبيده ميهن اسلامي از جايگاه ويژه اي برخوردار است.
اين مهم را دشمن بعثي به شدت درك و براي آن از سالها قبل از تجاوزش برنامه ريزي كرده بود، آبادان به دليل پالايشگاه مهم و خرمشهر به عنوان مهمترين بندر تجاري ايران با زير ساختهاي مهم و استراتژيك و حياتي مورد طمع بعثيهاي حاكم بر بغداد بود.
اسناد دخالت دشمن در حوادث تروريستي و فتنه انگيزانه در ابتداي پيروزي انقلاب اسلامي مؤيد اين مطلب بود، بعلاوه اين دو شهر به عنوان شاه كليد اقتصادي ايران و خوزستان به شمار مي رفت و پل هموار دسترسي به مركز و شمال خوزستان به شمار مي رفت. وجود بيش از نيم ميليون نفر جمعيت پويا و زنده برخوردار، جايگاه اين دو شهر را در جغرافياي سياسي و اقتصاد كشور بشدت بالا برده بود و صدام با درك اين موضوع تمركز جدي تجاوزش را به اين دو شهر معطوف كرد.
بدون شك يكي از عوامل پايمردي در خرمشهر و آبادان همين برخورداريها بود كه باعث شد خرمشهر بيش از يك ماه مقاومت كند و ماشين جنگي صداميان را متوقف سازد و بقاي آبادان را نيز تضمين و خوزستان را از خطر سقوط حتمي نجات بخشد.
اين همه با فنا شدن امكانات زندگي و هر آنچه در بخش مهم غربي خرمشهر طي 50 سال فراهم شده بود، ميسر شد.
خرمشهريها حتي فرصت كفش پوشيدن را نداشتند.
خيانتهاي صورت گرفته توسط جريان بني صدر، نيروهاي مسلح را از دور مقاومت خارج كرد و تنها مردم بودند كه با كمترين امكانات بيش از سي روز درگيريهاي تن با تانك را در خيابانها و كوچه هاي خرمشهر به نمايش گذاشتند.
آبادان نيز از اين صدمات بي بهره نبود، آبادان با عراق به اندازه عبور يك رودخانه فاصله داشت و حتي تفنگچيهاي بعثي نيز مي خواستند با كلاشنيكفهاي خود آن را در تير رس قرار دهند. بيش از يك سال محاصره، بمبارانهاي متعدد هوايي و زميني كه نمونه آن را در بمباران توپولوفهاي عراقي مي توان ديد زخمهاي متعدد بر آبادان و پالايشگاه بزرگش زد و در مدت كوتاهي دسترنج سه نسل را در سرزمين داغ بالاي 50 درجه به نابودي كشاند، اما آبادان و خرمشهر ايستادند تا ايران بماند.
سند اين مقاومت را مي توانيد در سراسر گلزار شهداي كشور ببينيد، چرا كه در تمام آنها مي توانيد شهدايي از آبادان و خرمشهر را ببينيد.
در پايان جنگ تحميلي در حالي كه مهاجرين آبادان و خرمشهر پس از تحمل هشت سال آوارگي و سختي براي بازگشت به موطن خود لحظه شماري مي كردند، پيام تاريخي امام امت خميني كبير در مورد بازسازي بهتر شهرهاي جنگ زده آنها، اين دلگرمي را به آنان داد كه شهرهايشان خيلي زود جان خواهد گرفت و هر دو شهر خرمي و آبادي خود را باز خواهد يافت.
اين مهم اما بعد از گذشت 19 سال و آمدن سه دولت هنوز محقق نشده است و پاشنه در برمدار وعده مي گردد.
نويسنده اين سطور به هيج عنوان قصد كتمان كارهاي انجام شده در اين دو شهر را ندارد، اما با يقين اعلام مي دارد كه بازسازي در اين دو شهر بسيار طول كشيده است، هنوز بسياري از زير ساختها معطل و رنجهاي بسياري مشاهده مي شود كه در درجه اول محصول بي كفايتي مسؤولان محلي و عدم كنترل و نظارت مقامهاي مركزي و مسؤول ارشد كشور است.
هر دو شهر با وجود اينكه در كنار سه رودخانه آب شيرين واقع شده اند، از داشتن آب سالم و استاندارد محروم هستند و مردم همچنان آب خود را با بشكه خريداري مي كنند، داستان فاضلاب به يك درد مزمن تبديل شده است و مردم به وعده ها عادت كرده اند.
در زمينه رفع بيكاري فزاينده در هر دو شهر دولت ها توفيقي نداشته اند و آمار بالاي نرخ 25 درصد بيكاري در هر دو شهر مؤيد اين مدعاست.
خدمات شهري در حد صفر است مردم اين دو شهر براي حل مشكلاتي همچون بهداشت، جمع آوري استاندارد زباله، پاكسازي شهرهاي خود از آوار ساختماني، وجود بقاياي ساختمانهاي مخروبه در شهرهايشان انبوه جانوران موذي و ولگرد، نبود تفرجگاههاي مناسب، گراني مضاعف و فضاي سبز مناسب در رنج هستند.
به اين معضلات اخيراً پارتي بازي و نفوذ عده اي خاص بر نقاط حساس اين دو شهر نيز اضافه شده است و دخالتهاي ناروا در عزل و نصبها به شدت مردم را گرفتار خود ساخته است.
در خرمشهر همچنان بيش از سي درصد شهر مخروبه است، ايجاد منطقه آزاد موجي از گراني و فشار را بر مردم تحميل كرد و فقط براي مديران بازنشسته دولتي در استان خوزستان و فاميلهاي وابسته آنان سبب ساز خير شد.
امروز همچنان در آبادان و خرمشهر ادارات شلوغ؛ كميته امداد و بهزيستي هستند و فرمانداريهاي هر دو شهر مملو از مردم رنج ديده اي است كه براي ابتدايي ترين خواسته هاي خود دست نياز به سوي مسؤولان دراز مي كنند.
فسادها در جريان بازسازي هيچ گاه رو نشد و هيچ كس نگفت بسياري از خانه ها و اماكن مردم به دليل نگاه سطحي بازسازي در طي سالهاي اخير چند باره سازي گرديد!
وجود مشكلات اساسي در اين دو شهر بسياري از شهروندان اصلي آبادان و خرمشهر را وادار به كوچ از زادگاه خويش كرد و به جاي آن جمعيت روستاهاي اطراف كه بسياري از آنها در خرمشهر نابود و در آبادان فاقد امكانات اوليه است را جايگزين جمعيت شهري كرد.
اين از هم گسستگيهاي فرهنگي و اجتماعي بسياري از خانواده ها را در اين دو شهر از هم دور ساخت تا باز هم بسياري ازآبادانيها و خرمشهريها در سطح ايران پراكنده باشند.
سياستهاي تزريقي و موقتي دولت اگر چه در بخشهايي از امور زندگي مردم نان بخور و نمير را سبب شده است، اما مجال سرمايه گذاري مطمئن و پايدار را از هر دو شهر گرفته است.
ناهنجاريهاي فرهنگي و افت تحصيلي از ديگر دستاوردهاي مديريت ضعيف حاكم بر اين دو شهر است كه همچنان ادامه دارد.
وجود تبعيض و تزريق امكانات به طبقاتي خاص در اين دو شهر مردم را آزار مي دهد به طوري كه در آبادان نمونه اش را در برخوردار بودن خانواده هاي شركت نفتي ودر خرمشهر در رفاه كاركنان اداره بندر مي بينيم.
اين تبعيضها و بي عدالتيها و تداوم فقر و بيكاري صنعت دكه داري و دستفروشي را در هر دو شهر تقويت و گسترش داده است و به تازگي نيز ازدياد مواد مخدر و معبر شدن اين دو شهر براي ترانزيت مواد مخدر نيز به آن افزوده شده است.
ذكر اين نكته بسيار مهم است كه مسؤولان بايد به اين درك برسند كه مرزداران واقعي نقاط حساسي مثل آبادان و خرمشهر خود مردم اين دو شهر هستند، آنها هستند كه مي توانند در شرايط بحراني مدافعان واقعي باشند، چنانچه در سال 1359 و شروع جنگ شاهد آن بوديم نه نقاطي كه به پايگاه فقر و بيكاري دچار شده اند.
به هر روي و به اذعان بسياري از مردم دو شهر آبادان و خرمشهر امكانات اين دو شهر هنوز به شرايط قبل از جنگ تحميلي بازنگشته است.
مردم اين دو شهر از دولتهاي آمده و رفته و كنوني، انتظار معجزه نداشتند، اما اين توقع را داشتند كه پس از 19 سال ديگر شاهد نباشند خيابانها در تصرف پروژه هاي فاضلاب و آبي باشد كه هنوز به ثمر نرسيده اند و حداقل توقع اين بود كه شرايط قبل از جنگ احيا مي شد.
آبادان و خرمشهر شهرهاي پويا و زنده قبل از جنگ، زخمي از تجاوزهاي دشمن بعثي در جستجوي سعادت و رفاهي هستند كه حق مردم آن است كه نبايد آن را از آنان دريغ كرد و بايد متوجه بود كه دولت به اين دو شهر بدهكار است كه متأسفانه با شرايط موجود هم خوشبينانه بايد گفت در پنج سال آينده نيز با توجه به روند كنوني، اميد نمي رود اين شرايط محقق شود.
ما اعتقاد داريم كه 6 هزار شهيد خرمشهر و آبادان اولين مدافعان هشت سال دفاع مقدس بودند. |
