|
الهام ظريفيان
به يك چشم به هم زدن رمضان به روزهاي آخر و به شبهاي قدر رسيد. انگار همين ديروز بود كه قرآن و مفاتيح به دست كوچه هاي خلوت و تاريك رو به مسجد را طي مي كرديم، براي شب زنده داري شبهاي قدر، براي دعاي جوشن كبير و قران سر گرفتن و استغفار كردن. چه شيرين است بيدار خوابي توي اين شبها. مهمترين شبهاي زندگي ما همين شبهايند و از همين امروز صبح همه براي اين شبها آماده مي شوند. برگزاري شبهاي احيا از آن رسم و رسومي است كه بويژه به دليل عشق ايرانيها به امام علي (ع)، خودش تبديل به يك فرهنگ شده. براي خيلي از ماها، شبهاي احيا علاوه بر اينكه فرصتي است براي شب زنده داري و دعا و نيايش و استغفار براي بخشش گناهان، مراسمي است كه بايد با شكوه هر چه تمام تر برگزار شود. بزرگان ديني ما توصيه كرده اند كه اين شبها را شب زنده داري كنيد و به خاطر گناهاني كه در طول سال مرتكب شديد، طلب استغفار كنيد و براي خود و خانواده، قوم و خويش و در و همسايه هم دعا كنيد.
مراسم احيا كجاها برگزار مي شود اين جور شبها مردم دوست ندارند به تنهايي دعا كنند، چون دسته جمعي تأثيرش بيشتر است. از قديم مردم شبهاي احيا را توي مساجد بزرگ، امامزاده ها يا ميدانهاي محله شان به طور دسته جمعي برگزار مي كردند. و الان هم همين طور است. توي مشهد كه حرم علي بن موسي الرضا (ع) اولين گزينه شب زنده داران به شمار مي رود. بعد از آن هم مساجد بزرگ و كوچكي كه توي هر محله اي پيدا مي شود. احياء در منازل شخصي بيشتر خانمها طرفدار آنند. بخصوص حاجيه خانمهاي جلسه اي و خانمهايي كه دوست دارند توي مراسم احيا راحت باشند و هاي هاي گريه كنند و نامحرمي هم صدايشان را نشنود، چون معمولاً مردهاي اهل آن خانه تا صبح حق ورود به منزلشان را ندارند.
خواندنيها خواندنيهاي اين شبها فراوانند. اما چندتايشان از همه معروف ترند. مثل دعاي جوشن كبير، دعاي ابوحمزه ثمالي، مناجات حضرت امير و ... بعضي ها دعاي مكارم الاخلاق و دعاي توبه را هم مي خوانند. قرآن هم در اين شبها زياد خوانده مي شود، به خصوص سوره هاي عنكبوت، روم و قدر.
خوردنيها اين شبها ميزبانان سعي مي كنند تا جايي كه در توانشان هست، از شب زنده داران پذيرايي كنند. توي مساجد اين پذيراييها به چاي يا خرما محدود مي شود. بازار نذري دادن هم حسابي داغ است. بعضي ها با نذرهايي مختلف مثل نان و پنير و خرما از مردم پذيرايي مي كنند كه البته براي به دست آوردن آن بايد كمي زبر و زرنگ باشيد؛ چون معمولاً زود تمام مي شود. توي خانه ها اما پذيراييها رنگين تر مي شود. اگر هوا مثل امسال رو به سردي باشد در بيشتر جاها شيركاكائو، ميوه، آبميوه و ... جزو خوردنيها محسوب مي شوند. در اين جور جمع ها معمولاً نيمه هاي شب زنگ تفريحي وجود دارد كه در آن شب زنده دارها با ساندويچ ته بندي مي كنند. خوردن اين ميان وعده ها بعد از كلي قرآن و دعا خواندن حسابي مي چسبد، چون درست زماني كه قار و قور شكم شروع مي شود به دادشان مي رسد. سحري دادن هم خيلي از جاها رواج دارد كارهايي كه قبل از رفتن به احيا بايد انجام بدهيد براي احياي شبهاي قدر بايد آماده شد يكي از اين روشها غسل كردن است. خواندن نمازهاي مستحبي هم قبل از احيا رواج دارد. اگر هيچ كدام از اين كارها را نكرديد حداقل تا جايي كه مي توانيد صلوات بفرستيد.
چيزهايي كه بايد با خودتان ببريد در اين مورد دستور خاصي از جانب دين وجود ندارد، تنها مي توان به تجارب بزرگترها اعتماد كرد. مهمترين چيزهايي كه آنجا لازمتان مي شوند اينها هستند: قرآن كوچك: وقتي قرآنها را سر مي گيرند به دليل وزن كم به دردتان مي خورد. مفاتيح: مجبور نمي شويد براي خط بردن دعاها، سرتان را دو متر روي بغلي خم كنيد. دستمال: كاغذي يا پارچه اي اش از واجبات است. مخصوصاً براي وقتي كه برق ها خاموش مي شود شما نمي دانيد با فخ فخ تان چكار كنيد! شكلات يا نخودچي كشمش: كمي توي جيبتان بريزيد ضرر ندارد، آمديد و نذري چيزي گيرتان نيامد، نصف شب كه دلتان از گرسنگي غش و ضعف رفت به درد خودتان و حتي اطرافيانتان مي خورد. لباس گرم: اگر احيايي كه مي رويد توي محيط باز است، حتما با خودتان ببريد غير از آن هم توي را بپوشيد، بد نيست مخصوصاً موقع برگشتن كه از جاي گرم درمي آييد و اگر خودتان را نپوشانيد حسابي مي چاييد. كارهاي ويژه، زنگو بزن فرار كن! اگر به ماجرا جويي و هيجان علاقه منديد به گروههايي كه نيمه شبهاي احيا توي كوچه پس كوچه هاي پايين شهر راه مي افتند و برنج و روغن و گوشت پشت در خانه ها مي گذارند، بپيونديد. اين ديگر مال جوانها و بچه مسجدي هاي محل است كه توي اين كارها از هم سبقت مي گيرند آنها آنچه كه آورده اند پشت در مي گذارند و پس از زدن زنگ به سرعت دور مي شوند براي اين كار بايد مهارت ويژه اي داشته باشيد! |