|
* بيتا مهدوي
هر ساله با فرا رسيدن سپتامبر روز و هفته جهاني قلب در سراسر جهان گرامي داشته مي شود.

امسال اين روز جهاني با مضمون «قلب تان چقدر جوان است؟» برگزار مي شود تا مردم را در سراسر جهان تشويق كند سبك زندگي سالمي را برگزينند كه به حفظ جواني قلب كمك كند. بر اساس آمارهاي جهاني 29 درصد علل مرگ و مير در كل دنيا مربوط به بيماريهاي قلبي، عروقي است و سازمان جهاني بهداشت تخمين مي زند كه ضررهاي اقتصادي به خاطر بيماريهاي قلبي و ساير بيماريهاي مزمن بين سالهاي 2005 و 2015 در كشورهاي پيشرفته دنيا به 303 ميليارد دلار خواهد رسيد. در كشور ما بيماريهاي قلبي - عروقي نخستين علت مرگ و مير هستند و به طور متوسط روزانه حدود 200 نفر در اثر سكته هاي قلبي جان خود را از دست مي دهند و اين در حالي است كه در 25 درصد موارد سكته هاي قلبي در همان محل، قابل احيا هستند. آخرين بررسيهاي انجام شده در كشور نشان مي دهد كه قلب ايرانيان زودتر از استانداردهاي جهاني بيمار مي شود و ميانگين سني انجام جراحيهاي قلب در ايران 50 سالگي گزارش شده است. بر اساس آمار سازمان بهشت زهرا (س) شايع ترين علت مهم مرگ شهروندان تهراني در سه ماهه گذشته سكته قلبي بوده است. نتايج بررسيهاي وزارت بهداشت نيز نشان مي دهد كه بيماريهاي قلبي، عروقي روزانه سه هزار و 136 سال عمر را با مرگ 369 نفر گرفته كه از اين ميزان سكته قلبي با مرگ روزانه 198 نفر، يكهزار و 692 سال عمر مفيد را در كشور هدر مي دهد.
* كنترل دوره اي را جدي بگيريد دكتر سماوات، رئيس اداره قلب و عروق وزارت بهداشت چندي قبل اظهار داشته بود كه 64 درصد مرگ و ميرهايي كه در كشور به وقوع مي پيوندد به دليل فشار خون و چربي بالا، ديابت و سيگار است، به طوري كه يك سوم ايرانيان كلسترول خون و فشار بالا دارند. وي با بيان اينكه بسياري از ريسك فاكتورهاي اين بيماري قابل پيشگيري است، خاطر نشان كرده است اصلاح شيوه تغذيه و افزايش مصرف سبزيجات تازه، پرهيز از غذاهاي پرچرب و كالري، گنجاندن ورزش در برنامه زندگي، عدم استعمال دخانيات، كنترل فشار خون و ديابت همگي از راههاي پيشگيري از ابتلا به بيماريهاي قلبي - عروقي است. به گفته وي، با كنترل دوره اي مي توان اين بيماري مهلك را كه اولين علت مرگ و مير در كشور است، تحت كنترل درآورد. دكتر حسن شيخ الاسلامي متخصص قلب و عروق در مورد نارسايي قلبي مي گويد: كار اصلي قلب به گردش درآوردن خون در سيستم عروقي است كه در نهايت باعث مي شود مواد غذايي و اكسيژن در اختيار بافتهاي مختلف قرار گيرد و زماني كه قلب به حالتهاي مختلفي دچار نارسايي شود و نتواند خون كافي در اختيار بافتها قرار دهد، عملكرد آنها مختل مي شود و عضلات دچار ضعف مي شوند. وي مي افزايد: رايج ترين بيماري قلب در ايران، بيماري گرفتگي عروقي كرونر يا تصلب شرايين است. بيماري دريچه هاي قلبي نيز كه بيماري حادي است متأسفانه در حال حاضر در كشور رو به افزايش است. وي با بيان اينكه منشأ اين بيماري به دو دسته بيماريهاي با ريشه ژنتيك و مادرزادي و بيماريهايي ناشي از مشكلاتي كه به مرور زمان به وجود مي آيد و علت آن به صورت عمده، عفونتهايي است كه بيمار در دوران جواني با آن مواجه بوده است. * كاهش سن ابتلا به بيماريهاي عروقي دكتر شيخ الاسلامي تأكيد مي كند: ظهور بيماريهاي قلبي به خصوص تصلب عروق و شريانهاي قلب در ايرانيها به طور متوسط 20 سال زودتر از اروپاييها و آمريكاييها اتفاق مي افتد، يعني متوسط سن افرادي كه در آمريكا و اروپا زير تيغ جراحي مي روند 75 سال است، اما در ايران سن ابتلا 50 سال است كه بسيار نگران كننده است. اين بيماران دچار فشار خون، چربي بالا و استرس هستند و عمدتاً به سيگار نيز اعتياد دارند. اين متخصص قلب و عروق خاطر نشان مي كند: آخرين بررسيهاي انجام شده نشان مي دهد كه 22 درصد علت بيماريهاي قلبي، كم تحركي در زنان و مردان است، با توجه به آمار نسبتاً بالاي جمعيت جوان در كشور كه حدود 50 درصد آنها زير 30 سال دارند الگوهاي تغذيه اي نامناسب سبب مي شود كه روز به روز بر تعداد مبتلايان به بيماريهاي قلبي - عروقي افزوده شود. عامل مهم ديگر در افزايش بيماريهاي قلبي - عروقي استعمال دخانيات است به نحوي كه 10 ميليون نفر در كشور سيگار مي كشند و كشيدن سيگار باعث مي شود كه كلسترول بد خون يا «LDL» افزايش يابد، انعقاد پذيري خون بالا برود و رگهاي تغذيه كننده قلب به طور ناگهاني مسدود شوند. چاقي و افزايش وزن نيز از جمله موارد تهديد كننده سلامت قلب و عروق به شمار مي رود. بررسيها نشان مي دهد كه 21 درصد بيماريهاي قلبي در دنيا به دليل افزايش وزن بوده است و چهار ميليون نفر در كشور مبتلا به ديابت هستند. اختلالات چربي و فشار خون بالا نيز سلامت قلب را تهديد مي كند، نزديك به يك چهارم افراد بالغ دچار بيماري پرفشاري خون مي شوند و از بيماري خود نيز اطلاعي ندارند. * علايم نارسايي قلبي وي در مورد علايم مشترك بيماري و حملات قلبي، به اين موارد اشاره مي كند. درد فشار آورنده به سينه يا احساس فشار در ناحيه سينه، كوتاه شدن نفس، عرق كردن، احساس سختي و سفتي در ناحيه سينه، درد منتشر شونده به سمت شانه ها، گردن يا بازو، احساس سوزش در ناحيه قفسه سينه و قلب، سوء هاضمه همراه يا بدون حالت تهوع و استفراغ، احساس سرگيجه ناگهاني يا از دست دادن حواس به مدت كوتاه، سوء هاضمه يا درد به علت احساس گاز، سرگيجه، تهوع يا استفراغ، احساس ضعف و كوفتگي بدون دليل، احساس درد يا ناراحتي بين استخوان شانه، احساس ناراحتي مكرر در ناحيه سينه، احساس در شرف وقوع بودن سرنوشتي بد. * بهترين روشهاي اصلاح تغذيه براي حفظ سلامت قلب و عروق وي در مورد توصيه هاي رژيمي نيز براي جلوگيري از بيماريهاي قلبي و عروقي مي گويد: كاهش مصرف گوشتهاي قرمز و گنجاندن گوشتهاي سفيد به خصوص ماهي و غذاهاي دريايي در برنامه رژيم غذايي هفتگي است، چرا كه ماهيها و غذاهاي دريايي حاوي چربيهاي نوع امگا 3 و امگا 6 هستند، به همين دليل باعث افزايش چربيهاي نوع HDL در خون مي شود. وي كاهش مصرف غذاهاي رستوراني و چرب در كنار استفاده از لبنيات كم چرب به جاي انواع پرچربي آنها را نيز در اين خصوص توصيه مي كند. پرهيز از مصرف غذاهاي شور و خودداري از اضافه كردن نمك در سر سفره به غذاها، كاهش وزن تا حد وزن ايده آل زير نظر متخصص تغذيه و رژيم درماني، پرهيز از رژيمهاي فوق العاده كم كالري و پر پروتئين در كنار ورزش و فعاليت بدني، ترك سيگار، پرهيز از مصرف الكل و پرهيز از استرس و فشارهاي رواني از مهمترين عواملي است كه به حفظ سلامت قلب منجر مي شوند. * شيوع بيماريهاي قلبي دكتر عليرضا زالي، رئيس دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي نيز در مورد شيوع بيماريهاي قلبي در كشور مي گويد: اين اختلال در كشورهاي رو به توسعه به علت تغيير شيوه زندگي و افزايش ميانگين سني در حال افزايش است و گرايش افراد به كم تحركي جسمي، استفاده از الگوي تغذيه اي براي كشورهاي صنعتي، استعمال دخانيات و افزايش ميانگين سن از عوامل مهم افزايش نارسايي قلب در ايران است.وي بيماريهاي قلب و عروق را اصلي ترين علل مرگ و مير در كشور مي داند و مي افزايد: اين بيماريها علاوه بر افزايش آمار مرگ و مير در كشور بار اقتصادي و اجتماعي سنگيني را بر جامعه تحميل مي كنند. وي تأكيد مي كند: بيماريهاي قلبي از شايع ترين علل ايجاد ناتوانيهاي مزمن در كشور محسوب مي شوند و پيشگيري از آنها آمار ابتلا به نارسايي قلبي را كاهش مي دهد. * بحث بيماريهاي قلبي به مجلس كشيده شد حسني عضو كميسيون بهداشت و درمان مجلس نيز چندي قبل در تذكري به وزير بهداشت و درمان، خواستار پيشگيري از مرگ افراد در كشور بر اثر سكته قلبي شد. وي در تذكري مكتوب به كامران باقري لنكراني، خواستار اختصاص بخشي از درآمد بند ط تبصره 14 قانون بودجه سال جاري براي پيشگيري از بيماريهاي قلب و عروق به ويژه سكته قلبي شده است.پيرموذن، يكي ديگر از اعضاي كميسيون بهداشت و درمان مجلس هم با اشاره به مرگ يك دانشجو به علت سكته قلبي در كلاس، بر وجود مركز بهداشتي و درماني در دانشكده ها براي كمك به اين افراد در زمان مواجه شدن با مشكل تأكيد كرد و افزود: مسؤولان در محيطهاي استرس زا و توأم با تنشهاي روحي و رواني بايد از قبل در اين رابطه زمينه سازي و بستر سازي كنند. به گفته وي، به لحاظ سبك زندگي به ويژه در تهران و شهرهاي بزرگ، همچنين سن جمعيت و شيوع بيماري متابوليك در كشور كه نزديك به يك سوم انسانها را رنج مي دهد، وجود يك شبكه مدرن و مجهز اورژانسي در كشور از ضروريات جامعه ماست. * نقش استرس در بروز بيماريهاي قلبي دكتر فرجام، روانشناس اجتماعي در مورد اثر استرس در بروز بيماريهاي قلبي مي گويد: مطالعات جديد نشان مي دهد كه فشارهاي عصبي كه در محيط كار به افراد وارد مي شود مي تواند احتمال ابتلاي آنها را به بيماريهاي قلبي و ديابت افزايش دهد.وي مي افزايد: مطالعات صورت گرفته روي 10 هزار نفر نشان مي دهد كه بين استرس و سندرمهاي متابوليك كه با چاقي و افزايش فشار خون در ارتباط است، رابطه وجود دارد. وي مي افزايد: در جامعه صنعتي امروز انواع عوامل استرس زا كه در نتيجه فشار كاري بيش از حد، چند شغله بودن، كاهش زمان استراحت و نپرداختن به تفريحات لازم به وجود مي آيد از يكسو و فشارهاي اقتصادي كه فقر و بسياري از بحرانهاي زيانبار ديگر را به همراه دارد از سوي ديگر فقر باعث شده كسالت، بي حوصلگي و تحمل بسياري از فشارهاي عصبي افراد جامعه را به سوي بيماريهاي مختلفي از جمله افسردگي، بي خوابي، استرس و درموارد حادتر ابتلا به اختلالات جسمي كه مهمترين آنها بيماريهاي قلبي و ديابت است، بكشاند. وي با اشاره به اين كه بروز اين اختلالات در ميان جوانان بيشتر است، تأكيد مي كند: طبيعتاً تحمل فشار رواني با وجود تمامي مشكلات حل نشده براي افراد جوان مشكلتر است، بنابراين روزانه تعداد قابل توجهي از جوانها بر اثر بيماريهاي قلبي از جمله انسداد رگها و به خصوص حمله قلبي كه منجر به مرگ بلافاصله مي شود جان خود را از دست مي دهند. وي خاطر نشان مي كند: آمار بالاي مبتلايان به بيماريهاي قلبي نيازمند سياستهاي جامع پيشگيري و كنترل دقيق است. |