* قاسم غفوري

چگونگي تعامل و تقابل ميان رژيم صهيونيستي و سوريه، از مسايل مطرح در تحولات خاورميانه است. رژيم اشغالگر قدس كه بخشهايي از بلنديهاي «جولان» سوريه را از سال 1967 در اشغال خود دارد، همواره تلاش كرده است با سازش يا اعمال فشارهاي خارجي بر دمشق، اين كشور را به مصالحه و پذيرش خواسته هاي خود وادار نمايد.
حمايتهاي سوريه از مقاومت ملت فلسطين؛ جايگاه اين كشور در منطقه، نقش دمشق در تحولات لبنان در شرايطي كه صهيونيستها براي نفوذ در اين كشور فعاليت مي كنند، همكاريهاي فراگير سوريه با ايران به عنوان اولين مخالف و منتقد جنايتهاي صهيونيستها و... موجب بروز چالشها و ناكاميهاي بسياري براي تل آويو شده است.
نكته قابل تأمل در پرونده طرفين، مواضع و تحركات صهيونيستها در ماههاي اخير عليه سوريه است كه سبب شده تا بسياري از آگاهان سياسي، ايجاد جنگ يا تنشي جديد در منطقه را دور از ذهن ندانند. فعاليتهاي تحريك آميز صهيونيستها در جديدترين موضع، به فعاليتهاي هسته اي مخفي سوريه معطوف شده است. صهيونيستها كه چندي پيش عمليات گسترده اي را در خاك سوريه آغاز نمودند و به نقض حريم هوايي آن پرداختند، مدعي هستند كه توانسته اند مركز فعاليتهاي پنهان سوريه را هدف قرارداده و مانع از ادامه فعاليت آن شوند! نكته قابل تأمل آنكه در كنار صهيونيستها، نشريات و خبرگزاريهاي غربي كه وابستگي خاصي به صهيونيسم بين الملل و آمريكا دارند، با تأييد و تأكيد اين اظهارات در گزارشهاي خود، همكاري سوريه با كره شمالي را براي دستيابي به سلاح هسته اي تبليغ مي كنند.
در شرايطي كه مقامهاي سوريه و كره شمالي اين اظهارات را دروغين و توطئه اي «صهيونيستي -آمريكايي» عنوان كرده اند و حتي «مليسافلمينگ» سخنگوي آژانس بين المللي انرژي اتمي آن را كذب دانسته، تحركات اخير رژيم صهيونيستي مي تواند با اهدافي چند پيگيري شده باشد.

1- رژيم صهيونيستي پس از شكست در جنگ 33 روزه در برابر مقاومت حزب ا... و ملت لبنان، با بحرانهاي شديد داخلي و جهاني مواجه شد. فروپاشي دستگاههاي اطلاعاتي و نظامي، اولمرت را در سراشيبي سقوط قرار داد. استمرار ناكاميهاي صهيونيست ها در اراضي اشغالي فلسطين و نيز گسترش فعاليتهاي گروههاي مقاومت فلسطين كه با پاسخهاي موشكي خود، ناامني و نااميدي را براي تل آويو تشديد كرده اند، موجب صف بندي گروههاي سياسي و حتي مستعمره نشينهاي صهيونيست در برابر دولت شده است. «اولمرت» كه با تشديد جنايتها عليه فلسطينيان، افزايش تنش در دستگاه سياسي، بركناري يا استعفاي بسياري از نقش آفرينان حاضر در جنگ 33روزه، برنامه ريزي براي سازش با اعراب و... نتوانست اقتدار خود را به مخالفان نشان دهد، تلاش نمود تا به نوعي، بازسازي دستگاه هاي نظامي و اطلاعاتي خود را به نمايش بگذارد.
طرح اعلام فعاليتهاي هسته اي سوريه، در حقيقت ترفندي براي بيان احياي دستگاه هاي اطلاعاتي و جاسوسي رژيم صهيونيستي و سخن از انهدام مراكز هسته اي سوريه نيز نمايشي براي بازيابي اقتدار نظامي صهيونيستهاست كه اولمرت تلاش كرده تا با جوسازي عليه دمشق، آن را به نمايش بگذارد. وي اميد دارد تا با اين اقدامها، از ادامه مخالفتها با سياستهايش بكاهد و قدرت خويش را حفظ نمايد.

2- جوسازي صهيونيست ها عليه دمشق درحالي صورت مي گيرد كه پرونده اين رژيم در آژانس انرژي اتمي مورد بررسي قرار گرفته و كشورها خواستار بازرسي از تأسيسات اين رژيم شده اند. اين اقدامها بهاي سنگيني را براي اشغالگران قدس به همراه دارد و شكستي براي آنان قلمداد مي شود. آنها تلاش مي كنند با موضعگيري عليه سوريه و انحراف افكار عمومي از زرادخانه هاي هسته اي خود، فعاليتهاي هسته اي پنهان ساير كشورها را بهانه اي براي عدم همكاري خود با آژانس عنوان نمايند.

3- چنانكه ذكر شد، از هدفهاي هميشگي صهيونيستها، كشاندن سوريه پاي ميز مذاكره با پيش شرط كنار نهادن مقاومت از سوي دمشق و حفظ بلنديهاي «جولان» براي صهيونيستهاست. صهيونيست ها كه با حمايت آمريكا نتوانستند به دستاورد مهمي از پرونده سازي عليه سوريه در لبنان و عراق دست يابند، اكنون فعاليتهاي هسته اي اين كشور را ابزاري براي اعمال فشار بر دمشق ارزيابي مي كنند. آنها با اين تحركات خواستار آنند كه اولاً سوريه بدون بيان خواسته هايش به مذاكره با آنان بنشيند، چنانكه سران تل آويو از جمله «اولمرت» و «ليوني» (وزيرخارجه) بر اصل مذاكره با سوريه تأكيد دارند؛ ثانياً، دمشق را از تحولات منطقه بويژه آينده فلسطين و لبنان منحرف كنند و به پرونده هسته اي معطوف سازند تا شايد در سايه اين اقدام، اهداف خود را محقق نمايند. اين تحركات با فعاليتهاي نظامي در «جولان» و نقض حريم هوايي سوريه تكميل مي گردد تا شايد دمشق، مصالحه را بپذيرد و حداقل در نشست پاييز كه تاكنون با آن مخالفت ورزيده، شركت نمايد.

4- از مسايل مطرح در عملكردهاي منطقه اي صهيونيستها، فعاليت براي آغاز جنگي جديد جهت فرار از رسواييها و سرخوردگيهاي گذشته است. مي توان گفت آنها تلاش دارند با طرح فعاليتهاي هسته اي دمشق، از بازرسان آژانس و يا حمايتهاي آمريكا جهت دستيابي به اطلاعات نظامي سوريه بهره برداري كنند. آنها زماني مسأله هسته اي سوريه را مطرح كردند كه گزارشهايي از همكاري نظامي اين كشور با روسيه منتشر شد. بدون شك، صهيونيستها اكنون بررسي توان نظامي سوريه را در دستور كار خود قرارداده اند.

5- تحريك اعراب براي به انزوا كشاندن و تحت فشار قراردادن سوريه جهت مذاكره با صهيونيست ها از اولويتهاي تل آويو است. آنها با بيان تحركات نظامي و هسته اي سوريه و بيان همكاري اين كشور با ايران، براي ايجاد هلال شيعي در منطقه، سعي دارند ضمن اختلاف افكني ميان سوريه و ساير كشورهاي عربي، بازي «دشمن شيعي» به جاي «دشمن صهيونيسم» را تكرار كنند تا اعراب را به مصالحه و حضور در نشست پاييز وادار سازند. البته، تحركات نظامي عليه سوريه كه بيانگر بروز جنگ احتمالي جديد در منطقه است، مي تواند ترفند ديگري براي به سازش كشاندن اعراب باشد.
در مجموع، پرونده سازي صهيونيستها در قبال فعاليتهاي هسته اي سوريه را مي توان تحركي براي فرار آنها از چالشهاي داخلي و بيان اقتدار دوباره آنها، توجيه اعراب به سازشكاري، واداشتن سوريه به مصالحه با آمريكا و رژيم صهيونيستي، انحراف دمشق از تحولات عراق، فلسطين و لبنان و... تلقي نمود، اگرچه اين اقدامها به دليل همكاري نكردن جامعه جهاني، نتيجه اي براي تل آويو دربرنداشته است.رژيم صهيونيستي تاكنون درپي آن بوده است كه با جوسازي عليه فعاليتهاي هسته اي ايران، كشورمان را تهديدي براي امنيت منطقه و جهان قلمداد نمايد كه مواضع آژانس و گروه 1+5، اين اقدام آنان را با شكست مواجه ساخت. آيا صهيونيستها با طرح پرونده فعاليتهاي هسته اي مخفي سوريه، به خواسته هاي خود خواهند رسيد؟