|
* بيتا مهدوي
چندي قبل دكتر لنكراني وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشكي از امكان تغيير در اجراي طرح پزشكان عمومي در كشور خبر داده و
گفته بود: پزشكان عمومي حتي با حقوق يك ميليون و 700 هزار توماني هم در مناطق محروم مشاركت نمي كنند.
در حالي وزير بهداشت از عملكرد طرح پزشكان عمومي ناراضي است كه اين پزشكان با حداقل امكانات زندگي و با اجبار دوره طرح خود را در مناطق محروم مي گذرانند.
آنها معتقدند از ابتدايي ترين حقوق خود، يعني حق برخورداري از مرخصي سالانه و ساعات كاري منطقي و حتي حقوق مكفي بي بهره اند.
* طرح بازنگري چه مي گويد
رئيس كميسيون بهداشت و درمان مجلس مي گويد: بي عدالتي و نبود مديريت واحد و جامع در نظام سلامت از مهمترين چالشهاي بخش بهداشت و درمان كشور مي باشد كه همچنان حل نشده باقي مانده است.
دكتر اميدوار رضايي مي افزايد: نظام سلامت كشور ما از يك مديريت واحد و جامع بي بهره است و دستگاهها و مراكز مختلف با نظر خودشان در امور مرتبط با سلامت مردم دخالت مي كنند و متأسفانه هميشه اين وزارت بهداشت و درمان است كه بايد پاسخگوي مشكلات سلامت مردم در كشور باشد.
وي خاطر نشان مي كند: طرح بازنگري تعهدات اجباري پزشكان و دانش آموختگان گروه پزشكي بيش از يك سال در كميسيون بهداشت مجلس معطل مانده و هنوز به صحن علني مجلس نيامده است. در اين طرح بازنگري و حذف دوره تعهد طرح برخي از دانش آموختگان پزشكي مانند فارغالتحصيلان دانشگاه آزاد و زنان مجرد و متأهل دانش آموخته گروه پزشكي طي يك فرآيند زمان دار پيش بيني شده است كه بايد با جايگزين كردن پزشكان بومي و پذيرش دانشجويان بومي در گروه پزشكي اجرا شود.
بر اساس اين طرح در مناطقي كه با كمبود پزشك مواجه هستيم دانشكده هاي پزشكي بايد دانشجوياني را از همان مناطق به صورت اضافه بر سهميه براي كار در آن مناطق طي يك مدت مشخصي مثلاً 10 ساله پذيرش كنند، علاوه بر آن راهكارهاي تشويقي ديگري مانند افزايش پرداختي به پزشكان خانواده در روستاها براي جبران كسري ناشي از حذف دوره طرح گروهي از پزشكان پيش بيني شده است.
وي تأكيد مي كند: در واقع در اين طرح سيستم تشويقي جايگزين سيستم اجباري كنوني براي فعاليت پزشكان در مناطق محروم مي شود تا هم انگيزه پزشكان براي كار با كيفيت در اين مناطق بالاتر برود و هم اجباري در اشتغال پزشكان در مناطق محروم و دور افتاده بخصوص براي خانمها و افرادي كه با هزينه خودشان تحصيل كرده اند، نباشد.وي تصريح مي كند: در كنار اين طرح اقدامهاي ديگري مانند فعال كردن سيستم سلامت الكترونيكي و ارائه خدمات درماني و مشاوره هاي تخصصي از راه دور از طريق فناوري هاي الكترونيك و مخابراتي نوين مطابق آنچه در قانون برنامه چهارم توسعه آمده است بايد انجام شود.
وي مي گويد:متأسفانه طرح بازنگري در تعهدات اجباري پزشكان و پيراپزشكان به علت انبوه طرحهاي يك فوريتي و دو فوريتي در مجلس هنوز در فهرست انتظار بوده و بررسي آن هنوز در دستور كار كميسيونها و صحن علني مجلس قرار نگرفته است.
* تاريخچه طرح پزشكان
به موجب ماده اول قانون اصلاح موادي از قانون خدمت پزشكان و پيراپزشكان كه در سال 1370 به تصويب رسيده است، تمامي افراد ايراني با تحصيلات فوق ديپلم و بالاتر كه پس از تاريخ اول تيرماه 1367از مراكز آموزش عالي گروه پزشكي «دولتي و غيردولتي» در داخل و يا خارج از كشور فارغ التحصيل شده و يا مي شوند و خدمت آنان از سوي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي مورد نياز اعلام مي گردد، مكلفند حداكثر مدت پنج سال اول پس از فراغت از تحصيل خود را در داخل كشور و در مناطق مجاز به ترتيبي خدمت نمايند كه در هر حال سه پنجم آن در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و تشكيلات تابعه آن باشد.در اين طرح آمده است منظور از مناطق غيرمجاز، شهرهاي تهران بزرگ (تهران، اسلامشهر، شهر ري، شميرانات و لواسانات)، ورامين، كرج، شهريار، قزوين، مشهد، تبريز، اصفهان و شيراز است.
بانوان متأهل، همسران و فرزندان شهدا، اسرا و مفقودين جنگ و جانبازان انقلاب اسلامي و همچنين مادراني كه سرپرستي يا حضانت فرزند خود را عهده دار هستند مي توانند پنج سال فوق را در هر نقطه از كشور كه مايل باشند انجام دهند.
در تبصره 6 الحاقي به ماده اول قانون خدمت پزشكان و پيراپزشكان آمده «دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي كشور مي توانند اعضاي هيأت علمي مورد نياز خود را از طريق استفاده از قانون نحوه تأمين هيأت علمي مورد نياز دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي مصوب سال 65 و قانون نحوه تشكيل پيام آوران بهداشت مصوب سال 69 مجلس شوراي اسلامي تأمين نمايند مشروط بر اينكه اين گونه اعضاي هيأت علمي يك سال اول خدمت قانوني خود را در نقاط مجاز موضوع اين قانون انجام دهند.»
پزشكان عمومي ذكور مشمول تبصره فوق موظفند يك سال از خدمات قانوني را در مراكز بهداشتي و درماني روستاها و بخشهاي كشور انجام دهند.
در اين طرح آمده است: كمبود كادر پزشكي، درماني در شهرستانها و بخشها و روستاهاي دور افتاده و تراكم دانش آموختگان اين رشته ها در تهران و مراكز استانها همواره باعث ايجاد اختلال در امر بهداشتي و درماني مناطق محروم و نيازمند كشور مي گرديد و براي رفع اين معضل در ارديبهشت ماه سال 67 قانون مربوط به خدمت پزشكان و پيراپزشكان به تصويب مجلس شوراي اسلامي رسيد و به موجب آن دانش آموختگان رشته هاي پزشكي و پيرا پزشكي مكلف شدند سالهاي اوليه خدمت خود را، خارج از تهران و در شهرهاي دور افتاده انجام دهند تا بدين وسيله قسمتي از دين خود را به جامعه ادا نمايند.
* ارائه گزارشهاي نادرست به وزير
عضو كميسيون بهداشت و درمان مجلس شوراي اسلامي چندي قبل در مصاحبه با رسانه هاي گروهي از ارائه گزارشهاي غير واقعي و نادرست از وضعيت بهداشت و درمان به وزير بهداشت خبر داده و گفته بود: واقعيت امر اين است كه توزيع امكانات درماني در كشور، بيشتر به صورت متمركز صورت مي گيرد.
دكتر فخرالدين حيدري با اشاره به تمركز امكانات درماني در مراكز استانها اظهار داشته است: بي ترديد توزيع امكانات و تجهيزات درماني در كشور، آن طور كه بايد و شايد عادلانه صورت نگرفته است.
وي وضعيت امكانات درماني در برخي از مناطق محروم را بغرنج ارزيابي كرده و مي گويد: متأسفانه در برخي از شهرها، امكانات حداقل مانند تجهيزات ارتوپدي را نيز نمي توان يافت.
وي با تأكيد بر اينكه در توزيع خدمات پزشكي واقعاً دچار مشكل هستيم تصريح كرده؛ علاوه بر توزيع ناعادلانه امكانات درماني در مناطق مختلف كشور در توزيع نيروي متخصص نيز عدالت رعايت نشده است. مثلاً در برخي از مناطق كشور متخصص قلب و عروق و مغز و اعصاب نداريم.
وي مي افزايد: وزارت بهداشت در زمينه نظارت بر حضور پزشكاني كه بايد طرح خود را در مناطق محروم سپري كنند، ضعيف عمل مي كند و همين مسأله باعث شده برخي از اين پزشكان بعد از مدت كوتاهي در ساختمان وزارت بهداشت ديده شوند.
وي همچنين از ارائه گزارشهاي نادرست از امكانات و تجهيزات درماني در مناطق مختلف كشور، به وزير بهداشت انتقاد كرده و گفته است متأسفانه در مواردي گزارشها و آمارهايي از وضعيت موجود ارائه مي شود كه منطبق با واقعيتها نيست و بايد گفت اين كار به عمد صورت مي گيرد.
* اجباري يا اختياري؛ مسأله اين است
عضو ديگر كميسيون بهداشت و درمان مجلس نيز در مورد اين طرح مي گويد: اين طرح در سالهاي گذشته با هدف تأمين پزشك مورد نياز مناطق محروم كشور به وجود آمد و طي اين سالها همواره صحبت بوده كه تنها گروهي از تحصيلكرده هاي دانشگاهي محكوم هستند كه اجباراً خدماتي را ارائه دهند و اين طرح به مرور زمان براي گروههاي ديگر لغو شده و تنها براي رشته هاي پزشكي باقي مانده است و بسياري از پزشكان، پرستاران، كادر مامايي و بعضي از تكنسين هاي اتاق عمل و بيهوشي موظفند اين طرح را بگذرانند.
دكتر حسينعلي شهرياري مي افزايد: عقيده عده اي بر اين است به جاي اينكه پزشكان را با اجبار به مناطق محروم بفرستيم، جاذبه اي براي آنها ايجاد كنيم مثلاً امكانات رفاهي و حقوقي زيادي را براي آنها در نظر بگيريم تا آنها با ميل و رغبت خود به مناطق محروم بروند. در حال حاضر به نظر مي رسد يك نوع اجبار و زور شامل حال نخبه هاي جامعه مي شود.
وي تأكيد مي كند: اين طرح براي بعضي از گروههاي پزشكي كه از آموزش رايگان استفاده كرده اند تا حدودي قابل توجيه است، ولي دانش آموختگاني كه خودشان هزينه تحصيلشان را داده اند (مانند دانشجويان دانشگاه آزاد) نبايد شامل اين طرح شوند. در آئين نامه طرح آمده است: فارغ التحصيلاني كه از خارج كشور مدرك گرفته اند با توجه به اينكه دولت براي آنها هزينه اي نكرده است از طرح معاف هستند.
به طور كلي طرح بايد شامل حال دانشجوياني باشد كه در دانشگاههاي دولتي تحصيل كرده اند و دولت هزينه هاي آنها را پرداخت كرده است.
وي تصريح مي كند: ما اگر بخواهيم اين طرح را لغو كنيم ابتدا بايد جاذبه و امكانات خاصي را ايجاد كنيم به طوري كه افراد با ميل و رغبت خود به مناطق محروم بروند تا نارضايتي آنها هم برطرف شود.
وي خاطر نشان مي كند: كساني كه از اين طرح دفاع مي كنند معتقدند لغو اين طرح باعث مي شود مناطق محروم دچار كمبود پزشك شوند و اگر اين طرح نباشد بي ترديد كسي حاضر نيست براي طبابت به اين مناطق برود.
وي مي گويد: متأسفانه مسؤولان آنقدر در اين طرح استثنا قائل شده اند كه عده قابل توجهي از نورچشمي ها اصلاً به طرح نمي روند.
وي مي افزايد: در حال حاضر مناطق محرومي مانند استان سيستان و بلوچستان با كمبود 200 تا 300 پزشك مواجه و اين طرح نتوانسته است مشكل مناطق محروم را حل كند.
وي مي افزايد: در گذشته از اين طرح وزارت بهداشت، بعضي از نمايندگان كميسيون بهداشت و درمان دفاع مي كردند، ولي در حال حاضر تعداد مخالفان اين طرح بسيار زياد شده است و خواهان حذف اين طرح شده اند. |
