|
* محمد هرمزي
گروه اقتصادي:بيمه، اشخاصي را كه متحمل لطمه، زيان يا حادثه ناخواسته اي شده اند قادر مي سازد كه پيامدهاي اين وقايع ناگوار را جبران كنند و در شرايط حاد بهترين حمايت كننده از خسارت ديدگان باشد.

با اين تعريف ساده از بيمه، اين پرسش مطرح مي شود كه چرا صنعت بيمه كشور از توسعه چنداني برخوردار نيست و مخاطب اين صنعت كه مردم هستند چرا نسبت به خدمات متنوع آن بيگانه اند و يا در صورت آگاهي از بيمه فرار مي كنند؟به باور كارشناسان، چالش در ساختار صنعت بيمه، عملكرد شركتهاي بيمه، عدم تنوع پذيري در ارايه خدمات بيمه اي و فرهنگ سازي مناسب جهت گسترش اين صنعت، فضاي غير رقابتي و... بخشي از كارهايي است كه اين صنعت را گرفتار كرده است.
به هرحال در حاشيه ماندن اين صنعت از يك سو و كوچك ماندن جامعه بيمه گذاران از سوي ديگر سبب شد كه جدي ترين انتقادات نسبت به اين وضعيت از سوي بالاترين مقام اجرايي كشور مطرح شود. رئيس جمهور براي تحول اساسي در اين صنعت طي فرماني تشكيل كارگروه ويژه تغييرات رفتاري و ساختاري صنعت بيمه را صادر كرد تا بلكه تلنگري به اين صنعت كم رونق وارد شود.
ايجاد رقابت در اين صنعت برپايه مشتري مداري، ارايه خدمات مناسب و سريع به مردم، اصلاح سيستمهاي نظارتي صنعت بيمه و ارتقاي سطح سلامت صنعت بيمه، گسترش فرهنگ بيمه و بهبود ضريب نفوذ بيمه به صورت فراگير، توسعه بيمه هاي عمر به منظور بالا بردن رفاه اجتماعي ارايه طرحهاي جديد بيمه براي ارايه خدمات به اقشار كم درآمد و آسيب پذير و... برخي از مواردي است كه رئيس جمهوري بر آن تأكيد كرد.
* اگر بيمه هاي بزرگ بگذارند
البته همزمان با تأكيد رئيس جمهوري در تغيير نگرش در صنعت بيمه، كارشناسان اين صنعت و از جمله مديران عامل شركتهاي بيمه نيز چالشهاي موجود صنعت بيمه را مورد بررسي قرار داده و خواستار اصلاح ساختار نظارت به شركتهاي بيمه، تبديل نقش كنترلي بيمه مركزي به راهبري، رونق فضاي رقابتي و فرهنگ سازي براي اين صنعت توسط كارگروه تحول رفتاري و ساختاري صنعت بيمه شده اند و در عين حال هر يك از زاويه خاصي به چالشهاي موجود در صنعت بيمه و ارايه راه حل پرداخته اند.
در اين باره يك كارشناس صنعت بيمه به خبرنگار ما مي گويد: ضريب نفوذ بيمه در كشور كه 5/4درصد در ميان 200كشور اعلام شده، درست است، اما در مقايسه با برخي كشورها هنوز جاي كار دارد. هرچند كه بايد به اين نكته اذعان كرد كه در ساير كشورها يك سري بيمه هاي اجتماعي - كه خارج از صنعت بيمه بازرگاني است- جزو آمار ضريب نفوذ بيمه اين كشورها منظور مي شود. خليل زاده مي افزايد: ما از نظر تنوع انواع بيمه هاي معمولي نسبت به دنيا در آغاز راه هستيم، بنابراين همانطور كه رئيس جمهوري اذعان كرده، صنعت بيمه به تحول اساسي نياز دارد.وي اضافه مي كند: در ايجاد تنوع بيشتر در بيمه ها به نظر مي رسد كه شركتهاي بزرگ بيمه رسالت بيشتري را بايد داشته باشند، درحالي كه اين شركتها خدمات قبلي خود را تكرار مي كنند و با حساسيت زيادي كه دارند نمي خواهند اين خدمات را از دست بدهند!
وي با اشاره به اين كه شركتهاي بزرگ بيمه اي داراي امكانات فني، سرمايه اي (انساني و مالي) زيادي هستند، تأكيد مي كند: اشكالي ندارد كه اين شركتها، بيمه هاي عادي را تا حدودي كنار بگذارند و اجازه بدهند شركتهاي بيمه خصوصي با شروع از اين بيمه ها فرصت خدمت داشته باشند.
به گفته وي، شركتهاي بزرگ بيمه 50درصد پرتفوي بيمه ها را در اختيار دارند كه در اين راستا بايد برخي بيمه ها را واگذار كنند و به كارهاي اساسي تري بپردازند كه با اين روند فرمان رئيس جمهوري نسبت به تحول رفتاري و ساختاري صنعت بيمه محقق خواهد شد.
خليل زاده با بيان اينكه ارايه طرحهاي جديد بيمه اي نياز به سرمايه گذاري فراواني دارد، اذعان مي كند: با توجه به تنوع انواع بيمه ها بايد اصالت را به انسان داد و نه اشيا، به طوري كه بيمه هاي عمر، حوادث و مسؤوليت بايد مورد توجه بيشتري قرار گيرد. وي در همين باره اضافه مي كند: بيمه اتومبيل و بدنه در مجموع 50درصد و بيمه اشخاص تنها 7 تا 8 درصد از بازار را در اختيار دارد و اين روند بدان معني است كه ما به اتومبيل بيش از انسانها بها مي دهيم كه اتفاقاً اين وضعيت مشكل صنعت بيمه است.وي در ادامه درخصوص گسترش فرهنگ بيمه در جامعه اذعان مي كند: بخشي از آن مربوط به شركتهاي بيمه است كه نتوانسته اند خدمات خود را به خوبي معرفي كنند و بخش ديگر مربوط به رسانه است كه اطلاع رساني كافي انجام نداده اند.
سرپرست بيمه آسيا در استان خراسان رضوي درباره اينكه چرا مردم نسبت به چند بيمه خاص حساسيت بيشتري دارند، مي گويد: تجربه نشان داده است كه هرجا كمي اجبار بوده ضريب نفوذ آن بيمه بيشتر از بقيه بوده است كه به عنوان مثال مي توان به بيمه ديه اشاره كرد كه هم مردم با آن خوب آشنايند و هم مي دانند كه در صورت وارد كردن خسارت از سوي دستگاههاي قضايي مورد مؤاخذه قرار مي گيرند.
وي با اشاره به مهجور ماندن برخي بيمه ها اذعان مي كند: بيمه هاي مسؤوليت كه اتفاقاً خيلي ضروري است، هنوز چندان پررنگ نشده است كه مي توان به بيمه مسؤوليت كارفرمايان در مقابل كارگران اشاره كرد.
وي تأكيد مي كند: وقتي طرح بيمه جديدي مطرح مي شود ممكن است براي گروهي سود خوبي را به دنبال داشته باشد كه اين را مي توان با ابزارهاي دولتي كنترل كرد، اما مهمتر از آن بايد فضايي ايجاد كنيم كه طرحهاي جديد پياده شوند.
وي نسبت به ضرورت وجود شركتهاي بيمه دولتي در كنار خصوصي اذعان مي كند: در شرايط فعلي بايد بيمه دولتي وجود داشته باشد كه حمايت كننده بازار است، ضمن اينكه برخي از بيمه ها نياز به سرمايه گذاري بيشتري دارد كه از عهده بيمه هاي خصوصي بر نمي آيد همچنين وجود بيمه هاي دولتي با توجه به ايجاد فضاي رقابتي از بروز سوء استفاده و خسارت به بيمه شده ها جلوگيري مي كند.
* روستاهاي فراموش شده
از سوي ديگر مديرعامل بيمه ايران نيز عمده ترين راهكار تحول صنعت بيمه را تغيير نگرش نسبت به اين صنعت مي داند و اعتقاد دارد كه صنعت بيمه خدمتگزار مردم است.
جواد سهاميان مقدم مي افزايد: توسعه يك هدف بدون ابزار به توفيق چنداني نخواهد رسيد، بنابراين مهمترين زيرساخت نيل به اين هدف، وجود نيروهاي متخصص، كارآزموده و نگرش مثبت به خدمتگزاري به مردم است.
به گفته وي، قشر عظيمي از مردم كشور در روستاها زندگي مي كنند، اما درصد بسيار كمي از حق بيمه ها در اين بخش صادر شده است.دبيركل سنديكاي بيمه گران ايران نيز با تأكيد بر ارتقاي فضاي رقابتي در صنعت بيمه كشور مي گويد: با اين اقدام محصولات شركتهاي بيمه به فروش خواهد رفت.
مهرداد خواجه نوري با تأكيد بر فروش سهام شركتهاي بيمه دولتي اظهار مي دارد: اين امر به افزايش رقابت بين شركتهاي بيمه خواهد انجاميد.وي به نقش نظارتي بيمه مركزي تأكيد مي كند و مي افزايد: وجود يك سازمان ناظر و ايجاد فضاي رقابتي به معناي خصوصي سازي شركتهاي بيمه دولتي است.طبق اظهارات دبيركل سنديكاي بيمه گران ايران، آزادسازي شركتهاي بيمه خود به تنهايي شرايط رونق فضاي رقابتي را ايجاد مي كند و اين رونق فضاي رقابتي كليد حل همه معماهاست.
* فرار مردم از بيمه
اما اظهارات يك كارشناس صنعت بيمه هم قابل توجه است؛ رضايي مي گويد: هرچقدر تعرفه ها و قوانين صنعت بيمه دچار تغيير و تحول شود، بازهم به نياز مردم در بخش بيمه ها پاسخ داده نمي شود.وي ادامه مي دهد: در ايران تنها بيمه هايي كه مردم آن را به عنوان بيمه قبول دارند بيمه درمان و شخص ثالث است و اين درحالي است كه در كشورهاي اروپايي عكس اين قضيه صادق است.
اين كارشناس صنعت بيمه با اشاره به اينكه در ايران مردم در حالت عادي از بيمه فرار مي كنند، مي افزايد: اگر مسايل خاصي همچون تصادفات و حوادث جاده اي نبود شايد بسياري از افراد بيمه نامه هاي مربوط به آنها را دريافت نمي كردند.به گفته وي، اين درحالي است كه بيش از نيمي از كارخانه هاي بزرگ در كشور بيمه نيستند و مديران آن به خدمات اين صنعت اعتقاد چنداني ندارند. |