* دكتر حجت الله ايزدي*
پيامبر اعظم(ص) كه با صفات «حبيب ا...» و «رحمةللعالمين» توصيف شده است، تعاليم حيات بخش خويش را بر مبناي عشق و محبت به خدا و بندگان او پايه گذاري فرمود. محبت و رحمت آن بزرگوار چنان حرارت و جاذبه اي داشت كه توانست از جامعه قبيله اي جزيرةالعرب كه از وجودشان شعله هاي سوزان كينه و انتقام زبانه مي كشيد، امتي يكپارچه و ايثارگر پديد آورد؛ امتي كه بدون توجه به تفاخرها و رقابتهاي جاهلي قبيله اي، پنج نوبت در روز در صفوفي منسجم و خلل ناپذير رو به سوي خدا آورده و به درگاه احديت نماز مي گزارند.
خداي متعال از اين وحدت، يكدلي و الفت، به عنوان نعمتي ياد مي كند كه به لطف الهي شامل حال مسلمانان شده و آنان را از لبه پرتگاه دره هايي كه آتش دشمني در آنها زبانه مي كشيد، نجات داد و الفت و مهر و محبتي بر قلوب مسلمانان نسبت به يكديگر حاكم ساخت كه اگر همه دنيا را نيز هزينه مي كردند، نمي توانستند چنين محبتي ايجاد كنند.
يك انسان از هر قوم و نژادي كه باشد، چون به وحدانيت باري تعالي و رسالت حضرت ختمي مرتبت(ص) شهادت دهد، جان و مال او حرمت يافته و حقوقي برابر با ديگر مسلمانان خواهد داشت. سياستهاي راهبردي پيامبر(ص) بر تحكيم اساس برادري استوار شده بود. ايجاد پيمان برادري بين مهاجران و انصار، از نخستين اقدامهاي پيامبر(ص) در آغازين ماههاي هجرت به مدينه بود كه همواره سعي در تقويت روز افزون آن داشت و براي پيشگيري از تضعيف آن، حرمت جان و مال و آبروي مسلمانان را به عنوان وظيفه اوليه مسلماني مورد تأكيد قرار دادند. از جمله آخرين وصاياي آن بزرگوار، خطبه حجة الوداع و تأكيد بر حرمت جان و مال مسلمانان بود. بر مبناي تعاليم آن پيامبر(ص)، در طول قرنهاي متمادي با تأكيد شريعت اسلام، همه مذاهب با همين اعتبار در كنار يكديگر زندگي كرده اند.
آنچه اخيراً توسط برخي گروه هاي تكفيري و سلفي مطرح شده كه براساس تصوراتي واهي، حرمت جان و مال مسلمانان را ناديده انگاشته و دست به قتل و ترور مسلمانان مي زنند، هيچ گونه توجيهي در شريعت اسلامي ندارد. در طول تاريخ و در ديد عالمان ديني، حتي اگر فردي به ارتداد و بازگشت از دين نيز متهم مي شد، با استدلال، احتجاج يا حداكثر زندان، سعي مي كردند او را اصلاح كنند. يقيناً آنچه سبب پيدايش مذاهب اسلامي و همزيستي آنان در طول تاريخ بوده، راهبردهاي قوي اسلامي در جلب عواطف و احساسات پيروان مذاهب نسبت به همديگر بوده است.
شفافيت و عمق تعاليم اسلامي سبب شده مذاهب اسلامي با وجود برخي تفاوتها در شيوه ها و جزئيات، هيچ گاه در اصول و ضروريات ديني با يكديگر تفاوت پيدا نكنند. اعتقاد به وحدانيت خداوند، نبوت پيامبر اعظم(ص)، قرآن كريم به عنوان ميثاق ملي مسلمانان، معاد، مودت و محبت نسبت به اهل بيت پيامبر(ص) و التزام به ضروريات دين اسلام از جمله نماز، روزه، خمس، زكات، حج و جهاد ، سبب استمرار حيات امت اسلامي با وجود مذاهب مختلف بوده است.
اكنون نيز پس از دوره اي از فشارها و تفرقه هاي استعماري، علماي بزرگ جهان اسلام هر سال دهها كنگره تقريب برگزار كرده و براي وحدت و عزت امت محمد(ص)، دائماً در تلاش و تكاپو هستند. قطعاً آنچه در اين كنگره ها و اقدامها بايد مورد اهتمام قرار گيرد، مقابله يكپارچه و همه جانبه با گروه هاي معدود و منفور تكفيري است كه با به خاك و خون كشيدن مسلمانان بيگناه، سبب ناامني جوامع اسلامي مي شوند.
پديده كور ترور كه بر انحرافهايي سخيف از مباني وحدت بخش مكتب اسلام مبتني است، علاوه بر ناامني در درون امت اسلامي، چهره بيروني اسلام را نيز در بين جهانيان مخدوش كرده است. اين اقدامهاي نابخردانه سبب شده رسانه هاي استعماري كه آشنايي مردم جهان را با حقيقت اسلام بر خلاف اهداف استعماري خود مي دانند، اسلام را به عنوان دين خشونت به مخاطبان خود معرفي كنند.
حقيقت اين است كه پيامبر خدا(ص) با رحمت و محبت، با همه وجود سعي در ايجاد روشنايي و حيات در قلب مشركان داشت. آن حضرت به اين امر اهتمام مي ورزيد كه خداي متعال به وي هشدار داده و فرمود: «هر آينه ممكن است بر اثر شدت تلاش و هيجان براي هدايت مشركان، جان خود را از دست بدهي!» همان خدايي كه به پيامبرش دستور داد: «به مردم بگو، من رسول خدا به سوي همه شما هستم...»
آري، پيامبر اعظم(ص) رسول هدايت و رحمت براي تمام جهانيان است. پس بر فرهيختگان امت آن حضرت فرض است كه با مهر و محبت، تعقل و حكمت، انصاف و عدالت، خويشتنداري و مدارا، خيرخواهي و دلسوزي، همه امكانات خويش را براي رسانيدن پيامهاي رهايي بخش اسلام به شيفتگان حقيقت، بسيج كنند.
آموزه هاي دين مبين اسلام، تماماً حاوي گسترش و تعميق رحمت و الطاف الهي بين مردم است. از ديد مكتب اسلام، قدرت در شكل سخت افزاري آن، وسيله اي است براي ايجاد امنيت براي بندگان خدا و اجراي عدالت ميان آنان؛ يعني نيروي سلاح براي پيشگيري از ناامني ها و ظلم و تجاوز به مردم مظلوم و عدالتخواه، توجيه ارزشي و ديني پيدا مي كند. از اين رو، از نظر دين اسلام هركسي به هر شكلي اسلحه را براي ناامني و تجاوز به مردم به كار برد، عملي نابخشودني مرتكب شده و مستوجب عذابي دردناك خواهد بود. چه اينكه فرموده است: اگر كسي انسان بي گناه و مظلومي را به قتل برساند، مثل آن است كه همه مردم جهان را كشته است و اگر كسي با آب حيات بخش معارف زلال اسلامي، يك نفر را زنده كند، تمام انسانيت را زنده كرده است.
در يك جمع بندي كلي، مي توان راهبردهاي داخلي و خارجي مذاهب اسلامي را چنين بيان كرد:
1- رفع عوامل خشونت و ناامني بين پيروان مذاهب اسلامي و مسلمانان با غيرمسلمانان.
2- ايجاد فضاي آكنده از تفاهم و گفتگو بين پيروان مذاهب اسلامي و مسلمانان با غير مسلمانان.
3- مبتني كردن دعوت اسلامي بر عشق و محبت و رحمت.
4- به كار بردن حكمت و عقلانيت براي انتشار آموزه هاي اسلامي.
5- تأكيد بر مشتركات پيروان اديان الهي.
6- جدا دانستن مستكبران از پيروان اديان الهي.