*غلامرضا قلندريان*
حضور رئيس جمهور كشورمان در نشست دوحه، كه بنا به دعوت سران شوراي همكاري خليج فارس صورت گرفت، رويدادي مهم در تعامل مثبت و سازنده كشورهاي عضو اين شورا با همسايه شمالي خود (ايران) ارزيابي مي شود .
شركت و سخنراني محمود احمدي نژاد در اين نشست، علاوه بر بازتابهاي گسترده در رسانه هاي خبري جهان، بر اساس بيانيه پاياني آن، دستاوردهاي ارزنده اي را عايد ايران و كشورهاي حاشيه خليج فارس نموده است.
ايران از بدو پيروزي انقلاب با نگاهي مثبت، خواهان گسترش همكاريها و مناسبات ديپلماتيك بويژه با همسايگان جنوبي و كشورهاي اسلامي بوده است، ولي آنچه تاكنون موانعي را در اين مسير ايجاد نموده، فضاسازي منفي برخي كشورهاي فرامنطقه اي است؛ كشورهايي كه منافع آنها در گسست و اختلاف افكني ميان كشورهاي اسلامي قابل ارزيابي است.
اگرچه تهران در سه دهه گذشته همواره خواستار و پيشگام توسعه و ارتقاي مناسبات در عرصه هاي مختلف سياسي، اقتصادي و فرهنگي با همسايگان جنوبي خود بوده، اما حضور بيگانگان در اين منطقه استراتژيك، اين خواسته را به تعويق انداخته است .
با وجود تبليغات كاذب و تهاجم رسانه اي قدرتهاي خارجي عليه ايران و رواج پديده ايران هراسي، كشورهاي همسايه به اين واقعيت رسيده اند كه ارايه چهره اي خشن از انقلاب اسلامي، ساخته و پرداخته ذهن كساني است كه از همگرايي كشورهاي مسلمان صدمه مي بينند، لذا در راستاي تحقق منافعشان، تفرقه افكني در ميان جهان اسلام را تعقيب مي كنند.
اكنون كشورهاي حاشيه خليج فارس با رويكردي متفاوت از گذشته، گامهاي مهمي را جهت بسترسازي همكاريهاي مشترك در حوزه هاي گوناگون برداشته اند كه نشست دوحه از آن جمله است.
از سوي ديگر، جمهوري اسلامي كه شعار توسعه مناسبات را با بازيگران منطقه اي در اولويتهاي سياست خارجي خود قرار داده است، مي تواند اين موقعيت را فرصت مناسبي براي تعميق روابط با كشورهاي عربي بداند. سفر آقاي احمدي نژاد به دوحه را مكانيسمي در راستاي تحقق اين سياستها مي توان قلمداد نمود.
در خصوص دستاوردهاي حضور رياست جمهوري اسلامي ايران در نشست سران شوراي همكاري خليج فارس، به دو نكته مي توان اشاره كرد.
تقويت انسجام اسلامي
عملي نمودن راهبرد «انسجام اسلامي» كه از سوي مقام معظم رهبري به عنوان راهبرد سال جاري تبيين گرديد، مي تواند جايگاه كشورهاي اسلامي را در عرصه مناسبات سياسي و بين المللي به عنوان يك بازيگر مطرح با وزن سياسي قابل اعتنا، ارتقا دهد.
نبايد فراموش نمود، امروزه مناسبات سياسي و تعاملهاي بين المللي بر محور ائتلاف و اتحاد ميان كشورها مي چرخد و كشورهاي برخوردار از همپيمانان منطقه اي يا كاركردي، مي توانند به فراخور جايگاهشان، بر روند مناسبات جهاني تأثير گذار باشند.
كشورهاي اسلامي با توجه به مشتركات فرهنگي، مذهبي و سياسي، قابليت بالايي را براي همگرايي دارا هستند. در شرايط كنوني، بهترين تبلور اين همسويي را مي توان در برگزاري فريضه حج ارزيابي نمود كه مسلمانان از سراسر دنياي اسلام براي برگزاري اين فريضه الهي و طواف پيرامون قبله اي مشترك، راهي مكه معظمه مي شوند و اجتماع عظيم آنان، در دنيا سابقه ندارد.
كشورهاي مسلمان با اتخاذ مواضع مشترك پيرامون مسائل بين المللي، مي توانند ظرفيتهاي موجود خود را در راستاي ارتقاي نقش جهان اسلام به نحو بايسته و شايسته عملي نمايند. البته اين مهم زماني فعليت مي يابد كه با همگرايي، باب نفوذ بيگانگان در كشورهاي اسلامي مسدود شود. شايان ذكر است، استقبال از پيشنهادهاي آقاي احمدي نژاد و بخصوص همكاريهاي امنيتي را مي توان گامي مؤثر در راستاي همگرايي اسلامي- منطقه اي معرفي نمود، چنانكه رئيس جمهور كشورمان نيز نشست مذكور را جهشي بزرگ در روابط ايران با كشورهاي حوزه خليج فارس برشمردند.
خنثي نمودن سياستهاي يكجانبه گرايانه آمريكا عليه ايران
نشست مذكور ثابت كرد سياستهاي تفرقه انگيز امپراتوري جهاني در خصوص ارايه چهره اي تهديدآميز از ايران در اذهان عمومي و در ميان همسايگان جنوبي - از جمله برگزاري نشست اخير در آمريكا با عنوان كنفرانس پاييزي يا نشست آناپوليس- بي اثر بوده است و كشورهاي عضو شوراي همكاري خليج فارس با اين دعوت نشان دادند مي توانند با توسعه همكاريها در حوزه هاي گوناگون، مناسبات موجود را عمق بيشتري ببخشند.
آمريكا و رژيم صهيونيستي سالهاست با ايجاد يك پروپاگانداي گسترده در تلاش هستند پديده ايران هراسي را جايگزين تهديدهاي اسرائيل نمايند تا از اين رهگذر توفيقي در راستاي عادي سازي روابط با كشورهاي منطقه به دست آورند.
لابي صهيونيسم و دولتمردان آمريكا درصددند با ترسيم چهره اي ميليتاريست از تهران، موضوع انرژي هسته اي صلح آميز جمهوري اسلامي را با وجود تعاملهاي قابل قبول با مراجع فني و حقوقي بين المللي، تلاشي جهت دستيابي براي سلاح هسته اي معرفي نمايند، تا همسايگان جنوبي ايران را دچار هراس نموده و بسترهاي فروش تسليحات غرب را فراهم سازند. افزون بر اين، بزرگنمايي فعاليتهاي هسته اي ايران مبني بر انحراف به سوي سلاح هسته اي، شيطنتي است كه رژيم صهيونيستي را با وجود داشتن 200 تا 300 كلاهك هسته اي، از معرض تيغ تيز انتقادهاي كشورهاي خاورميانه، به حاشيه اي امن سوق مي دهد.
اين تبليغات، با هدف انزواي جمهوري اسلامي و عملي نمودن دسيسه هاي استكباري طراحي گرديده است. اين در حالي است كه بيانيه پاياني نشست سران شوراي همكاري خليج فارس، خط بطلاني بر تلاشهاي مذبوحانه آمريكا و رژيم صهيونيستي كشيد و خواستار حل اختلافها در مسأله پرونده هسته اي ايران از راه مسالمت آميز شد. اين شورا بار ديگر خواسته خود را كه برخورداري از خاورميانه اي خالي از سلاح كشتار جمعي است، اعلام و تأكيد كرد كشورهاي حوزه خليج فارس نيز اين ضرورت را پذيرفته اند.
بيانيه اختتاميه، بر حق بهره مندي كشورهاي منطقه از انرژي هسته اي براي اهداف صلح آميز تأكيد كرد و گفت اين اجازه براي كشورهايي كه در چارچوب قوانين بين المللي و از جمله معاهده «ان پي تي» فعاليت مي كنند، قابل صدور است.
مفاد اين بيانيه در خصوص انرژي هسته اي ايران، بيانگر توسعه مناسبات و پذيرش ادعاهاي ايران مبني بر صلح آميز بودن فعاليتهاي هسته اي است. گفتني است، در همين راستا، روز گذشته 16 آژانس جاسوسي آمريكا در بيانيه اي مشترك به صراحت اعلام كردند «ايران برخلاف آنچه دولت واشنگتن ادعا كرده است، چندان به توسعه برنامه سلاح اتمي علاقه نشان نمي دهد.» سرويسهاي جاسوسي ياد شده در گزارش خود آورده اند: «ما همچنان با اطمينان متوسط و زياد ارزيابي مي كنيم كه ايران در حال حاضر داراي سلاح هسته اي نيست و تهران بيش از آنچه ما پيشتر تصور كرده ايم، تحت تأثير فشارهاي بين المللي است.»
به نظر مي رسد كشورهاي شوراي همكاري خليج فارس با اين دعوت، نقطه عطفي را در روابط خود با جمهوري اسلامي ايران رقم زدند. اكنون بايد اين رويداد سياسي را به فال نيك گرفت و كشورهاي حاشيه خليج فارس، با عملي نمودن توافقها و همكاريهاي گوناگون، مي بايد زمينه خروج بيگانگان را از اين منطقه استراتژيك فراهم نمايند كه اين مهم با ايجاد پيوندهاي سياسي، اقتصادي، فرهنگي و امنيتي تحقق مي يابد. از سوي ديگر، كشورهاي اسلامي نبايد با پذيرش شعارهاي دروغين مدعيان دموكراسي، فضاي حضور آنان را در گستره جغرافيايي جهان اسلام فراهم نمايند، بلكه بايد با هوشياري و اتخاذ خط مشي مستقل از بيگانگان، آنها را در دستيابي به اهداف نامشروعشان با ناكامي مواجه سازند.