عضو ستاد مبارزه با مفاسد اقتصادي از رسيدگي به بيش از 50 پرونده مفاسد اقتصادي دانه درشت توسط كارگروه مبارزه با مفاسد اقتصادي در كميسيون اصل نود خبر داد.
حسين فدايي، عضو كميسيون اصل نود مجلس در گفتگو با فارس، به ارائه گزارشي از آمار پرونده هاي مفاسد اقتصادي دانه درشت كه در كميسيون اصل نود قانون اساسي رسيدگي شده است، پرداخت.
وي از تعيين كارگروهي مشخص براي رسيدگي به پرونده هاي مبارزه با مفاسد اقتصادي در كميسيون اصل نود خبر داد و گفت: بيش از 50 پرونده مفاسد اقتصادي دانه درشت در كميسيون اصل نود توسط اين كارگروه رسيدگي شده، برخي از آنها به نتيجه رسيده است و برخي نيز در حال بررسي است و تعدادي نيز مراحل نهايي خود را طي مي كند و صدور حكم آنها مربوط به قوه قضائيه است.
فدايي ادامه داد: البته ما پرونده هايي كه گزارشات اوليه آن به نتيجه رسيده است را از ليست حذف كرديم و جزو اين 50 پرونده حساب نمي كنيم.
فدايي افزود: از مجموع بيش از 50 پرونده مفاسد اقتصادي، 24 پرونده مربوط به تخلفات بانكها، 13 پرونده مربوط به تخلفات حوزه زمين،  18 پرونده مربوط به حوزه صنايع، 11 پرونده مربوط به نفت و پتروشيمي، 7 مورد مربوط به حوزه فرهنگي و اجتماعي و 4 پرونده مربوط به حوزه قضايي و امنيتي است.عضو ستاد مبارزه با مفاسد اقتصادي اظهار داشت: حدود 13 پرونده مربوط به زمين به دستگاه قضايي منعكس شده است كه در آن، واگذاريهايي به دستور مسؤولان ارشد وزارتخانه ها به اشخاص صورت گرفته است.
فدايي گفت: در واگذاري زمين، دو قسم واگذاري وجود داشته است؛ يك بخشي از واگذاريها به اشخاص حقيقي بوده و بخشي ديگر نيز به شخصيتهاي حقوقي واگذار شده است كه در بخش اول به 12 نفر از افراد حقيقي زمين واگذار شده است. در يك پرونده ديگر، 4 مورد واگذار شده است.
وي اظهار داشت: از مجموع 4001 هكتار و 23 هزارمتر مربع واگذاريها،350 هكتار آن مربوط به اشخاص حقيقي و بقيه نيز به اشخاص حقوقي صورت گرفته است.
عضو كميسيون اصل نود در ادامه افزود: 260 هكتار مربوط به اراضي در اطراف دماوند، 367 هكتار مربوط به اراضي در تهران، كرج و دماوند، 125 هكتار مربوط به اراضي ملي،  3162 هكتار مربوط به پرونده ديگر و 87 هكتار نيز در يك پرونده ديگر و 23 هزار مترمربع نيز مربوط به اراضي در اطراف دارآباد بوده است. البته ممكن است بسياري از اين واگذاريها در مرحله قضايي به بيت المال بازگشت داده شده باشند.
عضو كميسيون اصل نود افزود: در مجموع، 38 مورد واگذاري بوده كه بيش از هزار هكتار زمين را شامل مي شود.
نماينده تهران گفت: برخي از اين واگذاريها بر اساس تخلفات قانوني بوده است، برخي نيز بر اثر تباني كانونهاي قدرت و ثروت منجر به اختلاس و سوءاستفاده انجام گرفته است.
وي اظهار داشت: از مجموع واگذاريهاي غيرقانوني زمين كه در قالب تعاوني صورت گرفته است، 23 هزار متر مربع زمين مربوط به نمايندگان دوره ششم مجلس بوده است كه به 160 نماينده واگذار شده است.
عضو كميسيون اصل نود همچنين از تشكيل بيش از 500 پرونده محرمانه در اين كميسيون خبر داد.

 

سازمان كشورهاي صادركننده نفت (اوپك) در حالي كه به  نظر مي رسد براي تصميم گيري در خصوص سياستهاي توليد با دوراهي مواجه شده است، ترجيح مي دهد پيش از برگزاري نشست 146 خود براي متشنج نشدن بازار، با چراغ خاموش حركت كند.
به گزارش ايسنا، اعضاي سازمان كشورهاي عضو سازمان اوپك در حالي امروز در ابوظبي با يكديگر ديدار مي كنند كه براي تنظيم سياستهاي توليدي خود، در دوراهي قرار گرفته اند. از يك سو با توجه به روند نزولي قيمت  نفت، هر گونه اقدام براي افزايش توليد نفت باعث سقوط بيش از حد قيمتها خواهد شد و از سوي ديگر، اگر توليد نفت خود را افزايش ندهند، امكان بازگشت قيمتها به سمت ركوردهاي  100 دلاري وجود دارد.
*كاهش قيمت نفت و ترديد براي افزايش توليد
همچنين در شرايطي كه قيمتها از ركوردهاي بي سابقه خود و حدود 100 دلار عقب نشيني كرده اند، هنوز نمي توان با اطمينان اعلام كرد كه التهاب بازارهاي نفت فرونشسته است و يك  جرقه كافي  است تا انبار باروت منفجر شود. اين شرايط كار را براي اوپك سخت تر مي كند و كشورهاي عضو به اين نكته توجه خواهند داشت كه بازارهاي جهاني همچنان سايه نفت 100 دلاري را بالاي سر خود احساس مي كنند.
اما شرايط براي تصميم گيري اوپك وقتي سخت تر مي شود كه به اين نكته توجه  داشته باشيم كه بازار در روزهاي گذشته تحولات جديد را پشت  سر گذاشته است. تا چند روز پيش، فعالان بازار با اطمينان مي گفتند تصميم گيران اوپك قطعاً با نگاه به آمارهاي بازار، مجبور خواهند بود توليد را افزايش دهند، ولي قيمتها ناگهان ظرف چند روز حدود 10 دلار كاهش پيدا كرده است و اكنون افزايش توليد چندان توجيه منطقي ندارد.
*اتفاق نظر اوپكيها
اظهارات وزيران نفت كشورهاي عضو پيش از حضور در ابوظبي هم حاكي از اين است كه نگراني  توليد كنندگان از قيمتهاي پرنوسان تا حدود زيادي كاهش پيدا كرده است. در حالي كه اين وزيران در گفتگوهاي خود در هفته هاي گذشته تأكيد مي كردند، در صورت نياز بازار، اوپك آمادگي افزايش توليد را دارد، اين اظهارات در روزهاي گذشته رنگ  و بوي ديگري به  خود گرفته و بخش عمده اي از صحبتها حول محور افزايش نيافتن توليد اوپك متمركز شده است.
حتي در روزهاي گذشته، برخي مقامهاي اوپك كه نمي خواستند نامي از آنها برده شود، از احتمال افزايش توليد تا سقف 750 هزار بشكه در روز سخن گفته بودند كه اين اظهارات، خود باعث بخش قابل توجهي از كاهش قيمتها شد، ولي اكنون هيچ يك از وزيران اوپك در  گفتگوهاي خود حرفي از افزايش توليد نمي زنند و در خوشبينانه ترين حالت، همه  چيز را به بررسي آمارها در روز مذاكرات موكول مي كنند.
*آمارها حاكي از كافي بودن تقاضا
براي بررسي عوامل مهمي كه مي توان در كاهش اخير قيمتها مؤثر دانست، بايد به گزارشهاي اخيري كه از سوي خود اوپك و آژانس بين المللي انرژي منتشر شده اشاره كرد كه در هر دو گزارش، به پايين تر بودن ميزان تقاضا از پيش بينيها اشاره شده و بر اين اساس پيش بيني شده، بازار با نفت  بيشتري از آن چه انتظار مي رفت تأمين خواهد شد. هر چند كه افزايش 500 هزار بشكه اي توليد اوپك كه تازه از ماه گذشته اعمال شد نيز باعث سرريز شدن روزانه 500 هزار بشكه نفت جديد به بازار شده كه اين موضوع نيز خود بر كاهش قيمتها تأثير داشته است.
*فشار مصرف كنندگان بر اوپك
با وجود اظهارات بزرگترين صادركننده اوپك، در كنار كاهش 10 دلاري قيمت در روزهاي گذشته، مانع از تداوم فشار مصرف كنندگان بر اين سازمان براي افزايش توليد نشده است.آژانس بين المللي انرژي كه در ماههاي گذشته و از زمان روي كار آمدن رئيس جديد، از ضرورت تعامل بيشتر با اوپك صحبت كرده و سعي داشته فشاري به اوپك وارد نكند، در آستانه نشست ابوظبي با انتشار گزارشهايي تأكيد كرده كه افزايش توليد از سوي اوپك ضروري است و بازار به نفت بيشتري براي مواجه نشدن با بحران احتياج دارد.
در چنين شرايطي است كه وزيران نفت كشورهاي عضو اوپك اين  بار تصميم گرفته اند، بسيار محتاطانه تر پيش بيني نتيجه اين نشست را داشته باشند و خوب مي دانند كه با توجه به شرايط كنوني بازار، اگر تصميم درستي اتخاذ نكنند، ممكن است شاهد سقوط ناگهاني قيمتها باشند.آنچه در چند روز گذشته از زبان وزيران عضو اوپك بيشتر به  گوش رسيده، اين موضوع بوده است كه نياز به افزايش توليد در بازار وجود ندارد، ولي هنوز اظهارنظري در اين مورد نشده است كه واكنش مشخص اوپك به شرايط كنوني بازار چگونه خواهد بود.
*اوپك بر سر دو راهي
اوپكيها كه در شرايط فعلي، حدود 40 درصد نياز نفت خام جهان را تأمين  مي كنند، خوب مي دانند اگر توليد خود را بدون تغيير حفظ كنند، تحت فشار بيشتري از سوي مصرف كنندگان بخصوص آمريكا قرار مي گيرند و ممكن است با اين  گونه تصميمات، بخشي از بازار خود را در غرب از دست بدهند، ولي از سوي ديگر به اين نكته نيز واقفند كه هر گونه افزايش توليد در شرايط فعلي كه به كاهش بيشتر قيمتها منجر شود، باز هم با كاهش درآمدهاي آنها همراه خواهد بود.
حال بايد ديد در شرايطي كه چشم همه فعالان بازار نفت به  سمت ابوظبي خيره شده است، وزيراني كه در آستانه فصل زمستان و افزايش طبيعي تقاضا با يكديگر ديدار مي كنند، چه نقشه اي را براي ماههاي آينده اوپك ترسيم خواهند كرد؟

 

گروه اقتصادي: معاون بازرگاني داخلي وزير بازرگاني گفت: با اجراي يك طرح جديد و غيرمحسوس نظارتي، قيمت كا لاها و مايحتاج اساسي مردم تا شب عيد كنترل مي شود.
مفتح در گفتگو با خبرنگار ما افزود: اين طرح در آينده نزديك آغاز مي شود و اقلامي چون پوشاك و البسه، شير يارانه اي، ميوه، مصالح ساختماني و غيره را در بر مي گيرد.
وي با تأكيد بر اينكه اين طرح غيرمحسوس است و بازرسان به طور سرزده قيمتها و روند عرضه كالاها را كنترل مي كنند، اظهار داشت: بازرسان از راههاي گوناگون چون مشتري به واحدهاي صنفي و ميادين ميوه و تره بار مراجعه كرده و قيمتها و نحوه توزيع كالاها را مورد بررسي قرار مي دهند و بدون اطلاع مسؤول واحد صنفي، گزارشهاي خود را به سازمان مربوطه ارايه مي دهند تا برخورد قانوني صورت گيرد.وي درباره پوشش زماني اين طرح تصريح كرد: اين طرح به شب عيد منتهي خواهد شد و ما سعي داريم پوشش زماني و مكاني گسترده اي را براي آن در نظر بگيريم و البته از اواخر بهمن اصناف نيز به فرآيند نظارت اضافه شده و ساير برنامه هاي سالهاي قبل براي برگزاري فروشگاههاي عرضه مستقيم و غيره تداوم خواهد يافت.
* قيمت ميوه
معاون بازرگاني داخلي وزير بازرگاني درباره كنترل قيمت ميوه در شب يلدا و شب عيد و برنامه هاي موجود در اين باره گفت: ما از يك هفته پيش جلساتي را با وزارت جهاد كشاورزي و اصناف مربوطه برگزار كرده ايم تا فرآيند توزيع ميوه را كنترل كنيم.وي افزود: وزارت جهاد كشاورزي وعده داده است مقداري از ميوه توليدي را در فصل پرمحصول خريداري و ذخيره كند و اين ذخيره را در مواقعي كه قيمتها افزايش مي يابند، به بازار عرضه كند.
اين مسأله هم اكنون درباره ميوه هاي زمستاني چون پرتقال و نارنگي در حال انجام است و اگر در شب يلدا يا حتي شب عيد گراني غيرمنتظره رخ دهد، اين ميوه ها به سرعت عرضه مي شوند.
وي تصريح كرد: در اين ميان شهرداري تهران نيز وعده داده است تسهيلات و فضاي لازم را براي عرضه مستقيم ميوه علاوه بر ميادين ميوه و تره بار فراهم آورد. يعني ما كيوسك ها و كانكس هاي عرضه مستقيم را دوباره به زودي در تهران و ساير شهرهاي بزرگ كشور برپا خواهيم كرد.
وي درباره نقش اصناف در اين برنامه ها افزود: اصناف قول داده اند در فرآيند خريد و ذخيره سازي و همچنين عرضه مستقيم و غيرمستقيم ميوه به گونه اي كه كمبود مصنوعي در بازار ايجاد نشود، همكاري كنند.
وي خاطرنشان كرد: همچنين كميسيون مشتركي با عضويت اصناف، شهرداري و سازمان بازرگاني استانها درباره كنترل قيمت ميوه در تمام استانها تشكيل مي شود و اگر هماهنگي ها مؤثر بود، وظيفه كنترل قيمت ساير كالاهاي پرمصرف مردم در شب عيد نيز به اين كميسيونها محول خواهد شد.

 

رئيس پليس راهنمايي و رانندگي كشور از افزايش سهميه بنزين خودروها از اول دي ماه خبر داد.
به گزارش مهر، سردار محمد رويانيان در حاشيه جلسه شوراي اسلامي شهر تهران در جمع خبرنگاران اظهار داشت: تغييراتي به نفع مردم در خصوص سهميه بندي بنزين اعمال مي شود.وي افزود: به اين ترتيب، طول مدت سهميه بندي از 6 ماه به 4 ماه و سهميه هر خودرو نيز از اول دي ماه افزايش پيدا مي كند.
بنزين آزاد تورم زا نيست
نماينده تبريز با بيان اين كه انتظار داريم هيأت رئيسه بيش از اين مانع طرح استفساريه بنزين در صحن علني نشود، گفت: از آنجا كه نرخ متوسط و تعادلي 350- 300 تومان براي بنزين آزاد توسط مردم هم پذيرفته شده، بهتر است بنزين با همين قيمت به صورت آزاد توزيع شود تا مشكلات مردم حل شود.
محمدرضا ميرتاج الديني در گفتگو با مهر، با اشاره به تصويب طرح استفساريه بند «و» تبصره 13 قانون بودجه 1386، مبني بر تكليف دولت براي عرضه بنزين مازاد بر سهميه در كميسيونهاي انرژي و برنامه و بودجه مجلس اظهار داشت: با توجه به مراجعات و مشكلات مردم در حوزه هاي انتخابيه، به اين نتيجه رسيديم كه اين موضوع را جدي در مجلس پيگيري كنيم، بنابراين اين استفساريه تقديم مجلس شد.
اين نماينده مجلس افزود: انتظار داريم هيأت رئيسه بيش از اين، مانع طرح اين استفساريه در صحن علني نشود تا هر چه زودتر در مجلس مطرح شود.
نماينده تبريز خاطرنشان كرد: با اين استفساريه، بايد دست دولت را براي عرضه بنزين آزاد باز بگذاريم.
به گفته وي، مي توان به همان قيمتي كه بنزين در حال حاضر و به صورت غيرقانوني در ميان مردم خريد و فروش مي شود، فروش مازاد بر سهميه بندي را داشته باشيم.
وي افزود: جلوگيري از خريد و فروش ناهنجار و غيررسمي بنزين توسط مردم، از بين بردن دغدغه اقشار مختلف جامعه براي تهيه بنزين و رفع مشكل صاحبان مشاغل و حرفه ها و همچنين روستاييان كه در رفت و آمد و حمل و نقل دچار مشكل شده اند را از نتايج مطلوب عرضه بنزين مازاد بر سهميه بندي بنزين خواند.وي تأكيد كرد: توزيع بنزين آزاد با قيمت پذيرفته شده ميان مردم، تورمي را كه عده اي معتقد به افزايش آن هستند، به دنبال نخواهد داشت.
ميرتاج الديني خاطرنشان كرد: اين مصوبه مي تواند راهي براي عمل به مصوبه مجلس در مورد سهميه بندي بنزين باشد كه ما نمايندگان مجلس بر آن اصرار خواهيم كرد و اين استفساريه در هفته اول پس از تعطيلات ماهانه مجلس دنبال خواهد شد.

 

گروه اقتصادي: مسؤولان استانداري خراسان رضوي در جريان سفر يك هيأت اتريشي سوئيسي پيشنهاد پروژه توليد لوكوموتيو را مورد بررسي قرار دادند.
به گزارش خبرنگار ما، به نقل از روابط عمومي استاندار خراسان رضوي، در اين جلسه با بيان اينكه بازار ايران و منطقه از جمله افغانستان و آسياي ميانه، پاكستان و حوزه خليج فارس فرصت مناسبي براي سرمايه گذاري در بخش ريلي است تأكيد كرد: انتقال فناوري به ايران با وجود تأمين نياز داخلي، قادر است نيازهاي فرامنطقه اي را نيز تأمين كند.وي ضمن تأكيد بر برگزاري جلسات تخصصي و فني هيأت مذكور با مسؤولان ذي ربط وزارت كشور و وزارت راه در تهران گفت: در گام دوم هيأتي متشكل از كارشناسان خبره راه آهن و قطار شهري كشور در قالب گروهي با حضور مسؤولان براي بررسي دقيق تر سفري را به كشورهاي اتريش و سوئيس خواهند داشت.
وي خاطرنشان كرد: در صورت تأييد نهايي اين بخش آمادگي لازم براي تأمين منابع، انتقال فناوري، خدمات پس از فروش و... را داريم تا قرارداد لازم در اين خصوص منعقد شود.
استاندار خراسان رضوي همچنين اظهارداشت: اگر اين پروژه انجام شود و پروژه مونوريل را براي پروژه 46 كيلومتري در مشهد به اجرا بگذاريم، قطعاً امكان اجراي آن در شهرهاي ديگر از جمله كرج وجود دارد.

 

دو محصول جديد بيمه مستمري و بيمه بازنشستگي، حاصل نتايج جلسه دوم هم انديشي صنعت بيمه است.
به گزارش ايسنا، نوروز كهزادي، رئيس كل بيمه مركزي در چهاردهمين همايش بين المللي بيمه و توسعه بيمه هاي عمر راهكار هاي توسعه آن را مورد توجه قرار داد.وي گفت: در تيرماه 86 شركتهاي بيمه دو طرح جديد جامع عمر به علاوه ذخيره رياضي به بازماندگان شخص ايجاد كرده اند.به گفته او، آمار هاي عملكرد صنعت بيمه كشور حاكي از آن است كه كل حق بيمه دريافتي شركتهاي بيمه در سال 85 با رشدي معادل 4/23 درصد مواجه بوده است، در عين حال اين نرخ در شش ماهه اول سال جاري به حدود 27 درصد افزايش يافته است.وي در عين حال از ابلاغ چندين آيين نامه و طرحهاي جديد براي اجراي 10 فرمان رئيس جمهوري براي تحول صنعت بيمه خبر داد و افزود: طرح سامانه اطلاعاتي و يكسان سازي جريان اطلاعات در بيمه، تخفيف 50 درصد حق بيمه شخص ثالث ويژه رانندگان فاقد گواهينامه و يا فاقد سابقه تصادف از جمله اين طرحها هستند.او ادامه داد: دستورالعمل تسريع پرداخت ديه، تدوين لايحه مقابله با تخلفات بيمه شخص ثالث، طرح كمك به زندانيان كه عامل تصادف هستند، اما قادر به پرداخت ديه نيستند، افزايش سرمايه بيمه مركزي ايران، تدوين لايحه صندوق بيمه همگاني حوادث غير مترقبه، طرح بيمه اعتباري بيمه هاي بازنشستگي و درماني و بيمه هاي خرد نيز از ديگر طرحها براي اجراي اين 10 فرمان هستند.

 

اتصال كشورهاي شوراي همكاري خليج فارس به كريدور شمال- جنوب منطقه را به چهار راه تجارت در جنوب آسيا تبديل مي كند.
مهدي غضنفري، رئيس سازمان توسعه تجارت و معاون وزير بازرگاني در گفتگو با ايسنا، حضور رئيس جمهور در اجلاس شوراهاي همكاري خليج فارس را تحولي مهم و تاريخي بر شمرد و افزود: ظرفيتهاي بسيار زياد ذخاير نفتي در اين منطقه و برخورداري از 70 درصد كل ذخاير شناخته شده نفت جهان اهميت استراتژيكي به اين بلوك بخشيده است.
غضنفري در ادامه با ارزيابي مثبت از ارايه پيشنهادهاي اخير رئيس جمهور كشورمان به اجلاس شوراي همكاري خليج فارس گفت: تحقيقات تطبيقي انجام گرفته بيانگر آن است كه اين اتفاق و شكل گيري قدرت اقتصادي 1+6 يك تحول تاريخي اقتصادي در منطقه به دنبال خواهد داشت و پيش بيني مي شود با عملياتي شدن اين پيشنهادها و نيز امضاي موافقتنامه تجارت آزاد بين ايران و شش كشور عضو اين شورا روابط اقتصادي و مبادلات تجاري با رشد چشمگيري مواجه شود.
به اعتقاد او، بلوك 1+6 در صورت شكل گيري تنها از چند بلوك اقتصادي بزرگي چون نفت، اتحاديه اروپا و آسه آن، كوچكتر است، ولي در بين 250 بلوك بندي اقتصادي جديد در دنيا قطعاً به رده هاي بالاي جدول صعود مي كند.
وي با بيان اهميت و جايگاه شوراي همكاري خليج فارس به لحاظ شاخصهاي اقتصادي و اجتماعي عنوان كرد: نقش كشورهاي عضو شوراي همكاري خليج فارس به لحاظ قدرت خريد، ميزان تجارت و نيز مجموعه جمعيت بلوك اقتصادي مطلوبي را تشكيل داده كه با اضافه شدن ايران به اين مجموعه و امضاي موافقتنامه تجارت آزاد كه مورد تأكيد رئيس جمهور است، اندازه بازار منطقه بزرگتر شده و مجموعه توليد ناخالص 1+6 به شدت افزايش خواهد يافت.
رئيس سازمان توسعه تجارت تأكيد كرد كه با شكل گيري اين بلوك قدرت، چانه زني كشورهاي عضو اين شورا در فضاهاي بين المللي افزايش يافته و از طريق آن مي توان مواضع مشترك در زمينه سازمان جهاني تجارت، سرمايه گذاريهاي مشترك و ساير موارد را در عرصه اقتصادي جهاني پيش برد.
غضنفري تأكيد كرد كه براي اجرايي شدن پيشنهادهاي مصوب و نيز موافقتنامه تجارت آزاد (FTA) بين ايران و اعضاي شوراي همكاري خليج فارس كارگروه هاي ويژه اي تشكيل مي شود.وي افزود: امضاي موافقتنامه تجارت آزاد بخشهاي بسياري از روابط اقتصادي را متأثر مي كند و جزئيات فني و پيامدهاي متعددي خواهد داشت، بنابراين ميزان موفقيت در اجراي پيشنهادهاي اخير و موافقتنامه FTA در گروه برنامه ريزي دقيق است.

 

اين روزها يكي از مسايلي كه ذهن دولتمردان، نمايندگان مجلس، كارشناسان و بيشتر از همه مردم را به خود مشغول كرده ، رشد فزاينده تورم و راهكارهاي جلوگيري از آن در كوتاه مدت و بلندمدت است.تورم يكي از بيماريهاي اقتصادي است كه تبعات آن دامنگير تمام بخشهاي فعال در يك اقتصاد شده و سلامت نظام اقتصادي هر كشوري را تهديد مي كند.
در اين شرايط اصولاً دولتها وارد عمل شده و با ارايه راهكارهاي كوتاه، ميان و بلندمدت تلاش براي شناسايي دلايل بروز اين عارضه و رفع آن را سرلوحه امور خود قرار مي دهند.
در كشور ما نيز اكنون اين امر در دستور كار اصلي مديران اقتصادي قرار گرفته و اگرچه تاكنون به توفيقاتي در اين زمينه نائل نشده اند، اما طرحهايي براي مهار تورم دارند كه اميدواريم به نتيجه برسد.اما بررسي مسأله تورم و ارايه راهكارها براي مهار آن مسأله اي است كه در آن، ميان كارشناسان و دولتمردان اختلاف نظر وجود دارد، اگرچه در اصل ماجرا كه مهار آن است هيچ اختلافي وجود ندارد.پرداختن به مسأله تورم در يك نوشتار كوتاه و مختصر ممكن نيست، بنابراين سعي مي كنيم در اين گزارش چند قسمتي بخشهايي از اين بيماري اقتصادي را مورد نقد و بررسي قرار دهيم.
* تورم چيست؟
اول از هر چيز بهتر است بدانيم كه اصلاً تورم چيست و چگونه پديد مي آيد؟ واژه تورم به معناي نرخ رشد قيمتها نسبت به يك شاخص ثابت مي باشد، به عبارت ديگر با سنجش مداوم سطح قيمتهاي سبدي از كالاها كه نماينده سبد مصرفي خانوار مي باشد و مقايسه روند قيمتها با سطح قيمتها در يك مقطع مشخص يا سال پايه، ميزان افزايش قيمتها مشخص شده و نرخ تورم كه نمايشگر روند افزايش هزينه خانوار است، به دست مي آيد.براي محاسبه نرخ تورم معمولاً قيمت خرده فروشي صدها نوع كالا و خدمت كه هر يك در سبد هزينه خانوارها وزن مشخصي دارند، انتخاب شده و روند تغيير قيمت اين كالاها به صورت هفتگي و ماهانه بررسي مي شود و سپس با درنظر گرفتن سهم هر يك از كالاها و خدمات در هزينه هاي يك خانوار، متوسط شاخص قيمت كالاها و خدمات مصرفي خانوار محاسبه شده و پس از آن از مقايسه سطح كنوني قيمتها با مقدار آن در سال پايه، نرخ تورم به دست مي آيد.
براساس تعريف دفتر تحقيقات و سياستهاي پولي و بازرگاني وزارت امور اقتصادي و دارايي، تورم به معناي افزايش مداوم در سطح عمومي قيمتها و يا كاهش مستمر قدرت خريد است، بنابراين كميابي تصادفي يك يا چند كالا و پيرو آن افزايش قيمت آنها اگرچه در احتساب شاخص قيمتها احصا مي شود، اما چون اين پديده به طور انفعالي عمل مي كند، بنابراين به آن تورم گفته نمي شود و اين پديده عموماً به عنوان گراني شناخته مي شود.
* خطاهاي محاسبه تورم
از آن جا كه محاسبه و اعلام نرخ تورم، كارآيي و توانمندي اقتصادي برخي دولتها را ممكن است زير سؤال ببرد، بنابراين دولتها به دليل ذي نفع بودن در پايين نگه داشتن شاخص تورم و از سوي ديگر دولتي بودن نهادهاي محاسبه تورم، ممكن است گاه دچار خطا شوند كه اين خطاها به سه صورت ممكن است بروز كند.
خطاي نخست در محاسبه تورم مربوط به سبد هزينه خانوار است. با توجه به آن كه در تعداد كالاها و خدمات اين سبد محدوديت وجود دارد، از ميان كالاها و خدمات بي شمار موجود تعدادي كالا و خدمت مشخص مانند قيمت يك خودروي خاص يا محصول غذايي توليدي يك كارخانه يا قيمت كرايه يك مسير مشخص به عنوان نمايندگان بخشي از هزينه هاي خانوار انتخاب مي شود و با تقسيم سهم اين نوع هزينه در كل هزينه هاي خانوار، وزن مشخصي به كالاها و خدمات نماينده اين نوع هزينه تعلق مي گيرد.
بنابراين يكي از راههاي ساده پايين نشان دادن نرخ تورم انتخاب كالاها و خدماتي در سبد هزينه خانوار است كه به دلايلي رشد قيمت كمتري نسبت به ديگر كالاها و خدمات داشته باشند.
نوع دوم خطا در محاسبه نرخ تورم، در برداشت سطح قيمتها در جامعه به وجود مي آيد.
برخي مراكز فروش كالا يا بخشي از مناطق به دلايل خاص از روند افزايش قيمتها در جامعه تبعيت نمي كند، مانند فروشگاههاي وابسته به مراكز دولتي و يا خدماتي نظير اجاره خانه هاي سازماني، حال اگر در محاسبه قيمت يك كالا، به جاي آن كه متوسط كالاي مذكور در جامعه محاسبه گردد، قيمت اين كالا در مراكز خاص در نظر گرفته شود، طبيعتاً شاخص قيمت كمتر از شرايط واقعي به دست آمده و نرخ تورم كمتر محاسبه مي شود.
اما خطاي سوم در تبديل شاخص قيمت به نرخ تورم، با استفاده از سال پايه محاسبه نرخ تورم رخ مي دهد. با تغيير مكرر سال پايه محاسبه نرخ تورم، عملاً شاخص قيمت، كالا و خدمات بر عدد بزرگتري تقسيم شده و نرخ تورم كوچكتر مي شود.
حال در صورتي كه هر سه خطاي فوق به صورت برنامه ريزي شده و در جهت پايين نشان دادن نرخ تورم اتفاق بيفتد، نرخ تورم مي تواند تا نصف ميزان واقعي اعلام شود و به همين دليل در برخي موارد نرخ اعلام شده تورم با واقعيات جامعه همخواني ندارد.
* دلايل تورم
به طور قطع نخستين قدم براي كاهش تورم، شناسايي ماهيت و علل ايجاد آن است. در بيان علل تورم، مباني نظري متفاوتي وجود دارد كه هر يك از منظري خاص، آن علت را شناسايي كرده و هر يك بخشي از واقعيت را بازگو كرده اند.
براساس پژوهش علمي دفتر تحقيقات و سياستهاي پولي و بازرگاني وزارت اقتصاد، تبيين تورم بر مبناي نظريه هاي پولي و ساختار گرا، موضوعيت بيشتري در اقتصاد ايران داشته است، با اين همه، تحليل اين مقوله بدون توجه به ديدگاههاي مختلف اعم از بررسي متغيرهاي ذي مدخل در ايجاد «فشار هزينه» و «انتظارات تورمي» تحليلي ناقص خواهد بود.
براساس اين پژوهش، تقاضاي كل قبل از اشتغال كامل به دليل بروز تنگناهاي مختلف نيز مي تواند منجر به تورم شود كه مي توان از اين شرايط به عنوان شرايط اشتغال كامل ياد كرد.
از طرفي مطابق ديدگاه مكتب ساختارگرايان، علت تورم نه سياستهاي اداري پولي و مالي دولت كه نبود تعادلهاي ساختاري در نظام اقتصادي است و برآيند اين نبود تعادل است كه رشد عرضه پول و رشد سطح عمومي قيمتها را اجتناب ناپذير مي كند.براساس پژوهش وزارت اقتصاد، در كشور ما سطح تقاضاي كل جامعه به دليل رشد فزاينده حجم نقدينگي و ميل به مصرف به طور قابل ملاحظه اي بالاست. اغلب حجم زياد نقدينگي از فروش نفت خام و رشد داراييهاي خارجي بانك مركزي و رشد پايه پولي نشأت مي گيرد.
همچنين به دليل وجود مشكلات ساختاري اقتصاد در كشور، بالا بودن قيمت نهادهاي توليد و دستمزدها، انگيزه هاي توليد و عرضه پايين است. وجود تقاضاي بالا و عرضه پايين رشد سطح عمومي قيمتها يا همان تورم را به دنبال دارد.
* انواع تورم
اما تورم نيز مانند هر مسأله اقتصادي ديگر انواع و اقسامي دارد كه البته نمي توان گفت، همه انواع آن در كشور ما وجود دارد يا زيان همه انواع اين معضل براي اقتصاد يكسان است.
بنابر تقسيم بنديهاي اقتصاددانان سه نوع تورم در جوامع اقتصادي بروز مي كند كه هر كدام در شرايط خاصي نمود پيدا مي كند.
اولين نوع تورم در شرايط رونق اقتصادي بروز مي كند. يعني شرايطي كه رشد سرمايه گذاري و توسعه در كشور از شتاب محسوسي برخوردار شده، در اين شرايط طبيعتاً سطح اشتغال و توليد افزايش مي يابد و به دليل رشد نقدينگي ناشي از نياز پروژه هاي اقتصادي تورم افزايش مي يابد، اما اين افزايش تورم همراه با رشد سطح درآمدهاي عمومي است و به همين دليل جامعه مي تواند روند افزايش هزينه ها را تحمل كند.
نوع دوم تورم كه ناشي از برنامه آزادسازي اقتصاد و تعديل ساختاري است، در شرايطي اتفاق مي افتد كه دولت تصميم مي گيرد منابع خود را در حوزه يارانه هاي عمومي و كنترل سطح قيمتها به سوي سرمايه گذاري و يارانه هاي هدفمند هدايت كند، بنابراين همزمان با افزايش شديد قيمتها در اين سياست كه ناشي از يكسان سازي نرخ ارز، حذف يارانه هاي انرژي و... مي باشد، از يك سو منابع هنگفتي براي سرمايه گذاري، ايجاد اشتغال و افزايش توليد در اختيار دولتها قرار مي گيرد و از سوي ديگر با برقراري نظام هدفمند پرداخت يارانه، اقشار خاصي از جامعه كه توان تحمل تورم ناشي از سياستهاي تعديل را ندارند، با دريافت يارانه هاي مستقيم و خاص توسط دولتها حمايت مي شوند.
*تورم ركودي، تورم ايراني
اما نوع سوم تورم ركودي است كه علت آن افزايش بي رويه حجم نقدينگي براي تأمين هزينه هاي روزافزون دولتها مي باشد. اين نوع تورم در شرايطي اتفاق مي افتد كه نه جهش و شتابي در رشد پروژه هاي اقتصادي مشاهده مي شود و نه دولتها قادر به صرفه جويي و ذخيره سازي منابع ناشي از حذف يارانه ها هستند.در كشورهاي متكي به درآمدهاي نفتي نظير ايران، اين نوع تورم معمولاً براي استفاده بيشتر دولت از درآمدهاي ارزي و تزريق نقدينگي با اتكا به ذخاير ارزي به وجود مي آيد.
در اين شرايط، رشد شديد نقدينگي موجب مي شود تا به رغم كنترل سطح قيمت برخي از كالاها و اجناس نظير اجناس وارداتي، در بخشهايي كه امكان توسعه حجم بازار و مهار قيمتها با واردات ميسر نيست، نظير مسكن و خدمات، شاهد افزايش شديد قيمتها و رشد نرخ تورم باشيم.
در اين شرايط عدم افزايش كافي سطح حقوق و دستمزد توسط دولت موجب مي شود تا قشر كارمند، با فشارهاي شديد معيشتي مواجه شوند. همزمان قشر كارگر كه با محدوديت افزايش دستمزد ناشي از شرايط نامساعد مالي واحدهاي صنعتي و كشاورزي روبرو شده است، فشار مشابهي را تحمل مي كند. وضع ناگوار توليد كه ناشي از افزايش بي رويه واردات و پيامد آن، بحران فروش كالاهاي مصرفي صنعتي و كشاورزي است، همچنين موجب اخراج نيروهاي كارگري و تشديد بحران اشتغال مي شود.

 

كسري 3000 ميليارد توماني بودجه 86 در قالب اصلاحيه به مجلس مي رود.داوود دانش جعفري، وزير اقتصاد در گفتگو با فارس اظهار داشت: كسري بودجه سال جاري، 3000 ميليارد تومان برآورد مي شود كه هم اكنون دولت در حال تنظيم اصلاحيه بودجه براي جبران اين كسري است. وي افزود: اين كسري بيشتر در مورد بودجه هاي جاري استانهاي كشور وجود دارد.وزير اقتصاد گفت: لايحه اصلاحيه بودجه سال 86 اواخر آذرماه تقديم مجلس خواهد شد.