مقدمه
آزادي يكي از مفاهيم اساسي و بنيادي در فلسفه سياسي محسوب مي شود، بسياري از مفاهيم و مسايلي مانند دمكراسي، جامعه مدني، دولت و حكومت، پيوند وثيقي با مفهوم آزادي پيدا مي كنند، مفهوم آزادي همچون مفاهيم حوزه علوم انساني عموماً ويژگي سهل و ممتنع را با خود همراه دارد و با وجود بداهت اين مفهوم در ميان انديشمندان و اتفاق نظر آنان در اصل وجود آن در عرصه عمل به آن اختلاف نظر و چالشهاي گوناگون فراروي آن قرار مي گيرد، لذا نمي توان انتظار داشت كه درباره اين مفهوم يا مفاهيم ديگر توافق اجماعي وجود داشته باشد، حتي مي توان ادعا كرد كه از يك مكتب و مرام نيز در فرايند زماني تفسير و تبيين هاي يكساني ارايه نمي شود و بر سر مسايل آن نيز توافق اجماعي به وجود نمي آيد، مناقشات فلسفي پيچيده مفهوم آزادي در حوزه علوم اجتماعي و انساني بوده است و انديشمندان غربي بيشترين مباحث را در اين زمينه ارايه داده اند، با وجود تأكيد گسترده بر اصل آزادي همچنان ميان انديشمندان غربي و شرقي درباره تعريف، حدود، قلمرو و ثغور آن اختلاف نظر وجود دارد(1) و به نظر مي رسد دامنه اختلافها روز به روز گسترش هم مي يابد، در دو قرن اخير آزادي يكي از دغدغه هاي اصلي تمامي انديشمندان بوده است و هر انديشمندي به فراخور فهم و برداشت خود تعريف و تبيني از آن ارايه داده است.

تعريف آزادي
كلمه آزادي چه معنا و مفهومي دارد و از چه چيزي گرفته يا اقتباس شده است، برخي از نويسندگان معاصر ايران بر اين باورند كه واژه آزادي در زبان فارسي از واژه اوستايي آزادته و يا واژه پهلوي آزاتيه گرفته شده است و در زبان پارسي كهن نيز استعمال مي شده است(2) البته معادل واژه آزادي در عربي حر و در عبري hor و در سرياني(3) her و در انگليسيberty مي باشد كه از واژه لاتيني bertas اقتباس شده است، در باره تعريف مفهوم آزادي بايد اذعان نمود كه تعريف از آن سهل و ممتنع است. آزادي از واژگاني است كه همواره در طول تاريخ مورد استفاده همگان قرار گرفته و انسانها و ملل دنيا براي توجيه اعمال خود بدان متوسل شده اند، از آنجا كه انسانها در توجيه اعمال متضاد و متعارض خود از اين واژه استفاده نموده اند، مي توان چنين استنباط كرد كه به سختي مي توان براي اين واژه تعريفي ارايه داد كه ويژگي جامعيت و مانعيت را داشته باشد. هرچند به نظر مي رسد بيشتر واژگان علوم انساني اين مشكل را داشته باشند.
از اين رو ارايه تعريفي كه جامع و مانع باشد، جزء ناممكنات علمي در اين حوزه است، به گونه اي كه انديشمند غربي آيزيا برلين در نوشته خويش بيشتر از 200 تعريف از آزادي ارايه داده است(4) شايد همين ويژگي باعث شده كه شهيد مطهري، آزادي را از مسايل بسيار پيچيده عصر ما معرفي مي كند كه روان شناسان، علماي اخلاق، متكلمان و فلاسفه و فقيهان و اصولي ها از ارايه تعريف درباره آن درمانده اند(5) با توجه به پيچيدگي تعريف آزادي، لذا بايد بر اساس برداشت اشخاص و مكتبها آزادي را تعريف كرد.
علامه طباطبايي فيلسوفي است كه متعلق به مكتب شيعه مي باشد، آزادي در آموزه هاي شيعي ابتدائاً در مباحث جبر و اختيار و بحث اراده مطرح شده است(6) ايشان بحث اراده را بيشتر برجسته مي نمايد و آن را از اصل طبيعي و تكويني در نهاد آدمي مي داند كه آزادي از آن نشأت مي گيرد، اراده حالت روحي است كه اگر سركوب شود، به نابودي حس و شعور انسان منجر مي گردد و پيامد آن از بين رفتن انسانيت انسان است.
اصل اولي در انديشه اسلامي عدم سلطه ديگران بر انسان است، الا سلطه و حاكميت الهي، اما اين انسان كه در زمين زندگي اجتماعي را آغاز كرده، اراده اش او را به آزادي از سلطه ديگران سوق مي داد، ولي زندگي اجتماعي باعث شد كه انسان اراده اش را با اراده ديگران و فعاليتهاي خود را با فعاليتهاي ديگران همراه سازد، نتيجه اين مي شود كه انسان در برابر يك سري قواعد و قوانين كه اراده و فعاليتها را با وضع محدوديتهايي تعديل مي كند، خاضع و تسليم باشد، بنابراين همان طبيعت و آفرينشي كه به انسان آزادي اراده بخشيده است، محدودكننده اراده و عمل انسان است و آن رها بودن ابتدايي و آزادي اوليه را مقيد و محدود مي سازد.(7)
مباني آزادي
زماني كه سخن از مباني يك مسأله به بيان مي آيد، هدف اصلي آن چرايي آن موضوع است، در بحث آزادي و با توجه به مباني آن پرسشهايي از قبيل موارد ذيل مطرح مي شود، آيا آزادي يك مفهوم با ارزش است؟ در صورت مثبت بودن پاسخ ارزش آن ذاتي است يا عرضي؟ و در هر دو صورت دلايل با ارزش بودن آن چيست و آيا با توجه به دلايل آن مي توان از آزادي دفاع كرد؟
چنين پرسشهايي درصدد تبيين آزادي هستند، به عنوان مباني آزادي مطرح مي شود و بدين سان تلاش مي شود كه آزادي را به عنوان يك اصل موجه بيان نمايند، در منظومه فكري علامه چند مبنا و مباني مهمي است كه در ذيل به آنها پرداخته مي شود.
الف) مباني هستي شناسي
نقطه آغازين و محوري آموزه هاي شيعه، اعتقاد به توحيد است، توحيد يعني تنها خداوند خالق و مالك هستي است و همانا او مالكيت مطلق بر جهان و عالم خلقت دارد و عالم خلقت با تمام ابعادش مخلوق اوست و تنها اراده اي كه بر جهان هستي حاكم است، اراده الهي مي باشد. علامه طباطبايي در اين باره مي نويسد: مقصد نهايي كه اسلام مي خواهد جامعه بشري را بر اساس آن بسازد و به وحدت برساند، دين توحيد و يگانه پرستي است، لذا اسلام قوانين را بر اساس توحيد وضع كرده است.(8)
خداوند، نظام هستي را خلق كرده است و تكوينات در قبضه اراده الهي قرار دارند و در حيطه اراده تشريعي نيز خداوند است كه رب و ارباب مطلق جهان هستي است و به تبع، برخي از مردم ارباب برخي ديگر نخواهند بود و هيچ كس حق نخواهد داشت اراده فردي خود را به عنوان حاكميت بر فرد ديگري تحميل كند و ديگران را بنده خويش گرداند، علامه طباطبايي در اين زمينه مي نويسد: در اسلام براي انسان آزادي از قيد بندگي غيرخداوند متعال وجود دارد.(9)
ب) مباني انسان شناسي
انسان شناسي علامه طباطبايي به طور طبيعي تحت تأثير هستي شناسي ايشان خواهد بود، انسان در نگاه ايشان از ساير موجودات متمايز است و بر اساس همين تمايز است كه پس از خلقت انسان خداوند به خودش احسن الخالقين(10) گفته است، ويژگي متمايز انسان داشتن عقل و اراده است، از سويي ديگر خداوند پس از اينكه راه و رسم را به انسان نشان داد، «انا هديناه السبيل اما شاكرا و اما كفورا»(11) مقام خلافت و جانشيني را به وي اعطا نمود، «اني جاعل في الارض خليفه»(12) علامه از مجموع اين آيات چنين استفاده مي كنند كه انسان عقل دروني دارد كه بدين جهت بهترين مخلوق خداوند است، از سوي ديگر نياز به هدايت و راهنمايي دارد كه در آيه «هديناه السبيل» مطرح شده نيازمند عقل بيروني خواهد بود، از اين روي انسان يك موجود داراي عقل خواهد بود و هرگز نمي توان با عقل دروني خود به زندگي سياسي و اجتماعي خود سامان دهد.
علامه بر اين باور است، عقلانيت سياسي و اجتماعي كه بخشي از عقل عملي شمرده مي شود، مقدمات حكم خود را از احساسات باطني و دروني مي گيرد كه در هر انسان در هنگام تولد بالفعل در او وجود داشته باشد ولي ويژگي كه اين احساس دروني دارد غيرت سازي بين خود و ديگران است و اين مسأله عامل اختلاف و تشتت ميان انسانها مي گردد، بنابراين تدبير سياسي و اجتماعي انسانها نيازمند راهنما و مدبري خارج از تعقل فردي و دروني انسان است.(13) علامه طباطبايي مثل برخي از مفسران شيعه(14) معتقد است كه انسان سه مرحله تكاملي طي كرده است، مرحله اول مرحله طبيعي است و انسان مانند ساير موجودات است محكوم به هويت غريزي و فطري بود، مرحله دوم دريافتهاي حسي كه به صورت محدود و جزيي دريافت مي نمايد و در ذهن خود تصرفاتي انجام مي دهد و مرحله سوم بيداري عقلي و حركت به سوي تعقل و علم است.
علامه، مرحله اول را امت واحده تلقي مي نمايد، در نگاه ايشان انسانها ابتدا در وحدت بسر مي بردند، ولي به خاطر برخورداري از احساسات دروني و باطني رو به اختلاف گذاشتند، «كان الناس امة واحدة فبعث الله النبيين مبشرين ومنذرين و انزل معهم الكتاب بالحق ليحكم بين الناس فيما اختلفوا فيه»(15) مردم همه يك گروه بودند، سپس خداوند رسولاني فرستاد كه نيكان را مژده دهند و بدان را بترسانند و بر آنان كتاب نازل كرد تا تنها دين خدا به عدالت در مورد نزا ع مردم حكمفرما باشند، علامه از اين آيه وجود ناخودپسند و ذات نامستقل انسان را استنباط مي كند و در تفسير همين آيه معتقد است: براي رفع اختلاف ميان انسانها نياز اساسي به عقل منفصل است و حال آنكه در انديشه غرب مدرن انسان ذات مستقل دارد.
وي در اين زمينه مي نويسد: سبب دعوت ديني همان سير بشر به سوي اختلاف است، همان طور كه فطرتش او را به تشكيل اجتماع مدني دعوت مي كند، همان فطرت نيز او را به اختلاف مي كشاند و وقتي راهنماي بشر به سوي اختلاف فطرت او باشد، ديگر رفع اختلاف از ناحيه خود او ميسر نمي شود و لاجرم بايد عاملي خارج از فطرت او عهده دار آن شود و به همين جهت خداي سبحان از راه بعثت انبيا و تشريع شرايع ... اين اختلاف را برطرف مي كند... معلوم است كه انسان خودش نمي تواند اين نقيصه را برطرف كند، چون فطرت خود اين نقيصه را پديد آورده، چگونه مي تواند خودش آن را برطرف ساخته و راه سعادت و كمال خود را در زندگي اجتماعي اش هموار كند.(16)
برابري انسانها
در ادامه بحث انسان شناسي، ممكن است اين پرسش مطرح شود كه آيا انسانها ذاتاً برابر هستند كه بحث آزادي در ميان آنها مطرح شود يا اينكه در نابرابري به سر مي برند، آنچه مشخص و روشن است، به نوعي بشر در بيشتر خصلتها و ويژگيهاي جسماني و رواني نابرابرند؛ مثل نابرابري از لحاظ سلامت هوش، توازن عاطفي و... بدين سان زندگي اجتماعي انسانها بر نابرابري استوار است، پيرو همين نابرابري اين موضوع مطرح است كه آيا نابرابري از گوهر هستي انسانها نشأت مي گيرد، يا صرفاً در نتيجه ويژگيهاي غيرذاتي و عوامل بيروني است.
علامه طباطبايي بحث آزادي انسان را در گرو برابر دانستن آنها مي داند و بر اين باور است كه انسانها در انسانيت برابرند و تساوي انسانيتي، آزادي آنان را فراهم مي كند، انسان در طبيعت خويش اختياري تشريعي و اعتباري در انجام يا ترك آنچه مي خواهد در برابر و موازي با اختيار تكويني اش مي يابد، از اين روي آنچه بخواهد مي تواند انجام دهد و يا ترك كند، هيچ كس از همنوعانش نمي تواند او را بر چيزي وادار كند و از چيزي باز دارد، زيرا آنها همانند او هستند و در انسانيت چيزي زايد و اضافه بر او ندارند و از وجود او چيزي را مالك نيستند و اين همان معني مقصود از آزادي بودن طبيعي انسان است(17) علامه در تفسير آيات ديگر قرآن كريم تأكيد مي كند كه آدمي با ديگر آدميان برابر است و البته اختيار هم دارد و در اصل اختيار داشتن انسان مجبور و ناچار است، زيرا اختيار انسان امري فطري است، ولي از اين اختيار استفاده مي كند و در انجام كارها و فعاليتها آزاد است، يعني انسان بر حسب فطرت و طبيعتش نسبت به انجام دادن و يا ترك كردن كارها و فعاليتها آزاد و رهاست ومقيد و وابسته به هيچ يك از دو طرف انجام و ترك نيست، ايشان نام اين نوع آزادي را «آزادي تكويني» مي گذارد، ولي علامه مثل ساير انديشمندان شيعي و اسلامي مي پذيرد كه انسان هر چند بر حسب فطرت آزاد است و اين مسأله به تكوين بر مي گردد، ولي در امور تشريعي در التزام به برخي از امور دارد، كما اينكه بعثت انبيا در اين راستا و در جهت تكميل ذات ناخودپسند انسان بوده است و همين مسأله موجب مي شود كه انسانها در تقرب به ذات اقدس ا... به بعد تشريعي توجه نمايند و در اين توجه مقيداتي براي خود لحاظ نمايند، هر چند اين تقيدات در نظر كساني كه اتصال به ذات الهي دارند، عين آزادي خواهد بود.
پي نوشتها:
1. موريس كرنستون. تحليلي نوين از آزادي. ترجمه جلال الدين اعلم. امير كبير. تهران.1370. ص 13تا 22 
 2. عبد الهادي شيرازي. آزاديهاي سياسي و اجتماعي از ديدگاه انديشه گران. جهاد دانشگاهي. مشهد 1374. ص9 
3. فرانسيس روزنتال. آزادي از ديدگاه مسلمانان. ترجمه منصور مير احمدي. انتشارات دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم 1376 ص27 
4. آيزيا برلين. چهار مقاله درباره آزادي. ترجمه محمدعلي موحد. خوارزمي تهران. 1368. ص236 
5. محمدحسين طباطبايي. اصول فلسفه و روش رئاليسم. مقدمه و پاورقي مرتضي مطهري، ج 3، انتشارات اسلامي قم بي تا، ص 464 
6. همان. ص 629-630 
7. محمدحسين طباطبايي. الميزان في تفسير القرآن. ج 4. انتشارات اسلامي. قم. 1369 ص 116-117 
 8. همان. ص 109 
9. همان. ص116 
10. مؤمنون.14 
11. انسان.3 
12. بقره. 30 
13. محمدحسين طباطبايي. الميزان في تفسير القرآن. ج 7. ترجمه سيد محمدباقر موسوي همداني. انتشارات اسلامي. قم. ص 222 
14. سيد محمود طالقاني. پرتوي از قرآن. ج 3. شركت سهامي انتشار. تهران. 1360. ص 109- 110 
15. بقره.213 
16. محمدحسين طباطبايي. ج 7. پيشين
17. محمدحسين طباطبايي. الميزان في تفسير القرآن. ج 16. پيشين ص 28

 

مشاور وزير علوم در امر نظارت بر دانشگاهها گفت: نقشه جامع علمي كشور تا سال آينده نهايي مي شود.
محمد حسيني در گفتگو با فارس، با اشاره به نقشه جامع علمي كشور افزود: در سند 20 ساله كشور، اهدافي ترسيم شده است كه بايد بر اساس نقشه جامع علمي به آن اهداف دست يابيم.
وي با بيان اين كه نقشه جامع كشور برنامه جامع و كاملي است كه مسير حركت علمي كشور را مشخص مي كند، گفت: در اين مسير بايد از پراكنده كاري اجتناب و از تمام ظرفيتها استفاده كرد.
مشاور وزير علوم در امر نظارت بر دانشگاهها با اشاره به مشخص شدن وظايف تمام مراكز و دانشگاهها حتي بخش خصوصي در اين نقشه، افزود: بر اساس اين نقشه، بايد پيش بينيهاي لازم براي پيشرفتهاي برنامه پنجم و ششم توسعه صورت پذيرد.
وي با بيان اين كه بر اساس اين نقشه، بايد اعتبار كافي در بودجه سنواتي اعتباري لحاظ شود، گفت: بر اساس اين نقشه مي توان ميزان پيشرفت در علوم را ارزيابي كرد.
مشاور وزير علوم در امر نظارت بر دانشگاهها با بيان اين كه از زمان دستور مقام معظم رهبري، هر كدام از دستگاهها اقدامهاي لازم را در اين زمينه انجام داده اند، گفت: در حال حاضر، تدوين اين نقشه بر عهده شوراي عالي انقلاب فرهنگي است كه در كارگروهي كه تشكيل داده است، وزارت علوم نقش به سزايي دارد.وي با تأكيد بر اين كه اين نقشه صرفاً نمي تواند حالت بخشنامه اي داشته باشد،  گفت:  بايد همه به اين باور برسند كه تمام تلاش خود را براي رسيدن به اهداف اين نقشه به كار گيرند.
حسيني گفت: در تدوين نقشه از اسناد، مدارك و آمار موجود استفاده و نظر افرادي كه درگير مسائل علمي و پژوهشي كشور بودند نيز جمع آوري مي شود. ضمن اين كه از تجربيات كشورهاي ديگر نيز بهره مي گيريم.
وي همچنين با اشاره به فرمايشات مقام معظم رهبري در سال گذشته گفت: يكي از مواردي كه مقام معظم رهبري سال گذشته بر آن تأكيد داشتند، توسعه كمي دانشگاهها بود كه اين مورد در دانشگاههاي كشور محقق شده است، به طوري كه در سال آينده يا سال بعد از آن، نه تنها هيچ داوطلبي پشت درهاي بسته دانشگاه نمي ماند، بلكه ظرفيت بيش از نياز كشور مي شود، به گونه اي كه مي توانيم حتي دانشجوي خارجي پذيرش كنيم.
مشاور وزير علوم در امر نظارت بر دانشگاهها ادامه داد: افزايش نسبت دانشجويان تحصيلات تكميلي نيز مورد ديگري بود كه وزارت علوم به آن توجه ويژه اي كرده است. افزايش آمار در مقاطع كارشناسي ارشد و دكترا طي دو سال گذشته بيانگر اين توجه است.
وي گفت: به كار گيري دانش آموختگان در مراكز آموزشي و پژوهشي مورد ديگري بود كه مقام معظم رهبري بر آن تأكيد داشتند و وزارت علوم نيز بر همين اساس، مجوز استخدام 3 هزار عضو هيأت علمي را گرفته است.

 

مديركل بورس وزارت علوم، تحقيقات و فناوري از اجراي طرح بررسي مشكلات صنفي، آموزشي و فرهنگي دانشجويان ايراني خارج از كشور، افزايش 15 درصدي مقرري دانشجويان بورسيه در تمامي كشورها و آمادگي وزارت علوم براي جذب حدود 30 هزار نفر از دانشجويان ايراني خارج از كشور خبر داد.دكتر علي اكبر متكان در گفتگو با ايسنا، با بيان اين كه در سال جاري حداقل 150 نفر به دوره هاي بورس بلندمدت اعزام خواهند شد،  گفت: افراد معرفي شده از سوي دانشگاهها به زودي براي مصاحبه علمي دعوت و احتمالاً تا يك ماه آينده، اسامي افراد بورس بلندمدت سال 86 اعلام خواهد شد.وي افزود: همچنين در سال جاري،  حدود هزار نفر در بورس داخل پذيرفته خواهند شد و حدود 600 نفر نيز براي دوره هاي كوتاه مدت بورس اعزام مي شوند.وي با اشاره به برنامه هاي اداره كل بورس وزارت علوم براي بررسي چالشها و مشكلات آموزشي، صنفي و فرهنگي دانشجويان ايران خارج از كشور،  اظهار داشت: بر اين اساس، تمامي مشكلات دانشجويان ايراني خارج از كشور در حوزه هاي آموزشي، پژوهشي، تحقيقاتي و صنفي شناسايي مي شود تا از اين پس، تصميمات بر اساس مستندات و به صورت واقعي و شفاف اتخاذ شود. وي با بيان اين كه اين طرح در خصوص كشورهاي اروپايي، روسيه و اوكراين انجام شده است، گفت: گزارش نهايي اين طرح پس از اتمام فرآيند ارايه مي شود.دكتر متكان، با اشاره به مشكلات ناشي از اعزام شخصي دانشجويان به خارج از كشور به خصوص در سطح كارشناسي، اظهار داشت: متأسفانه اكثر اين اعزامها به كشورهاي بلوك شرق بوده كه اغلب اين مناطق داراي مشكلات آموزشي، صنفي، اخلاقي و بعضاً امنيتي هستند. همچنين سطح پايين كيفيت آموزشي و خريد و فروش نمره از ساير مشكلات آموزشي در برخي از اين كشورهاست.وي با اشاره به فراهم آمدن زمينه تحصيلات عالي در كشور از لحاظ كمي و كيفي، تصريح كرد: خوشبختانه در سالهاي اخير روند اعزام به صورت شخصي كاهش يافته، به گونه اي كه به عنوان مثال در سال 84، آمار اعزام شخصي به كشور اوكراين حدود هزار نفر بود، در حالي كه اين رقم در سال جاري به كمتر از صد نفر رسيده است.مديركل امور بورس و دانشجويان خارج وزارت علوم با اشاره به ابلاغ اخير رئيس جمهور در خصوص تسهيل شرايط انتقال دانشجويان ايراني خارج از كشور به داخل، تصريح كرد: وزارت علوم پيش از اين، آيين نامه مربوط به انتقال دانشجويان از خارج به داخل را تهيه كرده و در اين ارتباط، آمادگي جذب حدود 30 هزار نفر از اين دانشجويان را اعلام كرده است.
وي با اشاره به وجود حدود 45 هزار دانشجوي ايراني در خارج از كشور، گفت:  بر اساس پيش بينيهاي انجام شده، حدود 30 تا 35 هزار نفر از اين دانشجويان از دانشجويان وزارت علوم هستند.وي با بيان اين كه به دنبال ابلاغ رئيس جمهوري اين آيين نامه بايد به صورت مشترك توسط نهادهاي ذيربط تدوين شود،  گفت: با تحقق اين امر، تحولي عظيم در اين زمينه به وقوع مي پيوندد و اين مسأله نيز به نفع منافع ملي كشور است.دكتر متكان در پايان از افزايش 10 تا 15 درصدي مقرري دانشجويان بورسيه خارج وزارت علوم در تمامي كشورها خبر داد.

 

اولين جلسه از سلسله همايشهاي «بزم انديشه»، با سخنراني حسن رحيم پورازغدي، به مناسبت گراميداشت سال اتحاد ملي و انسجام اسلامي و به ميزباني مؤسسه خدمات مشاوره اي، جوانان و پژوهشهاي اجتماعي آستان قدس رضوي برگزار شد.عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي در اين جلسه به سخنراني پيرامون هويت انساني از منظر امام رضا(ع) پرداخت و گفت: هويت انساني، هويت اصلي است و ديگر هويتها بايد در طول اين هويت تعريف شوند.وي شعار جهاني سازي امروز را به معناي غربي سازي دانست و به بيان چهار رويكرد درباره غرب پرداخت. رحيم پورازغدي اين رويكرد چهارگانه را شامل: غربزدگي يا تقليد سطحي و تطبيق خود با معيارهاي ديگران، غرب گرايي يا تمثل ريشه اي به غرب، غربي شدن كه تمثل بنيادي تر به غرب است و غربي شدن به گونه اي كه كشور خودغرب شود، دانست.وي تعادل در هويت طلبي را منوط به پرهيز از افراط و تفريط دانست و گفت: اين تعادل در چارچوب هويت انساني يك ارزش و در ساير هويتها، يك موقعيت به شمار مي آيد.گفتني است، در اين دوره از همايشهاي «بزم انديشه»، 6 همايش با حضور صاحب نظران عرصه انديشه تا پايان سال جاري برگزار مي شود.

 

وزير علوم، تحقيقات و فناوري گفت: راهبرد فرهنگي اين وزارتخانه، دانشگاه تمدن ساز است كه در آن، يك بحث فرهنگي جهاني براي تمدن سازي را دنبال مي كنيم.
به گزارش ايرنا، دكتر محمد مهدي زاهدي كه در ديدار با نمايندگان تشكلهاي دانشجويي دانشگاه ايلام سخن مي گفت، با بيان اين كه ما اين راهبرد را بصورت كتاب منتشر كرده و به همه دانشگاهها فرستاده ايم، افزود: اين راهبرد مؤلفه هايي دارد كه بتدريج آنها را به پيش مي بريم.
وزير علوم در جريان دومين سفر رئيس جمهوري و هيأت دولت، به استان ايلام سفر كرده است.
زاهدي گفت: برنامه چهارم توسعه، وزارت علوم را مكلف كرده كه در پايان برنامه  30  درصد از جوانان  18  تا  23  سال را با توسعه دانشگاههاي پيام نور، غيرانتفاعي و شبانه وارد دانشگاه كند و اين بدين معني است كه در پايان سال، 88  بايد دست كم سه ميليون و  700  هزار دانشجو داشته باشيم.وي با ذكر اين كه  طبق سند چشم انداز  20  ساله توسعه كشور نيز ايران بايد در پايان اين دوره، رتبه نخست را در علم و فناوري در منطقه آسياي جنوب غربي و خاورميانه به دست آورد، گفت: تقويت انجمنهاي علمي در دانشگاهها سبب مي شود زودتر از  20  سال به اين مهم دست يابيم.به گفته وزير علوم، هم اكنون هم در اين منطقه در فناوري هسته اي و نانوتكنولوژي اول و در زيست فناوري سوم هستيم، اما بايد دقت كنيم كه در دو فناوري نخست به عقب تر نرويم.
زاهدي گفت: در مورد تشكلهاي دانشجويي هم اعتقاد راسخ داريم كه دانشگاهها بايد جريان سازي سياسي كنند، ولي نبايد خانه احزاب باشند و نبايد دانشجو به عنوان پياده نظام احزاب سياسي عمل كند.
وي افزود: با اين حال، علاقه مردم تنها در علم و سياست خلاصه نمي شود و از مسؤولان دانشگاهها انتظار داريم بسترهاي فعاليتهاي فرهنگي را با گسترش كانونهاي فرهنگي و هنري تقويت كنند.

 

شرح رساله «المشاعر» صدرالمتألهين شيرازي كه توسط استاد سيدجلال الدين آشتياني نگاشته شده، از سوي انتشارات بوستان كتاب قم منتشر مي شود.
«المشاعر»، كتاب كوچكي است درباره وجود كه البته موضوعات پيراموني آن نيز قابل توجه و پرمايه هستند.
اين كتاب به وسيله «هانري كربن» به زبان فرانسه ترجمه شده و مقدمه اي بر آن نگاشته شده كه از سوي دكتر كريم مجتهدي نيز ترجمه شده است.
اخيراً اين كتاب به زبان انگليسي نيز ترجمه شده است.

 

محورهاي بحث و بررسي بزرگترين گردهمايي اديان جهان كه به «المپيك اديان» شهرت يافته و سال 2009 در ملبورن استراليا برگزار مي شود، اعلام شدند.
به گزارش مهر، رئيس روابط بين اديان و فرهنگها در يونسكو اظهار داشت: دستورالعمل اين گردهمايي، دربرگيرنده تغييرات جوي، عدالت اجتماعي و مصالحه بوميان است.
«گري بوما» افزود: سخنرانيهاي بسيار برجسته اي درباره هر موضوع ارائه و كارگاههاي متعددي نيز طي روزهاي گردهمايي برگزار مي شوند. علاوه بر آن، براي گروههاي ديني در اماكن متعددي، تسهيلات نيايشي در نظر گرفته شده  است.وي يادآور شد: تمام شركت كنندگان در اين همايش از اين فرصت برخوردارند كه اعلام كنند چگونه دين آنها مي تواند در شكل دادن به جهان، ديگران را ياري كند.ملبورن در پي رقابت با سنگاپور و دهلي نو، ميزباني بزرگترين رويداد بين اديان جهان را در سال 2009 به دست آورد. شوراي پارلمان اديان جهان انتظار دارد طي اين رويداد، 10 هزار نفر براي اين رخداد يك هفته اي به استراليا سفر كنند.
گردهمايي بزرگ اديان براي نخستين بار در سال 1893 در شيكاگو برگزار شد و شوراي پارلمان اديان جهان، رهبران ديني و مؤمنان بسياري را گردهم جمع كرد.اين رويداد هر پنج سال يكبار برگزار مي شود.