* غلامرضا قلندريان

انتخاب شعار سال توسط رهبر فرزانه انقلاب را بايد يك راهبرد استراتژيك براي مجموعه نظام تلقي نمود. سال جاري نيز در راستاي سنوات قبل بر اساس مقتضيات و الزامهاي آن، مسايل كشور، گذشته و آينده و تواناييها و ظرفيتهاي عظيم اين ملت در عرصه هاي علم و دانش و منابع ملي و نيروي انساني، از سوي مقام معظم رهبري، با عنوان سال «نوآوري و شكوفايي» نامگذاري گرديد.
ايشان از «پيشرفت» و «عدالت» به عنوان دو شاخصه مهم در دهه چهارم انقلاب اسلامي ياد كردند و نگرشهاي كپيشده غيربومي را كه سنخيتي با ظرفيتها و فرصتها و ايده هاي انقلاب اسلامي ندارند، گزينه هاي غيرقابل دفاع دانسته و بر عدم اتكا به مدلهاي موجود پيشرفت در غرب تأكيد نمودند.
اين دغدغه از آنجا ناشي مي شود كه همواره در كشور، نگرشي، به كارگيري تجربه كشورهاي مغرب زمين در عرصه هاي گوناگون توسعه را توصيه نموده و فقط دستاوردهاي غرب در حوزه هاي مختلف را براي جامعه ايران قابل استفاده مي داند. هيچ كس نمي تواند منكر اين دستاوردها شود و دستاوردهاي مثبتي كه با فرهنگ و ايده اسلامي تناسب داشته باشد بدون شك قابل بهره برداري خواهد بود؛ ولي ايده صاحب نظراني كه يگانه راه حركت در مسير توسعه را نسخه برداري از الگوهاي غربي مي دانند، نمي تواند قابل قبول باشد.
اراده و عزم ملي براي حركت به سوي قله هاي پيشرفت، نمي تواند بر اساس رهيافتهاي وارداتي ميسر شود. تجربه كشورهاي پيراموني و ايران قبل از سال 1357 در پيروي بي چون و چرا از مدلهاي غربي، بيانگر اين نكته است كه كشورهاي مذكور نه تنها به توسعه دست نيافتند، بلكه همچنان در زمره كشورهاي توسعه نيافته باقي ماندند.
تفكرات نظريه پردازان اقتصاد غربي، در كنار پيشرفت، به فاصله طبقاتي دامن زده است. اگر چه رشد شاخصهاي اقتصادي آنها مبين توسعه مي باشد، ولي در اين جوامع عدالت عنصر غايب و حاشيه اي در نظر گرفته شده و به همين دليل اين نظريه ها رضايتمندي جامعه را كسب ننموده است، به گونه اي كه اعتراضها، اغتشاشها و تظاهرات در برخي كشورها ناشي از تبعات چنين نگرشهايي است. در حالي كه در مكتب انقلاب اسلامي، الگوي توسعه بدون عدالت محقق نخواهد شد.
مقام معظم رهبري در تبيين اين موضوع فرمودند: «نبايد خيال كنيم كه نسخه هاي اقتصادي غرب، آخرين حد دستاورد بشري است؛ نه، اين هم يك نسخه اي است، دوره اي دارد؛ آن دوره طي مي شود و فكر تازه و فكر نويي به ميدان وارد مي شود؛ بگرديد آن فكر نو را پيدا كنيد؛ شاخص بايد اين باشد.»
ايشان ضمن مذموم دانستن نسخه برداري از ايده هاي غربي، انقلاب اسلامي را بهترين آلترناتيو نوآوري دانستند.
«نوآوري» بر اساس انديشه امام راحل و ديدگاه رهبري نظام با انقلاب اسلامي متولد شد و بازتاب آن نه تنها منطقه، بلكه جهان را نيز تحت تأثير آوردگاه فكري اش قرار داد.
نوآوري انقلاب اسلامي را مي توان در بي اعتباري نظريه ها در ادبيات سياسي جستجو نمود، چنانكه صاحبان نظريه هاي انقلاب به عجز و ناتواني خود در خصوص پديده منحصر به فرد انقلاب ايران اشاره نموده اند.
رويكرد بديع اين حركت ساختارشكنانه صرفاً در مقطع پيروزي خلاصه نمي شود، بلكه پس از مرحله تحكيم و تثبيت، اتخاذ ساز و كارهاي مقابله با بحران آفرينيها در مقابل دنياي استكباري غرب جلوه ديگري از نوآوري حركت انقلابي ايران مي باشد.
اين نظام فكري با عبور از موانع متعدد و مختلف سياسي، اقتصادي و فرهنگي جبهه غرب، تواناييهاي استراتژيك خود را در معرض قضاوت همگان قرار داد. تحليلگران سياسي بر اساس واقعيتهاي موجود، استمرار حيات سياسي ايران را غيرممكن دانسته و تسليم يا عقب نشيني مسؤولان كشور را امري حتمي و قريب الوقوع مي پنداشتند. اين در حالي است كه جمهوري اسلامي ايران با وجود تشديد فشارها از سوي دشمنانش، توانست با اتكا به ظرفيتهاي بومي و ملي خود به پيشرفتهاي قابل اعتنايي دست يابد كه حتي بدخواهان اين مرز و بوم با همه كينه و عداوت حركت رو به رشد و توسعه ملت ايران را بر خلاف ميل و اراده شان تأييد نمودند.
نكته ديگري كه از فرمايشهاي معظم له مستفاد مي شود، پرهيز از حركت تك بعدي در حوزه پيشرفت و توسعه است. در سالهاي گذشته و در دهه هاي پيشين با پر رنگ شدن برخي جنبه هاي توسعه، زاويه ديگري از پيشرفت مورد غفلت قرار مي گرفت كه تبعات زيانباري براي كشور در پي داشت. نمي توان از توسعه سخن گفت و تنها بعضي از جنبه هاي آن را مورد توجه قرار داد. يك نگرش سيستمي، كلان و افق نگر، اقتضا و الزامهاي آن، بر نگاه همه جانبه به پيشرفت مبتني است.
برنامه توسعه بايد همه ابعاد جامعه را مورد توجه قرار دهد تا آثار مثبت آن را بتوان در تمامي شؤون زندگي مردم مشاهده نمود. معظم له به منظور پرهيز از حركتهاي يك سو نگر، اين مهم را در عرصه هاي گوناگون مورد عنايت قرار دادند: «كشور بايد پيشرفت كند؛ پيشرفت در همه بخشها: پيشرفت در توليد ثروت، پيشرفت در افزايش بهره وري، پيشرفت در عزم و اراده ملي، پيشرفت در اتحاد ملي و نزديكي قشرهاي مختلف به يكديگر، پيشرفت در دستاوردهاي علم و فناوري، پيشرفت در اخلاق و در معنويت، پيشرفت در كم كردن فاصله طبقاتي، در رفاه عمومي، در انضباط اجتماعي، در به وجود آمدن وجدان كاري در يكايك آحاد ما مردم، پيشرفت در امنيت اخلاقي، پيشرفت در آگاهي و رشد سياسي، پيشرفت در اعتماد به  نفس ملي و ...»
نكته ديگري كه در سخنان نوروزي مقام معظم رهبري جلوه ويژه اي يافت، «شكوفايي» بود.
شتاب بخشيدن به تحقق برنامه ها و اتمام طرحها بايد مورد عنايت مسؤولان قرار گيرد، زيرا حركت كند سالهاي گذشته و طولاني شدن اتمام برخي طرحها، موجب هدر رفتن سرمايه هاي ملي مي شود.
تحقق اين مهم تجديد نظر در شيوه هاي اجرايي و روش جاري را مي طلبد كه دستگاه هاي كلان مربوط را ملزم به ارايه ساز و كار اجرايي آن مي نمايد. طرحهاي نيمه تمام و پروژه هايي در كشور وجود دارد كه تاكنون به مرحله بهره برداري نرسيده است. سازمانهاي مسؤول بايد با ظرفيتها و توانمنديهاي خود و با اتخاذ خط و مشي جديد، در سال جاري شكوفايي را در عرصه هاي گوناگون به عنوان دستاورد كاري خود در معرض قضاوت افكارعمومي قرار دهند.
بديهي است، مطالبه عمده ملت از مجلس هشتم، پيشرفت و شتاب بخشيدن به تحقق ايده ها و شعارها بويژه تلاش در جهت رفع تنگناهاي معيشتي و اقتصادي است. اين مهم افزون بر مطالبات مردمي، از انتظارهاي رهبري نيز مي باشد.
بدين ترتيب، شايسته است دولت و مجلس و ديگر نهادهاي مسؤول كشور با برگزيدن رويكردهاي جديد در پيشبرد برنامه ها از آغازين روزهاي كاري سال جديد، با تدوين برنامه ها و روشهاي روزآمد، به نحوي برنامه ريزي نمايند كه در پايان سال 1387 عملكردي قابل دفاع را بر اساس شعار سال داشته باشند.