|
* سيد حبيب قاآني
هفته سلامت و در واقع زنگ سلامت در مدارس كشور در شرايطي روز گذشته نواخته شد كه در اواخر سال گذشته، مديركل سلامت

و پيشگيري از آسيبهاي اجتماعي وزارت آموزش و پرورش درباره تشديد وضعيت نابسامان بهداشت مدارس در سال جاري هشدار داده بود.
مديركل سلامت و پيشگيري از آسيبهاي اجتماعي آموزش و پرورش در اواخر اسفندماه سال گذشته در اين باره گفت: با توجه به كمبود 17 هزار مربي بهداشت و پايان قرارداد 7 هزار مربي خريد خدمتي، پيش بيني مي شود وضعيت بهداشتي مدارس در سال 87 بدتر شود.
حسن ضياالديني اظهار داشت: هم اكنون 80 درصد مدارس كشور مربي بهداشت ندارند و حدود دو سوم مربيان بهداشت مدارس نيز در آستانه بازنشستگي هستند.
اين مسأله در حالي شكل گرفته است كه بر اساس استانداردهايي كه براي داشتن مربي بهداشت در مدارس تعريف شده، مدارس كشورمان با كمبود 20 هزار مربي بهداشت مواجه اند و اين يعني اينكه چند ميليون دانش آموز هيچ آشنايي با مسايل بهداشتي نداشته و همين مسأله آنها را در مواجهه با مسايلي كه مي تواند از اين طريق، سلامت آنها را به خطر بيندازد، دچار مشكل مي سازد.
همچنين بر اساس استانداردهاي جهاني بهداشت، بايد به ازاي هر 700 دانش آموز يك مراقب بهداشتي وجود داشته باشد و اين حداقل تعداد مطلوب مربي است در حالي كه وضعيت كشورمان در اين زمينه بسيار وخيم بوده و براي هر 3هزار 500 دانش آموز يك مراقب بهداشت وجود دارد.
اين مسايل و مشكلات قديمي چند سالي است همواره از سوي مسؤولان وزارت آموزش و پرورش مورد اشاره قرار مي گيرد، اما تاكنون هيچ اقدام عاجلي در اين خصوص صورت نگرفته است و چنين شرايطي باعث شده كه به گفته يك كارشناس بهداشت مدارس، حدود 14 ميليون 800 هزار دانش آموز به دليل كامل نشدن مهارتها و شرايط سني آسيب پذير، در معرض ابتلا به انواع بيماريها قرار داشته باشند.
محمد مهدي رياضي، متخصص بيماريهاي اطفال و كارشناس اداره سلامت نوجوانان و مدارس وزارت بهداشت در اين باره مي گويد: در حالي كه بين 2 تا 3 هزار مربي بهداشت در مدارس كشور فعالند و ضمن اينكه سالانه حدود 700 نفر از اين مربيان نيز بازنشسته مي شوند با اين وجود معاونت برنامه ريزي رياست جمهوري امسال فقط مجوز استخدام 350 مربي بهداشت را به آموزش و پرورش داده است.
كارشناس اداره سلامت افزود: بر اساس آخرين آمار موجود 53/4 درصد جمعيت كشور معادل 30 ميليون و 568 هزار و 654 نفر در مقطع سني 6 تا 25 سال هستند كه 14 ميليون 800 هزار نفر آنها دانش آموز مي باشند.
رياضي تصريح كرد: جمعيت دانش آموزان در هر مقطع تحصيلي متفاوت است اما بر اساس آخرين آمارهاي موجود مدارس ابتدايي 96 درصد گروه سني اين مقطع را پوشش مي دهند، مدارس راهنمايي 82 درصد و دبيرستانها 60 درصد نوجوانان اين مقطع تحصيلي را تحت پوشش دارند و بقيه نوجوانان اين مقاطع به دلايل مختلف از ادامه تحصيل محرومند.
وي گفت: طي دو سال اخير با همكاري مدارس كشور با سطوح مختلف خدمتي وزارت بهداشت از خانه بهداشت روستايي گرفته تا مراكز بهداشتي- درماني روستايي و شهري و تأسيس پايگاههاي سنجش سلامت در مدارس با استفاده از بسته هاي خدمتي سلامت دانش آموزان، خدمات معاينه و غربالگري سلامت آنان با جديت بيشتري انجام مي شود و تمام اطلاعات سلامت دانش آموزان در شناسنامه سلامت آنان درج مي شود.
رياضي افزود: معاينات پزشكي شامل بينايي سنجي، شنوايي سنجي، تن سنجي، بررسي بيماريهاي پوستي، بيماريهاي دهان و دندان و اختلالهاي رفتاري گرديده، كميته هاي استاني سنجش سلامت دانش آموزان نيز با حضور نمايندگان سازمانهاي مختلف تشكيل شده است و بيمارهاي بومي هر استان نيز با تأييد اين كميته ها مورد بررسي قرار مي گيرند.
* سرانه 550 توماني براي بهداشت دانش آموزان
اما يكي از مربيان بهداشت مدارس در گفتگو با خبرنگار ما درباره شرايط فعلي بهداشت در مدارس مي گويد: در حالي كه سرمايه گذاري جوامع در امر سلامت و آموزش دانش آموزان امري زيربنايي تلقي مي شود، در كشور ما توجه چنداني به آن نمي شود. به طور مثال، حداقل سرانه بهداشت هر دانش آموز در جهان يك هزار 500 تا 2هزار تومان است كه اين سرانه در ايران هم اكنون 550 تومان است.
وي تصريح مي كند: البته سرانه بهداشت نيز همانند سرانه دانش آموزي سال تحصيلي 87-86 تاكنون به حساب واحدهاي آموزشي واريز نشده است.
وي در خصوص وضعيت بهداشت در مدارس كشور مي افزايد: وضعيت بهداشت در برخي مدارس در پايتخت كشور ما بحراني است، چه برسد به مدارس مناطق دورافتاده و محروم.
وي با اشاره به اينكه مربيان بهداشت مدارس در بحث سلامت و آموزش دانش آموزان نقش اصلي را بر عهده دارند، مي افزايد: نبود مربي بهداشت در مدارس مناطق محروم و دورافتاده سال گذشته موجب شيوع مقطعي برخي بيماريها نظير شپش سر شد. از طرفي كمبود مربي بهداشت مانع اجراي كامل طرحهايي چون آهن ياري شده است. توزيع قرصهاي آهن در بسياري از مدارس دخترانه انجام نمي شود. همچنين دانش آموزان دختر درباره استفاده از اين قرصها توجيه نيستند و اطلاعات كافي ندارند.
وقتي اين كمبودها را كنار هم مي بينيم، قطعاً به اين نتيجه مي رسيم كه سلامت ميليونها دانش آموز در معرض تهديد قرار دارد كه هزينه پيشگيري از آن به مراتب كمتر از پولي خواهد بود كه بابت درمان بيماري مي بايست پرداخت شود، اما متأسفانه روند فعلي چندان اميدواركننده نمي باشد، به نحوي كه در اواخر سال گذشته اعلام شد؛ اعتبار بهداشت دهان و دندان در لايحه بودجه سال 87 صفر شده است.
* بهداشت و درمان هر روز لاغرتر مي شود
رئيس اداره بيماريهاي دهان و دندان وزارت بهداشت اين مطلب را اعلام و اضافه كرد: در حالي كه بودجه بهداشت دهان و دندان در سال جاري كفاف اجراي برنامه هاي سلامت كودكان را هم نمي دهد، كل رديف اعتباري پيشگيري از اين بيماريها در لايحه بودجه صفر شده است.
دكتر حسين حصاري در گفتگو با فارس، ضمن تأكيد بر اينكه اگر اين اتفاق رخ بدهد، بايد در اداره بيماريهاي دهان و دندان وزارت بهداشت را ببنديم، ادامه داد: برنامه هاي زيادي براي بهبود بهداشت و سلامت دهان و دندان در وزارت بهداشت آماده شده بود و در تلاش بوديم اين برنامه ها را نه تنها براي عموم كودكان بلكه براي گروههاي سني بالاتر تا افراد سالمند گسترش دهيم، اما متأسفانه با حذف بودجه حتي امكان تأمين بهداشت دهان و دندان كودكان در كشور نيز نخواهد بود.
عضو كميسيون بهداشت و درمان مجلس با تأكيد بر اينكه به طور كلي وضعيت بهداشت و درمان كشور ما هيچ وقت مطلوب نبوده است و اعتبارات لازم در همه بخشها ناديده گرفته شده و مي شوند، مي گويد: رشد 5 درصدي سرانه بهداشت و درمان كشور در بودجه 87 به اين معناست كه اعتبارات حتي كفاف حقوق و دستمزد كارمندان و پرسنل بهداشتي را نمي دهد، چه برسد به صرف آن در امر پيشگيري از بيماريها.بيژن شهباز خاني، با بيان اينكه تنها توجيه مجلس نسبت به حذف اعتبار پيشگيري از بيماريهاي دهان و دندان اين است كه خدمات بهداشتي و درماني هميشه تحت الشعاع لايحه هاي عمراني و طرحي قرار گرفته اند، مي گويد: اعتبارات بخش بهداشت و درمان هر سال لاغرتر و نحيف تر مي شوند و شايد دولت بر اين گمان است كه با اين اقدام مشكلات را تا حد زيادي حل خواهد كرد.
وي خاطر نشان مي كند: مسؤولان بايد بدانند كه با حذف اعتبار پيشگيري، نه وضعيت بهداشت و درمان و نه هيچ چيز ديگر بهبود نخواهد يافت و دود اين بي تدبيري تنها به چشم مردم خواهد رفت.
يك كارشناس بهداشت مدارس نيز در اين باره مي گويد: حدود 14 ميليون 800 هزار دانش آموز به دليل كامل نشدن مهارتها و شرايط سني آسيب پذير در معرض ابتلا به انواع بيماريها هستند و بايد به بحث بهداشت مدارس توجه بيشتري شود، زيرا بهداشت مدرسه تأثير فراواني در بهداشت جامعه دارد.اين كارشناس بهداشت تأكيد كرد: با توجه به جمعيت دانش آموزي و اينكه دوران تحصيل همزمان با دوران حساس رشد و تكامل جسمي و رواني است، هر نوع انحراف از حالت طبيعي و سلامت در اين دوران بايد در اولين فرصت شناسايي و درمان شود.
مديركل سلامت و پيشگيري از آسيبهاي اجتماعي آموزش و پرورش اعتقاد دارد براي تأمين كامل سلامت و بهداشت مدارس حداقل به 17 هزار مربي بهداشت نياز است. اين تعداد مربي بايد ظرف 3-4 سال تأمين شود.
خرابي آبخوريها، دستشويي ها، تراكم دانش آموزي، وضعيت نامعلوم سرانه دانش آموزي، نبود تغذيه سالم، مشكلات عديده بوفه مدارس، سيستم مشكل دار شير رساني از جمله مشكلات اغلب مدارس است و اين در حالي است كه بر اساس آمار موجود، آموزش و پرورش با كمبود حدود 16 هزار مربي بهداشت در مدارس رو به روست و با بازنشسته شدن مربيان فعلي بهداشت مدارس بر اين تعداد افزوده مي شود، بنابراين مسؤولان قبل از اينكه به نواختن زنگ سلامت دلخوش باشند، مي بايست به فكر تأمين امكانات مورد نياز مدارس و دانش آموزان باشند تا بتوان از بروز مشكلاتي كه در نهايت به تهديد سلامت نوجوانان و جوانان منجر مي شود، جلوگيري كرد. |