|
گروه اقتصادي - علي دوستي: همزمان با قوت يافتن شايعه كنار رفتن داود دانش جعفري وزير امور اقتصادي و دارايي از كابينه، گمانه

زني ها در دو شاخه درباره علت اين كناره گيري و جانشيني احتمالي وي آغاز شده است.
به گزارش خبرنگار ما، با اينكه تاكنون چند سايت نزديك به دولت اخباري را درباره ترميم بهاري كابينه مطرح كرده و اذعان كرده اند كه علاوه بر دانش جعفري، محمد رحمتي وزير راه و ترابري و مصطفي پورمحمدي وزير كشور نيز جاي خود را به افرادي ديگري خواهند داد و حتي محمد علي اكبري رئيس سازمان ملي جوانان نيز رسماً كار خود را ترك كرد، با اين حال سخنگوي دولت رسماً تغييرات در وزارت اقتصاد و دارايي را تكذيب كرده است.
در عين حال بنابر آخرين اخبار، قرار بود شب گذشته در جلسه اي تعيين تكليف وزير اقتصاد صورت گرفته و دولت درباره جانشين وي به جمع بندي برسد. منابع مطلعي كه خبرنگار ما با آنها گفتگو كرد، اذعان كردند كه رئيس جمهور براي اعمال آخرين تغييرات در كابينه خود عجله دارد، چراكه مجلس فعلي كه تقريباً همسو با دولت حركت مي كند، فقط تا خردادماه مشغول به كار است و تشكيل مجلس جديد كه معلوم نيست از نظر همراهي با دولت با وجود اكثريت اصولگراي آن چه رفتاري داشته باشد، دست كم تا اواسط تابستان به طور مؤثر آغاز به كار نخواهد كرد، چرا كه بايد سازمان اداري، انتخاب داخلي هيأت رئيسه، تشكيل كميسيونها و ساير مقدمات كاري آن مهيا شود تا بتواند مسأله مهمي چون رأي اعتماد به چند وزير را بررسي كند، بنابراين رئيس جمهور عجله دارد كه در سال پاياني كار دولت نهم، كابينه اي كاملاً همسو تشكيل دهد.
هشتمين تغيير
در صورت كنار رفتن وزير اقتصاد، وي هشتمين مقامي خواهد بود كه در دو سال و 10 ماه عمر دولت نهم از همكاري با آن كنار رفته است. پيش از اين وزراي تعاون، رفاه و تأمين اجتماعي، نفت، صنايع و معادن، آموزش و پرورش و رؤساي بانك مركزي و سازمان مديريت و برنامه ريزي سابق به راههاي گوناگون استعفا يا بركناري از مقام خود كنار رفتند.
آغاز اختلافات
اگر اين فرضيه را بپذيريم كه كنار رفتن احتمالي وزير اقتصاد، ريشه در اختلافات وي با دولت دارد، نشانه هايي را در اين راستا مشاهده مي كنيم. اين نشانه ها دست كم در ماجراهايي كه به مطبوعات كشيده شد آنقدر آشكار بود كه بتوان از آن به عنوان بذرهاي اختلاف نام برد. چرا كه در بسياري از آنها نارضايتي وزير اقتصاد تقريباً مشخص بود، اما رويه آرام دانش جعفري، وي را از واكنش تند و علني بازمي داشت، اما خبرنگاراني كه از نزديك با دانش جعفري ارتباط داشتند به خوبي گواهي مي كنند كه وي هميشه از يك اضطراب دروني رنج مي برد و اين امر در ظاهرش كاملاً پيدا بود.
نخستين نشانه هاي اختلاف دانش جعفري با دولت از اوايل سال 85 آغاز شد، آن جا كه تقريباً مديران عامل تمامي بانكهاي كشور تغيير كردند. بانكهاي ملي، سپه، صادرات، تجارت، ملت، توسعه صادرات و...، اما بنا به شنيده ها دانشجعفري در اين تغييرات فقط نقش امضاء كننده حكم را داشته و افراد مورد نظر را رئيس جمهور سه روز قبل از معارفه به وزير اقتصاد اعلام مي كرد.
سال 85 از نيمه گذشته بود كه در مهرماه ماجراي بانك پارسيان به وجود آمد. مديرعامل اين بانك به يك شخص حقيقي براي تصاحب 20 درصد سهام بانك پارسيان وام داد و يك معامله كلان 320 ميليون دلاري در بورس رقم خورد، اما اين معامله دو روز بعد توسط بانك مركزي و در پي حملات شخص رئيس جمهور به بانكهاي خصوصي و تصريح وي به نام بانك پارسيان ابطال شد.
ابراهيم شيباني رئيس كل وقت بانك مركزي ابطال اين معامله را با سخنان رئيس جمهور بي ارتباط دانست.
دانش جعفري در تمام اين جريانات كاملاً سكوت كرد، اما روشن بود كه بذر اختلاف پاشيده شده است. چرا كه بعداً بي گناهي مديرعامل بركنار شده اين بانك محرز و رئيس جمهور از وي دلجويي كرد، باز هم دانش جعفري لبخندي از رضايت نزد و بي تفاوت ماند. با اين حال ماههاي آخر سال 85 با كليد خوردن يك جنجال ديگر همراه بود كه اين بار دانش جعفري كاملاً در اردوي مخالفان دولت قرار گرفت.
ماجراي معروف نرخ سود بانكي را يادآوري مي كنيم كه شوراي پول و اعتبار به ثابت ماندن نرخ سود بانكهاي خصوصي روي 17 درصد و بانكهاي دولتي روي 14 درصد رأي داد و يكي از امضاء كنندگان مصوبه وزير اقتصاد بود، اما رئيس جمهور حاضر نشد اين مصوبه را امضاء كند و آن را نگاه داشت تا سرانجام با صدور دستور مستقيم به شوراي پول و اعتبار نرخ سود بانكهاي خصوصي به 13 درصد و بانكهاي دولتي به 12 درصد كاهش يافت.
اين بحران تحولي در روابط دولت با وزير اقتصاد ايجاد كرد كه تنها يك هفته بعد به اوج خود رسيد.
18 ارديبهشت 86، احمدي نژاد در دستوري تند و مستقيم به دانش جعفري، حكم به بركناري مديرعامل و تمام اعضاي هيأت مديره بيمه ايران به استناد گزارشهاي رئيس ديوان محاسبات داد. اين دستور و متن آن به قدري تند بود كه رئيس جمهور صراحتاً از وزير اقتصاد به خاطر عدم پيگيري اين تخلفات گلايه كرد و نوشت: آيا مراجع نظارتي مربوطه در خواب بوده اند؟
با اين وجود محافل رسانه اي با حيرت شاهد آن بودند كه تنها دو روز بعد در 20 ارديبهشت دانش جعفري دو تن از اعضاي همسان هيأت مديره بر كنار شده را به عنوان سرپرست و عضو هيأت مديره بيمه ايران مجدداً منصوب كرد. بدين ترتيب جواد سهاميان مقدم مديرعامل و حجت پوستين چي عضو هيأت مديره شدند. دانش جعفري در ادامه اين اقدام سرانجام لب به سخن گشود: تا يافتن جايگزين مناسب آماده همه گونه همكاري هستم...
وزير اقتصاد رسماً رفتن خود را از كابينه و تصميم به استعفاي احتمالي را اعلام كرده بود، با اين حال احمدي نژاد واكنشي به اين اعلام دانش جعفري نشان نداد تا شايعه كنار رفتن وي از كابينه فروكش كنند.
شهريور 86 با حمايتهاي دانش جعفري، دولت با بي ميلي انتصاب طهماسب مظاهري را به رياست كل بانك مركزي پذيرفت. با ورود مظاهري اختلافات دولت و تيم اقتصادي به اوج رسيد كه نمونه آن را مي توان در نامه نگاريهاي تند پيرامون طرح بنگاههاي زودبازده، مسكن مهر، سه قفله كردن خزانه بانك مركزي و كاهش قابل توجه اعتبار به برخي طرحهاي دولت از سوي بانكها سراغ گرفت. همزمان با رشد شديد نقدينگي و تورم و افزايش انتقادات از دولت به اين واسطه دانش جعفري باز هم سكوت كرد كه در نهايت منجر به انتشار شايعه كنار رفتن وي از كابينه شده است.
اكنون نيز وضعيت به گونه اي است كه اختلافات تيم اقتصادي دولت با كابينه و رئيس جمهور به اصول رسيده و طرفين را بر سر دو راهي قرار داده است. دور از انتظار نيست اگر دولت در اين دوراهي وزير اقتصاد را كنار بگذارد و به زودي مظاهري نيز از بانك مركزي كنار رود.
جايگزين ها
براساس آخرين گمانه زني ها سه تن بيشترين بخت خود را براي ورود به ساختمان وزارت اقتصاد در ميدان امامخميني(ره) دارند: رضا راعي - مديرعامل سابق بانك تجارت و معاون ارزي فعلي بانك مركزي، علي ديواندري مديرعامل فعلي بانك ملت و محمد هادي زاهدي وفا - معاون فعلي اقتصادي وزير امور اقتصادي و دارايي.
ظاهراً زاهدي وفا 45 ساله كه دكتراي اقتصاد خود را از دانشگاه اوتاواي كانادا گرفته و از سال 67 تاكنون در دانشگاههاي تورنتو، اتاوا، كارلتون، امام صادق(ع)، دانشگاه تهران و غيره به تدريس مشغول و همزمان با حفظ پست معاونت وزير، رئيس دانشكده معارف اسلامي و اقتصاد دانشگاه امام صادق(ع) است، بخت بيشتري براي تصاحب اين كرسي حساس دارد.
منابع آگاه مي گويند، زاهدي وفا در چند ماه گذشته چندين طرح و برنامه در قالب نامه هاي مستقيم براي احمدي نژاد ارسال كرده و بعيد نيست اين نامه ها همان برنامه هاي مورد درخواست رئيس جمهور براي انتصاب وزير اقتصاد جديدش باشد.
توضيحات دانش جعفري درباره شايعه رفتن خود
داوود دانش جعفري شايعه تغيير خود از اين سمت را نه تأييد و نه تكذيب كرد، اما گفت: در مورد برخي از اعضاي دولت نيز اين شايعات مطرح بود و به واقعيت گراييد.
به گزارش مهر، وزير امور اقتصادي و دارايي عصر ديروز در حاشيه مراسم توديع و معارفه رئيس كل بيمه مركزي ايران در ارتباط با اخبار مربوط به احتمال تغيير وي از اين سمت، اظهار داشت: در هر صورت در دولت نهم همواره اين نوع بحثها در قالب شايعات و يا بعضاً شايعاتي كه تبديل به واقعيت مي شود وجود داشته و در مورد من نيز چندين بار اين بحث مطرح شده است.
دانش جعفري مطرح كرد من يك سياست كاري خاص را از ابتدا در اين زمينه دنبال مي كردم و آن اين است كه هر روز كه كارم خاتمه مي يابد و دفترم را ترك مي كنم فكر مي كنم كه آخرين روزي است كه به كار آمده ام اما فرداي آن روز نيز با اين تصور كه سالها مي خواهم به كار ادامه دهم، كار خود را آغاز مي كنم. |