مذهب شيعه جريان اصلي اسلام است و اصول و فروع اين مذهب عقايد و اخلاق و فقه شيعه و حتي نام شيعه از پيامبر گرامي حضرت



محمد (ص) به جا مانده است. علاوه بر محتوا و معارف مذهب شيعه كه در وحي الهي و آموزه هاي نبوي ريشه دارد، نامگذاري اين مذهب نيز از جانب رسول خدا بوده است و نخستين بار پيامبر (ص) به واژه شيعه قداست بخشيد و آن را در مفهوم اصطلاحي رايج امروز آن، پيروان علي بن ابي طالب(ع) به كار برد. خليفه و وصي پيامبر اعظم(ص) و نخستين امام شيعيان اميرالمومنين علي بن ابي طالب(ع) و امامان پس از وي و ثامن الحجج علي بن موسي الرضا(ع) راه پيامبر (ص) را ادامه داده و حقايق و معارف ديني و سنتها و احكام مذهب شيعه پيامبر(ص) را زنده و پايدار نموده و گسترش دادند و از آن پاسداري و دفاع كردند.
از امام رضا(ع) احاديثي در ارتباط با شيعه وجود دارد كه مي تواند منشأ تشيع، اوصاف و فضايل شيعيان را روشن كند. تعدادي از آن احاديث در اين نوشتار، بررسي مي گردد.

«شيعه» آيين رستگاري
در احاديث نبوي مذهب شيعه «آيين رستگاران» شناخته شده است. «ريآن بن صلت» از امام رضا(ع) نقل كرده رسول ا...(ص) فرمود: «شيعة علي هم الفائزون يوم القيامة»(1) . شيعه علي رستگاران روز قيامت اند. در اين حديث رضوي منقول از رسول ا...(ص) واژه شيعه توسط پيامبر(ص) در معناي رايج اصطلاحي آن، در پيروان علي (ع) به كار رفته است و اين ثابت مي كند پيامبر(ص) منشأ نام شيعه بوده اند و محتوا و نامگذاري شيعه از آن پيامبر(ص) است. پيامبر خدا مذهب شيعه را آيين رستگاري، و شيعه علي را سرافراز، خوشبخت و رستگار و اهل بهشت در روز قيامت دانسته اند.

شيعه ياور اسلام و محبوب قلوب اهل آسمان و زمين
عبدالعظيم حسني از امام جواد(ع) آورده كه پيامبر(ص) فرمود: خداوند اسلام را آفريد و براي آن عرصه و نور و حصن و ناصر قرارداد عرصه اش «قرآن» و نورش«حكمت» و حصنش«معروف» و انصارش«من و اهل بيتم» و «شيعه» ماست، پس اهل بيتم و «شيعه» آنان را دوست بداريد و آنان را ياري كنيد. زماني كه در شب معراج به آسمان عروج كردم جبرئيل مرا براي اهل آسمان معرفي كرد و محبت من و اهل بيتم و «شيعه اهل بيتم» را در دلهاي فرشتگان قرارداد كه در نزد آنان تا روز قيامت وديعه و امانت است. در هبوط به زمين جبرئيل مرا به زمينيان معرفي نمود و محبت من و اهل بيتم و شيعه آنان را در قلوب اهل زمين به وديعه گذاشت، پس مؤمنان امت وديعه من درباره اهل بيتم را تا روز قيامت حفظ مي نمايند(2).
در اين سخن امام رضا(ع) از معراج پيامبر(ص) شيعيان انصار و ياران اسلام، كه جبرئيل محبت آنان را در قلوب فرشتگان و انسانها قرار داده است. در اين حديث «شيعتنا» و «شيعة اهل البيت» با هم آمده و اين گوياي حقيقتي درباره مذهب شيعه است. شيعه در صدر اسلام در زمان حيات رسول خدا به وجود آمده و شيعه اهل بيت(ع) در واقع شيعه پيامبر خداست.

شيعه علي و آمرزش الهي
آمرزش و غفران شيعه و حتي دوستداران آنان از امتيازهاي مذهب تشيع است. امام هادي(ع) از امام جواد(ع) نقل كرده كه پيامبر خدا فرمود: اي علي! خداوند تو و شيعه ات و دوستدار شيعه ات را بخشيده است(3).

شيعه اهل بيت(ع) و كرامت الهي
شيعه در روز قيامت در منابر عرش الهي قراردارد و از كرامت خداوند بهره مند مي گردد. امام رضا(ع) نقل كرده اند كه پيامبر خدا فرمود: روز قيامت منابري حول عرش الهي براي شيعه من و شيعه اهل بيتم كه در ولايت ما اخلاص مي ورزند، قرار داده مي شود و برپا مي گردد و خداي عزوجل مي فرمايد: اي بندگانم به سوي من بشتابيد تا كرامتم را بر شما نشر و پخش نمايم. شما در دنيا رنج و آزار ديديد و اذيت شديد.
در اين بيان رضوي نيز «شيعه نبي» و «شيعه اهل بيت» با هم آمده و يكسان قلمداد شده اند(4).

حديث سازي دشمنان شيعه
دشمنان شيعه در طول تاريخ با روشهاي گوناگون با پيروان اهل بيت(ع) مبارزه كرده اند. يكي از اقدامهاي دشمنان شيعه براي بدنامي شيعيان، جعل حديث بوده است.
اين جريان را امام رضا(ع) در گفتگو با يكي از شيعيان به نام «ابراهيم بن محمود» به روشني گزارش نموده اند. «ابراهيم بن محمود» گفته است: به امام رضا(ع) عرض كردم، اي فرزند رسول خدا! اخباري در فضايل اميرمومنان(ع) و در فضل اهل بيت(ع) از طريق مخالفان شما در نزد ماست كه مثل آن را از شما نشنيده ايم. آيا آنها را بپذيريم؟ امام رضا(ع) فرمود: اي فرزند ابي محمود! رسول خدا فرمود: هركس به سخنگويي گوش دهد او را بندگي نموده است، اگر آن سخنگو از خدا بگويد بنده خداست و اگر از ابليس بگويد، بنده ابليس است. اي فرزند ابي محمود! مخالفان ما اخباري در فضايل ما ساخته و آن اخبار دروغين را در سه دسته قرار داده اند: غلو، تقصير و كوتاهي در امرما و تصريح به مثالب و معايب دشمنان ما. زماني كه مردم احاديث غلو در حق ما را بشنوند شيعيان ما را تكفير نموده و آنان را به اعتقاد به ابوبيت ما و پرستش ما نسبت مي دهند و زماني كه احاديث تقصير كه فضايل ما را محدود و بسيار كمتر از حقيقت بيان كرده اند بشنوند، به همان احاديث درباره ما اعتقاد پيدا مي كنند و زماني كه احاديث و معايب و سرزنشهاي دشمنان ما را با نامهايشان بشنوند با نام، به ما سرزنش و اهانت مي كنند(5)

سيماي پيشگامان تشيع
نخستين نام مقدسي كه براي دين اسلام در زمان پيامبر(ص) با هدايت ايشان پديد آمد، «شيعه» بود. گروهي در زمان پيامبر(ص) شيعه ناميده شدند. آنان كساني بودند كه تمامي امر و نهي هاي پيامبر(ص) را پذيرفته و به طور كامل رعايت كردند. سنت نبوي ولايت و امامت را به درستي از رسول ا... فرا گرفته و به راستي به آن اعتقاد پيدا كرده و فرمانبردار و تسليم كامل پيامبر(ص) بودند. امام رضا(ع) اسامي اين شخصيتها را با ويژگيهاي برجسته آنان براي شيعيان معاصر خويش بيان كرده اند. گروهي از مسلمانان كه ادعاي تشيع داشتند و خود را «شيعه علي» مي ناميدند، متقاضي ديدار با امام رضا(ع) شدند. امام ابتدا آنان را نپذيرفتند، اما با مراجعات مكرر و اصرار، به محضر امام رضا(ع) شرفياب گرديدند. در شرفيابي، دليل عدم پذيرش را پرسيدند، امام(ع) فرمودند: به دليل اين ادعاي شما كه گفتيد: شيعه اميرمومنان علي بن ابي طالب هستيد! واي به حال شما، شيعه واقعي علي(ع)، حسن و حسين و ابوذر و سلمان و مقداد و عمار و محمد بن ابي بكرند كه در هيچ يك از اوامر امام علي(ع) با او مخالفت نكردند و هيچ يك از نواهي او را انجام ندادند، اما شما گفتيد: شيعه ايد، ولي در بيشتر اعمالتان مخالف او هستيد و در انجام بسياري از واجبات كوتاهي مي كنيد و در اجراي حقوق بزرگ الهي برادران ديني تان سستي مي نماييد، و تقيه مي كنيد در جايي كه نبايد تقيه كنيد و تقيه را ترك مي نماييد آنجا كه بايد تقيه كنيد، پس اگر شما بگوييد از مواليان و محبان امام علي(ع) و دوستداران اولياء امام و دشمنان مخالفان امام هستيد سخن شما را انكار نمي نمايم و لكن اين مرتبه شريفه شيعه علي كه شما ادعاي آن را نموديد اگر رفتارتان، گفتارتان را تصديق نكند هلاك مي گرديد، مگر رحمت پروردگارتان را تدارك نماييد.(6)
پي نوشتها:
1- شيخ صدوق، عيون اخبار الرضا ج 2، ص 78
2- بشارة المصطفي، شيعة المرتضي ص 249
3- عيون اخبار الرضا، ج 2 ص 67
* بشارة المصطفي، الشيعة المرتضي، ص 285
4- عيون اخبار الرضا، ج 2، ص 98
5- بشارة المصطفي، الشيعة المرتضي، ص 340
6- بحار الانوار، ج 68، ص 158

دكتر محمدرضا جواهري

 

نويسنده: پروفسور شاهول حميد
ترجمه: مرجان مصطفي پور

واقعيت قابل توجه در تاريخ اين است كه دين اسلام طي سه قرن پس از آغاز دعوت محمد(ص) به اسلام، در سطح قاره هاي آسيا،



آفريقا و اروپا گسترده شد. دلايل چندي مبني بر اينكه چرا انسانها از گذشته تا به حال به اين دين روي آورده اند، وجود دارد.
محمد اسد، يهودي مسلمان شده در كتاب خود با عنوان «اسلام در تقاطع ها» مي گويد: اسلام براي من به مثابه يك اثر كامل معماري ظاهر شد، به طوري كه تمامي قسمتهاي آن به شكل هماهنگي، مكمل و حامي ديگري است. هيچ چيز در آن كم نيست و نتيجه آن توازني مطلق و آرامشي نيرومند است، زيرا در اصول و منطق اسلام، هر چيزي در جاي مناسب خود قرار دارد.»
همواره در تبليغات مذاهب، با وجود فعاليتهاي سازمان يافته و پيچيده مبلغان، اسلام بر ساير اديان پيروز بوده است. البته، اين مسأله، واقعيتي است كه در طي چهارده قرن، بتدريج و فراگير رخ داده است. در نتيجه، بسياري از مبلغان مسيحي تلاش خود را براي ترسيم اسلام به عنوان مذهبي پس رونده و عوامانه، خاص مردم بدوي آغاز كردند.
با اين حال، نويسنده بي طرف غربي، «بايل پي» در كتاب «فرهنگ لغات» خود، ذيل واژه «محمد» چنين نوشته است: «ممكن است تصور كنيم اگر مسيحيت غربي، به جاي اسلام در تسلط بر آسيا پيروز شده بود، ديگر امروز شاهد تنها اثري از مسيحيت يوناني نبوديم...
ما (مسيحيان)از مزاياي شگرف مهارت در هنر كشتن، بمباران كردن و نابودسازي نژاد انساني، در مقايسه با ديگران لذت مي بريم.»
در اين ميان مهمترين دليل گسترش سريع و صلح آميز اسلام، سادگي دكترين آن است. در اسلام، تنها يك خدا، شايسته پرستش است. اين دين به بشر تعليم مي دهد از قدرت هوش و نيروي مشاهداتش در جهت كشف طبيعت استفاده كند. طي چند سال پس از ظهور اسلام، تمدنها و دانشگاههاي بزرگي با اصول اسلامي، تأسيس شدند.
زيرا حضرت محمد(ص) جستجوي دانش را بر هر زن و مرد مسلمان واجب شمرد.
علاقه مندي شديد براي فهم نيروي آفرينندگي خدا - تا آنجا كه در جهان قابل فهم است - پيروان اين مذهب را به سوي عقايد و قلمروهاي تازه اي از دانش و پيشرفتهاي عظيمي در طب، رياضيات، فيزيك، ستاره شناسي، جغرافي، معماري، هنر، ادبيات و تاريخ رهنمون ساخت.
گسترش اسلام محدود به رشد معجزه آساي اوليه اش در خارج از سرزمين اعراب نبود. در طي قرون اخير، ترك ها با اشتياق فراوان و بسيار مسالمت آميز به اسلام روي آوردند، همان طور كه بخش عظيمي از مردم شبه قاره هند و همين طور مردم مالزي و اندونزي، اين دين را پذيرفتند.
اسلام آفريقا را نيز طي دو قرن گذشته، با وجود اينكه تحت نفوذ استعمارگران قدرتمند اروپايي بود، دربرگرفت.
امروزه اسلام نه تنها در آفريقا بلكه در اروپا و آمريكا نيز به رشد خود ادامه مي دهد. اين دين سريع ترين مذهب در حال رشد امروزي با حدود يك و نيم ميليارد پيرو مي باشد.
«لامان بال» نويسنده كتاب «سؤال در مورد اسلام» مي گويد: «اگر چه در سالهاي اوليه گسترش اسلام، سرزمينهاي بسياري تحت حاكميت مسلمانان درآمدند، اما گرايش به اين دين، ساكنان سرزمينهاي مختلف را در چندين نسل دربرگرفت. دليل اصلي اين امر اين است كه اسلام به طور صريح و ساده، انسانها را از اجبار به دين منع كرده است: «كار دين به اجبار نيست. راه هدايت و ضلالت بر همه كس روشن گرديد. پس هر كه از راه كفر و سركشي برگردد و به راه ايمان و پرستش خدا گرايد، به رشته محكم و استواري چنگ زده كه هرگز نخواهد گسست. (قرآن، 2:256)
به طور مثال، گرايش مردم اندونزي به اسلام در شرايط نبود يك دولت اسلامي صورت گرفته است، در جايي كه مسيحيان هلندي، فرمانروايان حاكم، پرقدرت و با نفوذ بوده اند.
مفسران و تاريخ دانان مجبورند حقيقت رشد آرام اسلام را بپذيرند، حتي آناني كه تمايل به اين امر ندارند. يك نمونه بسيار خوب، تصديق اكراهانه «جوزف شات» در كتاب «ميراث اسلام» مي باشد: «ما تصوير كلي گسترش اسلام را تا به امروز مي بينيم. اسلام به طور تدريجي تأثيرگذار است. بسياري طبيعت صلح آميز آن را ستوده و روند تدريجي قبول دكترين آن را پذيرفته اند...»
از اين رو، اين ادعاي كذب مبني بر اينكه اسلام به زور و اجبار پيروانش توسعه يافته، تنها بخشي از تبليغات بي اساس است كه شايد بهترين پاسخ به آن، خود قرآن باشد. در اين ارتباط به طور خاص اين آيه به ذهن مي رسد: «كافران مي خواهند تا نور خدا را به گفتار باطل و طعن و مسخره خاموش كنند و البته خدا نور خود را يعني شرع و كتاب وحي و حكمت دين خود را كامل مي كند. هر چند كافران خوش ندارند.» (8:61)
«مهاتما گاندي» در كتاب «هنر جوان» مي گويد: «من بيش از پيش متقاعد گشتم كه آنچه براي اسلام در آن روزها، جايگاهي براي رشد فراهم كرد، زور و اجبار نبوده، بلكه سادگي واقعي، خلوص، توجه بسيار زياد به تعهدات، از خود گذشتگي نسبت به دوستان و پيروان، شجاعت، بي باكي، ايمان مطلق به خدا و هجرت پيامبر، انسانها را به پيروي از او هدايت كرده، مشكلات از مسير حركت برداشته شدند.»
پي نوشتها
. IsLam at the crossroads. -Muhammad Asad1
the article Mahomed..p.Dictionary -Bayle2
. Ask about Islam. -Lamaan Ball3
. The Legacy Of Islam. -Joseph Schacht4
. Young Ihdia. -Mahatma Gandhi5

 

نمايشگاهي از آثار خطي و چاپ سنگي عطار نيشابوري، حكيم و اديب نامور ايراني از تاريخ 22 تا 30 فروردين در محل كتابخانه ملي ملك آستان قدس رضوي در تهران برگزار مي شود.
به گزارش روابط عمومي سازمان كتابخانه ها، موزه ها و مركز اسناد آستان قدس رضوي، سرپرست كتابخانه ملي ملك تهران با بيان اين مطلب گفت: در گنجينه مخطوطات كتابخانه ملي ملك افزون بر 70 اثر خطي و چاپ سنگي از آثار مسلم عطار نيشابوري وجود دارد كه از مجموع آن تعداد 25 اثر انتخاب و در معرض نمايش عمومي قرار گرفته است.
مهتا باصفا خاطرنشان كرد: اسرارنامه، الهي نامه، مصيبت نامه، خسرونامه، منطق الطير، تذكرة الاولياء و ديوان اشعار برخي از كتب خطي ارزشمند اين نمايشگاه مي باشند.
وي با بيان اينكه در اين نمايشگاه آثاري از قرن هشتم تا چهاردهم هجري، قمري در معرض نمايش عموم قرار گرفته است، افزود: آثار به نمايش درآمده در اين نمايشگاه علاوه بر آنكه از لحاظ محتوا ارزشمند مي باشند، به مواردي از قبيل كتابت، خوشنويسي، تذهيب، مينياتور و جلدسازي نيز توجه فراوان شده است كه بر همين اساس برگزاري اين گونه نمايشگاهها مورد توجه بسياري از هنرمندان و علاقه مندان به آثار تاريخي و هنري قرار دارد.باصفا تصريح كرد: از آنجا كه منابع منحصر به فردي از مفاخر بزرگ اسلام و ايران در گنجينه مخطوطات كتابخانه ملي ملك نگهداري مي شود بنا داريم تا به مناسبتهاي مختلف بخشي از اين گنجينه را در قالب نمايشگاه هاي تخصصي در معرض نمايش عموم قرار دهيم.
گفتني است، كتابخانه ملي ملك تهران يكي از 38 كتابخانه وابسته آستان قدس رضوي است كه مورد توجه بسياري از دانش پژوهان، فرهنگ دوستان و انديشمندان قرار دارد.

 

يك ورق از قرآن كريم در حراجي كريستي در شهر لندن حدود 5 ميليون دلار فروخته شد.




به گزارش فارس، كارشناسان، زمان كتابت اين ورق از قرآن كريم را مربوط به سالهاي اوليه ظهور اسلام دانسته اند. در حراجي كريستي در لندن در كنار اين ورق از قرآن كريم آثار ديگري از فرهنگ و تمدن اسلامي حراج شد.
در اين حراجي براي اين تك ورق از قرآن مجيد كه روي پوست گوساله كتابت شده 4 ميليون و 924 هزار و 274 دلار پرداخته شد. تاكنون هيچ نسخه خطي اسلامي به اين قيمت به فروش نرفته است.در حراجي روز گذشته قيمت پايه اين تك ورق از قرآن كريم 300 هزار دلار اعلام شده بود.
آبان سال گذشته خبرگزاري آسوشيتدپرس گزارش داده بود در حراجي كريستي در شهر لندن قرآني با قدمت بيش از 800 سال به قيمت 600 هزار يورو فروخته شد كه ركورد جديدي به شمار مي آمد، آن قرآن مربوط به سال 1203ميلادي بود.
كارشناسان كريستي انتظار داشتند كه آن قرآن با قيمت 500 هزار يورو به فروش رود، ولي قيمت 600 هزار يورويي آنها را شگفت زده كرده بود.

 

شعبه جديد مركز اسلامي الازهر در كشور دانمارك راه اندازي شد.به گزارش رسا، شيخ عبدالفتاح علام نماينده دانشگاه الازهر در دانمارك با اعلام اين خبر گفت: هدف از اين اقدام گسترش مباني و احكام اسلامي و رفع باورهاي غلط درباره اسلام و مسلمانان و ارايه چهره واقعي اسلام است.وي افزود: هم اكنون موافقت مقامات دانمارك جلب شده است و اقليت هاي مسلمان به شدت پيگير اين موضوع مي باشند.علام افزود: در اين مركز واحدهاي درسي الازهر به عنوان واحدهاي پيش دانشگاهي توسط كارشناسان و مدرسان علوم اسلامي آموزش داده مي شود.

 

هشتمين مركز فرهنگي و كتابخانه تخصصي ايران به همت سفارت جمهوري اسلامي و با همكاري مركز فرهنگي اسلامي ايران در اندونزي در دانشگاه محمديه شهر مالانگ افتتاح شد.به گزارش مهر، بهروز كمالوندي، سفير جمهوري اسلامي ايران در اندونزي در مراسم افتتاح هشتمين مركز فرهنگي و كتابخانه تخصصي كشورمان در اندونزي طي سخناني با اشاره به روند بسيار خوب روابط دو كشور در تمامي زمينه ها، افتتاح اين گونه مراكز فرهنگي را وسيله اي بسيار مؤثر در جهت نزديكتر نمودن فرهنگ دو كشور اسلامي ايران و اندونزي ارزيابي كرد.
قبل از مراسم افتتاحيه اين مركز، رئيس دانشگاه محمديه شهر مالانگ نيز در حضور بيش از هزار نفر دانش آموخته و خانواده هايشان گفت: جمهوري اسلامي ايران با وجود تحريمهاي گسترده كشورهاي غربي توانسته در سالهاي پس از انقلاب به پيشرفتهاي چشمگيري در زمينه هاي مختلف دست يابد.وي افتتاح مركز فرهنگي جمهوري اسلامي ايران در دانشگاه محمديه را فرصتي بسيار خوب براي آشنايي هرچه بيشتر دانشجويان اندونزي با فرهنگ ايران و دستاوردهاي علمي كشورمان خواند و خواستار تخصصي نمودن اين مركز در آينده نزديك شد.
دانشگاه محمديه شهر مالانگ بزرگترين دانشگاه سازمان اسلامي محمديه است كه بيش از 25 هزار دانشجو و 11 دانشكده در رشته هاي مختلف را در خود جاي داده است.

 

همايش ملي آسيب شناسي امر به معروف و نهي از منكر در دانشگاهها توسط نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاهها 23 ارديبهشت ماه در دانشگاه سمنان برگزار مي شود.به گزارش ايسنا، اين همايش با مشاركت ستاد احياي امر به معروف و نهي از منكر كشور، اداره كل امور فرهنگي وزارت علوم، استانداري و دانشگاه سمنان برگزار مي شود.تكنولوژي اطلاعات و ارتباطات و امر به معروف و نهي از منكر، مصاديق معروف و منكر در دانشگاهها، مفهوم امر به معروف و نهي از منكر در دانشگاهها،  تجربيات موفق امر به معروف و نهي از منكر دانشگاهها، وضعيت موجود و مطلوب امر به معروف و نهي از منكر در دانشگاهها، آسيبهاي ترك امر به معروف و نهي از منكر در دانشگاهها و نقش اساتيد، تشكلهاي دانشجويي و مسؤولان در احياي امر به معروف و نهي از منكر در دانشگاهها برخي از محورهاي اين همايش مي باشد.شايان ذكر است كه كليه مقالات اين همايش در قالب كتابي منتشر مي شود.