|
برفك:
برفك يك نوع بيماري قارچي است كه به صورت دانه هاي بسيار ريز سفيد رنگ به تعداد خيلي زياد در قسمتهاي مختلف دهان (بويژه

كام، روي زبان و داخل گونه ها) ظاهر مي شود. ويژگي مهم دانه ها اين است كه براحتي كنده شده و نقاط قرمز و خونريزي دهنده از خود به جا مي گذارند. علل بروز برفك به شرح زير مي باشد:
* در نوزادان، ممكن است دهان كودك درهنگام تولد آلوده شود كه ضايعات برفكي معمول در نوزادان به صورت لكه هاي سفيد نرم چسبنده روي مخاط دهان مي باشد.
*در شيرخواران، آلوده بودن پستانك يا شيشه شير به قارچ مولد بيماري مي تواند باعث ايجاد بيماري شود.
*در كساني كه دندان مصنوعي آنها كثيف، كهنه، ترك خورده يا شكسته باشد كه در اين افراد نواحي سفيد يا قرمزي در زير پروتز كامل يا پارسيل پيشرفت مي كند.
* در افرادي كه به بيماريهاي تضعيف كننده مانند سل، سرطان خون، ايدز يا ديابت مبتلا هستند يا شيمي درماني مي شوند.
* در افرادي كه بهداشت دهان آنها ضعيف است.
* گاهي در دوران بارداري.
* در كساني كه تغييرات مشخصي در مجموعه ميكروبي طبيعي داخل دهان آنها ايجاد گرديده است؛ مثل افرادي كه مكرراً از آنتي بيوتيكها يا دهانشويه هاي ضد باكتري استفاده مي كنند. برفك در اين افراد معمولاً با احساس داغي در دهان و گلو به دنبال ظهور ضايعات سفيد همراه مي باشد.
در صورت مشاهده برفك در دهان بيماران، توصيه هاي زير را در نظر داشته باشيد:
* در نوزاد شيرخوار استفاده از قطره و براي پستان مادر استفاده از پماد نيستاتين (نحوه درمان طبق دستور عمل اداره سلامت كودكان وزارت بهداشت و درمان است).
* مادر روزي يك بار پستان خود را با آب خالي بشويد.
* مادر قبل از شير دادن، دستهاي خود را با آب و صابون خوب بشويد.
* قبل از استفاده نوزاد از شيشه شير يا پستانك، حتماً مادر آنها را بخوبي بشويد.
در موارد زير ارجاع بيمار به مركز بهداشتي درماني ضروري است:
* وجود برفك روي لوزه ها و حلق كودك
* اگر با وجود انجام توصيه هاي لازم توسط مادر، به مدت 5 روز، برفك نوزاد برطرف نشود.
* همراهي تب، سرفه يا تنگي نفس با برفك
* وقوع برفك در جواناني كه بيماري خاصي ندارند و يا داروهاي خاصي مصرف نمي كنند.
* افرادي كه از دندان مصنوعي استفاده مي كنند.
* تبخال:
تبخال يك بيماري ويروسي و قابل انتقال است. اين بيماري به صورت تاولهاي پر از آب (بيشتر در اطراف دهان و گوشه لب ها) ديده مي شود
در هنگام مشاهده تبخال توصيه مي شود كه موارد زير را در نظر داشته باشيد:
* تاولها را نبايد تركاند؛ چون قابل انتقال به ديگر نقاط بدن شخص يا ديگر افراد است.
* اگر تاولها تركيدند، سريعاً همان ناحيه با آب فراوان و سپس صابون يا بتادين شستشو داده شود.
* تا زماني كه ضايعه تبخال روي لب وجود دارد، بايد از بوسيدن ديگران خودداري كرد.
* در صورت درد زياد بايد بيمار را به پزشك ارجاع داد.
* نبايد افرادي را كه مبتلا به تبخال هستند تا زمان خوب شدن معاينه كنيد. در صورت داشتن درد و ناراحتي، بيمار را به مركز بهداشتي درماني ارجاع دهيد تا با استفاده از دستكش معاينه شوند.
* آفت:
آفت زخمي ساده و دردناك است كه در نقاط مختلف دهان مثل داخل لب، گونه يا كف دهان ظاهر مي گردد. اين ضايعه به صورت زخمي بزرگ يا چند زخم كوچك ديده مي شود و معمولاً در زنان (بخصوص در طي دوران قاعدگي) بيشتر ديده مي شود.
عوامل مؤثر در ايجاد آفت هاي دهاني عود كننده بشرح زير معرفي شده اند:
* ارث
* اختلالات خوني مانند كمبود آهن و ويتامين B
* نقص سيستم ايمني بدن
* ضربه
* استرس
* اضطراب
* حساسيتهاي غذايي مثل حساسيت به شير و پنير 5
در هنگام مواجهه با بيمار داراي آفت موارد زير را در نظر داشته باشيد:
* اگر بيمار از درد آفت خيلي رنج مي برد، او را به مركز بهداشتي درماني ببريد.
* چون زخمهاي آفت شبيه تبخالهاي داخل دهاني است، بهتر است معاينه اين گونه بيماران با احتياط و با استفاده از چوب زبان انجام شود تا دست با ضايعه تماس نيابد.
* سرطان دهان:
سرطان دهان در سراسر جهان يكي از شايع ترين سرطانها و از 10 عامل معمول مرگ و مير است. اين بيماري با افزايش سن نسبت مستقيم دارد و در 95 درصد موارد در افراد بالاي 40 سال گزارش مي شود. شايع ترين سرطانهاي دهاني در نواحي زبان، حلق و كف دهان رخ مي دهد.
عوامل مؤثر در ايجاد سرطان دهان به شرح زير است:
* افزايش سن
* ضعف سيستم ايمني بدن
* تنباك
و* نيكوتين سيگار
* پيپ
* مصرف الكل
بنابراين اگر در ناحيه لب يا دهان تورم يا توده اي غيرطبيعي، زخم، تغيير رنگ واضح (سفيدي، قرمزي، كبودي و سياهي) مشاهده نموديد كه هر كدام از علائم زير را داشته باشد، بيمار را به مركز بهداشتي درماني منتقل كنيد:
* در موقع لمس كردن، سفت باشد
* با علايم عمومي مثل تب، بيحالي، ضعف، سرفه، رنگ پريدگي و كاهش وزن همراه باشد.
* رشد سريع داشته باشد يا بتدريج بزرگ شود.
* بعد از سه هفته بهبود نيابد.
شايان ذكر است، هر گونه درد يا مشكل در هنگام بلع و خونريزي غير طبيعي دهاني به پيگيري و مراجعه به پزشك نياز خواهد داشت. |