|
* سيدعلي طباطبايي
در نوجواني دو كانون در شكل گيري زندگي فرد نقش ايفا مي كنند؛ خانه و مدرسه. مي توان مدعي شد كه اين دو، زندگي نوجوانان را به مساوات بين خودشان تقسيم كرده اند و كمتر نوجواني است كه خارج از خانه و مدرسه تجربه درخور توجهي كسب كند. از اين روست كه هر عاملي باعث رنجش نوجوان در يكي از اين دو نهاد شود، زندگي را بر او سخت و دشوار خواهد نمود و عواقب سنگيني بر شكل گيري شخصيت او خواهد داشت. يكي از مسائلي كه مي تواند عرصه را در مدرسه بر نوجوانان تنگ كند، پديده زورگويي است. در هر كلاس و مدرسه اي، دانش آموزاني حضور دارند كه به تبع مشكلات شخصي خود، مي كوشند تا با اعمال زور بر ساير دانش آموزان قدرت نمايي كنند. از آنجا كه در بيشتر موارد دليلي منطقي براي بروز زورگويي وجود ندارد، كنار آمدن با آن براي نوجوانان ممكن نيست. از سوي ديگر فرد مورد تهاجم در مبارزه با آن تنها مي ماند. اما با تمام اين سختي ها مبارزه با زورگويي در مدرسه شدني است، شايد اين چند نكته كمك كننده باشد:
گام اول: فرد زورگو را بشناسيد. آگاه باشيد كساني كه زورگويي مي كنند در تلاشند تا ضعفهاي دروني خودشان را با خشونت نسبت به ديگران پنهان كنند. اگر با اين نگاه به آنها بنگريد، ديگر به نظر شما قدرتمند نمي آيند. وقتي به ضعف دروني كه آنها را به اين رفتار كشانده ، فكر كنيد به جاي خشم، بيشتر دلتان برايشان خواهد سوخت. اين نگرش براي مقاومت در برابر زورگويي لازم و ضروري است.
گام دوم: خودتان را براي پاسخ به فرد زورگو آماده كنيد. سعي كنيد با سخنان خود قدرتتان را به او بشناسانيد. البته اين كار بايد با دقت انجام شود تا باعث تشديد برخورد نشود. هدف شما از اين پاسخ، آن است كه فرد مهاجم بداند كه زورگويي به شما برايش هزينه خواهد داشت و بي پاسخ نمي ماند. اگر فقط او را از حالت تهاجمي به حالت تدافعي بكشانيد، شما موفق بوده ايد. مي توانيد براي اين كار از راه هاي مختلفي استفاده كنيد؛ مثلاً خيلي قاطع و محكم ابراز نارضايتي كنيد. يا اينكه بر عكس هميشه يك پاسخ خنده دار، ولي غير قابل انكار براي موقعيت آماده داشته باشيد. فقط مواظب باشيد كه از كوره در نرويد؛ چون برخورد فيزيكي به نفع او تمام خواهد شد.
گام سوم: سعي كنيد به فرد زورگو مهرباني كنيد. مي دانم كه عجيب و غريب به نظر مي رسد، ولي باور كنيد كه مؤثر است. البته نه هنگام تهاجم او، بلكه در مجموع سعي كنيد هميشه در حال نبرد نباشيد. در زمان نياز هم به او مهرباني كنيد. اين روش دو مزيت دارد: اول آنكه زورگويان مهرباني را دوست ندارند و خجالت مي كشند، پس اگر با آنها مهربان باشيد، سعي مي كنند از شما دوري كنند. دوم آنكه شايد بتوانيد از اين طريق به آنها نزديك شويد و ريشه مشكل را پيدا كنيد و بفهميد كه علت اين رفتارشان چيست و به آنان كمك كنيد.
گام چهارم: از شرايطي كه زمينه را براي برخورد با فرد زورگو فراهم كند، دوري كنيد. سعي كنيد به حضور فرد بي توجهي كنيد و اصلاً نشان ندهيد كه از او مي ترسيد. به گونه اي برخورد كنيد كه انگار وجود ندارد.
گام پنجم: اجازه ندهيد كه در اين مبارزه تنها بمانيد. از دوستان خودتان كمك بگيريد. با هم به يافتن راه حل بينديشيد. حتي شايد دوستانتان در زمان حضور فرد زورگو هم بتوانند به پس راندن او كمك كنند. حتي اگر اين طور هم نباشد، حضور شما در كنار دوستانتان و جمعيت زياد شما مي تواند فرد زورگو را از تهاجم به شما منصرف كند. صحبت كردن با يك بزرگتر هم مي تواند كمك كننده باشد بويژه اگر تلاشهاي قبلي شما موفق نبوده و هنوز از زورگويي رنج مي بريد. |