|
* محمد ملازهي
سفر وزير خارجه اسرائيل به مصر و گفتگو با مقامات اين كشور درباره باريكه غزه يك سفر بسيار مهم بود كه نشان مي دهد اسرائيل در اشغال مجدد غزه جدي است. اما پيش از آن مي خواهد نظر كشورهاي عرب را بداند. به نظر مي رسد كه اسرائيلي ها روي دو موضوع براي اشغال غزه حساب باز كرده باشند.
نزديك بودن انتخابات عمومي و تأثيرگذاري بر افكار عمومي در داخل تصور مناسب بودن شرايط منطقه اي و بين المللي اين واقعيت كه رقابتهاي حزبي ميان «كاديما» به رهبري خانم ليوني و حزب راستگراي ليكود نتانياهو تشديد شده است، جاي بحث ندارد. به نظر مي رسد كه چگونگي برخورد با غزه در پيروزي حزبي در انتخابات اسرائيل پيش از هر زمان ديگري اهميت پيدا كرده باشد. با معيارهاي داخلي اسرائيل «ليوني» سياست ملايم تري در پيش گرفته و به انفعال در مقابل پرتاب موشكهاي دست ساز جنبش حماس از غزه به داخل شهركهاي صهيونيست نشين متهم است. ليكود اميدوار است از اين موضوع حداكثر استفاده را در انتخابات ببرد و به قدرت باز گردد. بنابراين «ليوني» كه اميدوار است دومين زن نخست وزير اسرائيل پس از «گلدن ماير» بشود، خود را تحت فشار يافته است كه با غزه برخورد جدي بكند و گرنه در انتخابات خواهد باخت. اما اين تنها محاسبه در اسرائيل نيست و تصور خطرناك تري وجود دارد كه نوعي اتفاق نظر ميان دو حزب مدعي قدرت (ليكود و كاديما) را تسهيل كرده است. اكنون به باور رهبران اسرائيلي بر هم زدن قدرت حماس در غزه با استقبال اعراب در منطقه و آمريكا و اتحاديه اروپا در سطح بين الملل رو به روست.
حتي اين تصور وجود دارد كه حكومت خودگردان فلسطين به رهبري محمود عباس از چنين تحولي ناخشنود نيست؛ زيرا حاكميت آن بر باريكه غزه تجديد مي شود.
اسرائيل و آمريكا بازي پيچيده اي را در غزه آغاز كرده اند و اگر بتوانند اعراب را در كنار خود داشته باشند يا حداقل آنها را در موضع انفعالي قرار دهند، اشغال غزه به صورت موقت و سپس واگذاري آن به محمود عباس محتمل است.
گويا در ميان كشورهاي عرب و تشكيلات خود گردان به اين ذهنيت دامن زده شده است كه اگر فلسطينيان انتظار دارند، كشور خاص خود را در مناطق اشغالي 1967 تأسيس و آمريكا و اتحاديه اروپا به آنها كمك كنند، يك دست كردن قدرت و يكپارچه كردن كرانه باختري رود اردن و باريكه غزه الزامي است و از آنجا كه تشكيلات خود گردان قادر به انجام چنين عملي نيست، اين مسؤوليت را بايد ارتش اسرائيل انجام دهد.
با توجه به چنين محاسبات پيچيده اي است كه ليوني، وزير خارجه اسرائيل به مصر رفت تا از نظر قاهره آگاه شود. اينكه در مذاكرات محرمانه چه گذشته است، معلوم نيست، اما گشودن موقت گذرگاهها و رساندن كمكهاي محدود بين المللي به ساكنان در محاصره غزه بخشي از همين بازي پنهاني است كه در جريان است.
با اين حال، اگر قابل تصور باشد كه نوعي هماهنگي پنهاني ميان اسرائيل، اعراب وتشكيلات خودگردان از يك سو و اسرائيل، آمريكا و اتحاديه اروپا از سوي ديگر به وجود آمده باشد، اشغال غزه محتمل تر خواهد شد. اينكه چنين اشغالي بتواند حماس را از قدرت حذف و شرايط را براي يكپارچه كردن كرانه باختري و باريكه غزه هموار كند، چندان روشن نيست و بستگي به ميزان مقاومت حماس و مردم غزه دارد. اگر هزينه تجاوز اسرائيل را بالا ببرند كه در محاسبات انتخاباتي براي كاديما زيانبار تلقي شود، مي توانند اميدوار باشند، اما در هر حال نبايد معادله نامتوازن قدرت نظامي ناديده گرفته شود. |