|
*ناهيد جعفرپور
شهروند، همان طور كه از نام آن پيداست، عضو رسمي يك شهر و شهروندي نيز از مشتقات شهر است كه بسياري شهروندي را قالب پيشرفته شهرنشيني مي دانند.

به باور بسياري از كارشناسان، شهرنشينان هنگامي كه به حقوق يكديگر احترام گذاشته و به مسؤوليتهاي خود در قبال شهر و اجتماع عمل كنند، به سطح يك شهروند ارتقا مي يابند. اين ديدگاه، حقوق و مسؤوليتهايي را نيز براي شهروند در نظر مي گيرد كه در قانون پيش بيني و تدوين شده است.
در واقع حقوق شهروندي آميخته اي از وظايف و مسؤوليتهاي شهروندان در قبال يكديگر، شهر و دولت يا قواي حاكم و مملكت و همچنين حقوق و امتيازاتي كه وظيفه تأمين آن حقوق بر عهده مديران شهري و دولت يا به طور كلي قواي حاكم است. به مجموعه اين حقوق و مسؤوليتها، حقوق شهروندي اطلاق مي شود.
*آموزش شهروندي
براي اين كه شهرونداني فعال، آگاه و مسؤوليت پذير داشته باشيم، نياز است كه ضمن آگاهي دادن به آنان نسبت به حقوق خود، آموزشهاي شهروندي مناسبي نيز ارائه شود.
اهداف اين آموزشها نيز عموماً به مواردي همچون آشنايي با حقوق و مسؤوليتهاي شهروندي، بحث و بررسي درباره سرفصلها و موضوعات مهم شهروندي، فهم و شناخت جامعه و آشنايي با فعاليتهاي اجتماعي و مشاركت فعال در يك برنامه اجتماعي يا گروهي معطوف مي شود.
*پيامهاي شهروندي روي بليت
«بليت» واژه آشناي همه مسافران است. آنها كه سوار اتوبوس مي شوند، همين برگه بهادار كه تا پيش از اين شايد تنها تصوير آرم شركت اتوبوسراني يا شركت مترو بر آن نقش بسته بود، قرار است خودش هم يك رسانه باشد. رسانه اي براي تبليغ و معرفي ارزشهاي شهروندي.
ماههاي گذشته خبر درج پيامهاي آموزش شهروندي بر روي بليتهاي اتوبوس و قبوض عوارض تهران مرحله تازه اي را در اين مقوله گشود كه مي تواند در بالا بردن فرهنگ شهرنشيني و مشاركت شهروندي مفيد باشد.
دكتر ناري ابيانه، مديركل آموزش و مشاركتهاي شهرداري تهران مي گويد: بر اساس طرحي، آموزش شهروندي از طريق پيامهاي ويژه اي كه پشت و روي دويست ميليون قطعه بليت اتوبوسهاي شركت واحد و صد هزار بليت اعتبار مترو ثبت شده، صورت مي گيرد.
پيك بادپاي تهران نيز روزي 15 هزار عدد قبض را كه روي آن پيامهاي ويژه شهروندي درج مي شود، در اختيار شهروندان قرار مي دهد.
*آموزش از طريق تابلوهاي ديجيتال
بحث آلودگي هواي شهر تهران نيز از جمله دغدغه هاي بزرگ مسؤولان و شهروندان تهراني به شمار مي آيد. به همين دليل، تابلوهاي ديجيتالي شركت كنترل كيفيت هوا از جمله مكانهايي است كه مورد توجه شهروندان قرار دارد تا ببينند وضعيت هواي شهرشان چگونه است. همين ظرفيت براي آموزش شهروندي استفاده مي شوند. روزانه هزاران پيام ويژه بخصوص در مورد نحوه رفتار شهروندان براي كاهش آلودگي هوا از طريق اين تابلوها پخش مي شود.
از تابلوهاي ديجيتال نصب شده در برخي بزرگراه ها و خيابانهاي اصلي شهر تهران اطلاعات كافي و مناسب ترافيكي تهران را در اختيار رانندگان قرار مي دهد نيز روزانه 14 هزار بار از طريق اين تابلوها به انتقال پيامهاي آموزش شهروندي اقدام مي كنند.
*آموزش از طريق قبوض عوارض و ماليات
در اين طرح، پيامهاي ويژه شهروندي در پشت و روي قبوضي همچون قبض عوارض نوسازي، قبض عوارض مديريت پسماند، قبض عوارض كار و پيشه و قبض عوارض خودرو به چاپ رسيده و در اختيار شهروندان قرار مي گيرد. جمعيت هدف اين طرح با توجه به پيامهاي در نظر گرفته شده روي پاكتهاي اين قبوض به 28 ميليون عدد مي رسد.
*تهيه پيام از 107 سرفصل آموزشي
پيامهاي آموزش شهروندي از 107 سرفصل مربوط به كاركردهاي شهرداري طراحي و ارائه مي شوند كه از مهمترين موارد اين سرفصلها مي توان به بحث نظافت، بازيافت، ساخت و ساز، حمل و نقل عمومي، ترافيك، كيفيت هوا و... اشاره كرد.
*همكاري با مخابرات
بزودي اين ظرفيت يعني آموزش شهروندي از طريق اداره كل مخابرات هم انجام مي شود. به اين ترتيب، از اين پس شهروندان تهراني در زمان انتظار مكالمه به جاي شنيدن بوق، پيامهاي شهروندي دريافت خواهند كرد كه هزاران پيام در بحثهاي مختلف را شامل مي شود.
*اهداف طرح
تمامي اقدامات انجام شده در اين طرح با اين هدف صورت مي گيرد كه طي آن، آگاهي شهروندان بالا رفته و مشاركت آنها در فعاليتهاي شهري افزايش مي يابد تا در نهايت شهرداري تهران بتواند به بهترين شكل ممكن و با كيفيتي ايده آل به خدمت رساني پرداخته و شهر را اداره كند.
اين كارشناس امور اجتماعي در ادامه براي مشخص شدن كار تخصصي و حساسيت موجود در كار مي گويد: براي تأثيرگذاري پيامها و مخاطب گيري، كار گروه هاي ويژه و تخصصي با استفاده از نيروهاي جوان و مجرب تشكيل شد تا در نهايت اين پيامها بتوانند براحتي مخاطب را جذب كرده و تأثيرگذار باشند.
وي اظهار اميدواري مي كند: مشكلات كلان شهر تهران با افزايش آگاهيهاي شهروندان روز به روز كمتر شود. |