* غلامرضا قلندريان

ديروز ملت شهيد پرور ايران اسلامي در صفوف به هم فشرده، حماسه اي ديگر آفريدند و دشمنان با نااميدي، صحنه هاي فراموش نشدني همايش ملي و تصوير زيباي بيعت با آرمانهاي انقلاب را در طليعه دهه چهارم انقلاب اسلامي نظاره گر بودند.
ديروز شعارهاي «مرگ بر آمريکا» و «مرگ بر اسرائيل» به عنوان دو محور دشمني کانوني با انقلاب اسلامي همچون سالهاي گذشته در فضاي ايران طنين انداز بود، اما توجه به اين شعار و صداي يکپارچه مردم که مرگ و نيستي را براي زورگويان عالم و جهانخواران آرزو مي کنند، بيانگر شکست دشمنان در ايجاد مانع براي رسيدن ايران به قله هاي پيشرفت است.
دستاوردهاي انقلاب اسلامي گوياي اين واقعيت است که پيشرفت در سايه تحريمها و تنگناهاي اقتصادي و سياسي و امنيتي از سوي آمريکا و همپيمانان و مهره هاي منطقه اي اش نتوانسته است ايران اسلامي را در دستيابي به آرمانهايش متوقف کند، بلکه به تعبير مقام معظم رهبري، از دل تحريمها پيشرفتهاي علوم هسته اي و ماهواره «اميد» به دست آمد که توانست در ميان بهت و حيرت کشورهاي غربي اميد آنها را براي توقف ايران نااميد نمايد.
ترديدي نيست که در آستانه مناسبتهاي گوناگون در ايران بويژه بزرگداشت پيروزي انقلاب اسلامي، رسانه ها و بنگاه هاي خبري بيگانه در فرافکني تکراري تلاش مي کنند مردم را در حمايت از دستاوردهاي نظام اسلامي مأيوس نمايند تا بتوانند ادعاهاي بي منطق خويش را موجه جلوه دهند، اما تاکنون انسجام ملي در گستره ايران اسلامي سرمايه گذاري آنها را بي نتيجه گذاشته است.
اينک انقلاب اسلامي پس از سه دهه افتخار و سربلندي دهه چهارم را شروع مي کند تا نويد دهنده پيشرفت و عدالت باشد. از آنجا که دو مقوله ياد شده داراي تعدد معاني و استنباط هاي متنوع است و به منظور پرهيز از برداشتهاي متفاوت، مقام معظم رهبري در اظهاراتي با تبيين عبارتهاي ياد شده، قطب نماي مسير را در اختيار متوليان و متصديان امور قرار دادند.
اگر موضوع پيشرفت تک بعدي مورد کنکاش قرار گيرد و به عنوان يکي از ابعاد توسعه به آن نگريسته شود، بي گمان نمي تواند نتيجه مطلوب را تأمين نمايد. پر واضح است، نگرش تک بعدي، به معناي غفلت از ديگر جنبه هاي پيشرفت مي باشد که اهتمام به آنها نيز از ضرورياتي است که نيازمنديهاي جامعه، نخبگان را درگير مباحث تئوريک و عملي آن خواهد نمود.
ناتواني الگوهاي بشري در فضاي فکري و دو قطبي مارکسيستي و ليبراليستي که هر دو در ذيل ادبيات ماترياليستي تعبير مي گردد، از جمله ناکاميهاي مدلهاي موجود است که هر کدام از آنها با گذشت زمان به تعديل و اصلاح خويش پرداختند. همان گونه که مقام معظم رهبري در اظهاراتي ناکارآمدي برخي الگوهاي موجود را مطرح و فرمودند: «نبايد خيال کنيم که نسخه هاي اقتصادي غرب، آخرين حد دستاورد بشري است؛ نه، اين هم يک نسخه اي است، دوره اي دارد؛ آن دوره طي مي شود و فکر تازه و فکر نويي به ميدان وارد مي شود؛ بگرديد آن فکر نو را پيدا کنيد؛ شاخص بايد اين باشد. اين را پيدا کنيد.»
البته، طي سالهاي اخير با غلبه جريان فکري اصولگرايي در جامعه و بازخواني ادبيات انقلابي، انديشه هاي غيربومي و وارداتي مبتني بر الگوهاي توسعه اقتصادي و سياسي غربي با ادبار عمومي مواجه گرديده و اکنون بيش از پيش افکار عمومي با مفاهيمي از قبيل عدالت، مبارزه با فقر و فساد، اهتمام به مناطق محروم و... جايگزين واژه هاي توسعه سياسي و جامعه مدني گرديده است.
اکنون که افکار عمومي در سطوح گوناگون جامعه قبل از توجه به انديشه هاي انتزاعي و روشنفکرانه، خروجي ملموس و محسوس متوليان حکومت را مورد واکاوي قرار مي دهند، به نظر مي رسد بستر براي پذيرش و حرکت در مسير ياد شده فراهم مي باشد.
بحران اقتصادي غرب و ناکارآمدي تئوريهاي اقتصادي که برخي از استراتژيستهاي آمريکا را به عقب نشيني از ديدگاه هاي خويش وادار نمودند، بيانگر بن بست و نسخه هاي غرب محور مي باشد که جامعه غرب را از پذيرفتن الگوهاي مغاير با اقتصاد کلاسيک ناگزير نموده است.
ورود ايران به باشگاه هسته اي، شناسايي ايران به عنوان يک قدرت موشکي در جهان، پيوستن به باشگاه کشورهاي فضايي دنيا و پرتاب ماهواره «اميد» به مدار کره زمين و... از جنس جهشهايي است که مدل بومي را در شتاب بخشيدن به پيشرفت کشور، موفق معرفي مي نمايد.
پيشرفت با تدوين الگوي مناسبي که توسعه همه جانبه را با رويکرد ملي در برداشته باشد، بدون توجه به مقوله عدالت امکان ناپذير است. به ديگر سخن، پيشرفت با عدالت ايجاد برابري در فرصتها و کاستن از فاصله طبقاتي، از آرمانهاي اصلي انقلاب اسلامي است که بي توجهي به آنها مطالبات انقلاب را ناکام خواهد گذاشت.
بدين ترتيب، جمهوري اسلامي با توسعه در عرصه هاي گوناگون مي تواند الگوي جهان اسلام و گستره جغرافيايي مستضعفان قرار گيرد. اکنون ملتهاي جهان با پيروي از مردم سربلند ايران مسيري متفاوت از نمونه هاي تحميلي استعمارگران را برگزيده اند و طبيعي است که ضريب موفقيت تلاشهاي جمهوري اسلامي در اميد بخشيدن به ديگر کشورها، ضمن نجات آنها از گرفتار شدن در دام نسخه هاي تجويزي استعماري، نقش بازيگري خويش را نيز ارتقا مي بخشد که بازتابهاي جهاني به دستاوردهاي علمي ايران در سالهاي اخير، مؤيد آن است.