|
* محمد رضايي
اشاره: بخشنامه ساماندهي نيروي انساني وزارت آموزش و پرورش در ماههاي گذشته جديدترين اقدام اين وزارت براي رفع مشکلات
اعتباري و مالي عائله مندترين دستگاه دولتي براساس شرايط موجود و توان بالقوه اي است که در مقطع کنوني امکان انجام آن در نظام آموزشي وجود داشته است.
اين بخشنامه شامل موارد و بندهاي متعددي است که براساس آن وزارت آموزش و پرورش با توجه به کمبود اعتبارات و امکانات مالي نسبت به تعديل نيروهاي مازاد، روان سازي امر بازنشستگي معلمان با کارکرد کمتر از 30 سال و تعطيلي يا ادغام مدارس با تعداد دانش آموزان کمتر از 15 نفر سعي در به گردش در آوردن چرخ نظام عريض و طويل آموزشي کشور دارد.
اين بخشنامه در حالي وارد مرحله اجرايي شد که برخي از کارشناسان نظام آموزشي، نمايندگان مجلس و حتي معلمان شاغل در مدارس نسبت به نحوه اجرا و نتايج آن ابراز نگراني و ترديد داشتند.
گفتگوي صفحه مدرسه روزنامه قدس با خانم دکتر طيبه صفايي عضو کميسيون آموزش و تحقيقات مجلس شوراي اسلامي در همين رابطه انجام شده و تقديم خوانندگان گرامي مي گردد.
* خانم صفايي، با توجه به اينکه مهمترين مشکلات وزارت آموزش و پرورش در حال حاضر با عنايت به انباشتگي ميلياردي کسري بودجه، به بودجه و اعتبارات مربوط مي شود، لطفاً توضيح دهيد آيا در کميسيون آموزش و تحقيقات طرح خاصي براي رفع کسري بودجه و سر بسر شدن درآمدها و هزينه هاي اين وزارتخانه در نظر گرفته شده است؟
** کسري بودجه اي که از سالهاي دور بر نظام آموزش وزارت آموزش و پرورش تحميل شده، بسياري از طرحهاي اين وزارتخانه را با مشکل روبرو کرده و مجلس شوراي اسلامي به عنوان يک نهاد نظارتي و قوه قانونگذار به اين مشکل واقف است و اين موضوع در نشستهاي متعدد کميسيون آموزش و تحقيقات با دولت مطرح و براي حل آن قرار شده از سوي دولت لايحه تأمين کسري بودجه به مجلس ارائه شود که در حال حاضر منتظر آمدن اين لايحه هستيم.
* به نظر شما تأخير در تقديم يک لايحه براي حل مشکل آموزش و پرورش به مجلس چه دلايلي مي تواند داشته باشد و با عنايت به اينکه زمان به سرعت درگذر است و هر چه ديرتر اين لايحه و تأمين کسري بودجه اجرايي شود، زيان انباشته نظام آموزشي از محل نداشتن بودجه اجرايي، آموزشي و عمراني زيادتر خواهد بود؟
** گرچه مجلس در انتظار دريافت لايحه کسري بودجه براي رفع مشکلات مالي و اعتباري نظام آموزشي است و وزارت آموزش و پرورش هم مشکلات خاص خود را دارد، اما به اعتقاد من با توجه به بحران جهاني مسائل اقتصادي همين مشکل ارائه لايحه را با تأخير مواجه کرده و با توجه به توصيه هاي رهبر فرزانه انقلاب در اولويت بخشيدن به حل معضلات آموزش و پرورش، اميدواريم با همدلي قوه مقننه، مجريه و قضاييه مشکلات مردم در نظام آموزشي حل و رضايت الهي را در اين فرآيند خدمت رساني کسب نماييم.
* سرکار خانم دکتر صفايي، لطفاً درباره تصميم گيري هاي خلق الساعه و طرحهاي سليقه اي در نظام آموزشي و لطمه هايي که از اين ناحيه به دانش آموزان وارد مي شود، توضيح دهيد و اصولاً آيا جنابعالي به عنوان کارشناس نظام آموزشي، سامانه تصميم گيري و پاسخگويي وزارت آموزش و پرورش را قبول داريد؟
** آموزش و پرورش و نهادهاي درگير در فرآيند دانش و علم با مراکز توليدي و صنعتي متفاوتند و به نظر من لازم است يک سامانه پاسخگويي در نظام آموزشي ما تدوين و اجرا شود که مديران و کارشناسان ستادي آموزش و پرورش حتي در زماني که از مسؤوليتشان کنار گذاشته شدند باز هم در مقابل نظام و افکار عمومي درباره تصميم گيريها و طرحهاي آموزشي و پرورشي شان پاسخگو باشند. به اين دليل که تصميم گيري يک مدير يا وزير در فرآيند آموزش و پرورش مي تواند حتي ده، دوازده سال بعد هم اثرگذار باشد و لازم است مکانيسمهاي پاسخگويي افراد، حتي پس از دوران مسؤوليت فراهم شود.
* جنابعالي معتقديد که تحت فشار قرار دادن وزير فعلي آموزش و پرورش نمي تواند نقشي در حل معضلات نظام آموزشي داشته باشد، چرا؟
** وزارت آموزش و پرورش با توجه به کسري بودجه مضاعفي که از دوره هاي قبلي به ارث رسيده و بدهي هاي مالي وزراي قبلي به وزير فعلي تحميل شده است، به همين دليل بايد به دنبال حل ريشه اي مشکل باشيم و البته مجلس به وظيفه نظارتي خودش در اين زمينه عمل مي کند.
* درباره سريال تکراري استخدام حق التدريسي ها چه نظري داريد؟ آيا وزارت آموزش و پرورش در فرآيند استخدام اين افراد مقصر نيست ، با عنايت به اينکه مجلس وزارت آموزش و پرورش را مکلف به استخدام آنان کرده است؟
** تأمين نيروي انساني يک وزارتخانه بايد براساس نيازهاي سازمان و توانمندي هاي افراد مستخدم باشد و در اين موضوع هم وزارت و آقاي علي احمدي به عنوان عالي ترين مقام دولت در نظام آموزشي و دستگاه آموزش و پرورش بايد تصميم نهايي را بگيرد و مجلس هم از تصميم دولت حمايت خواهد کرد و با توجه به نهايي شدن استخدام 10 هزار نفر اوليه اميدواريم زمينه استخدام بقيه نيز فراهم شود.
* با توجه به قول نهايي وزارت آموزش و پرورش براي صدور احکام استخدام 10 هزار معلم حق التدريسي مشکل 40 هزار نفر ديگر از اين افراد همچنان لاينحل باقي خواهد ماند، در اين زمينه چه رايزنيهايي با مسؤولان نظام آموزشي داشته ايد؟
** مجلس کاملاً پيگير استخدام اين افراد بوده و خواهد بود و براساس نتايج آخرين نشستهاي کميسيون آموزش و تحقيقات با وزارت آموزش و پرورش قرار شد با ديدي منطقي نسبت به بررسي موضوع استخدام اين 40 هزار نفر اقدام لازم صورت گيرد.
* درباره عبارت «بررسي استخدام معلمان حق التدريس با ديد منطقي» توضيح بيشتري دهيد.
** به هر حال با توجه به بخشنامه هايي که مطرح است از يک طرف بايد آموزش و پرورش با کسري بودجه کنار بيايد و از سوي ديگر نيروي انساني وارده به نظام آموزشي معلمان با کيفيت تر و توانمندتر باشند که با لحاظ اين مسائل اميد است براي استخدام آنان گامهايي برداشته شود.
* با توجه به تأکيد مجلس و دولت به عنوان «معلم با کيفيت» آيا نمي توان راهکاري براي ارتقاي سطح دانش و مهارت معلمان حق التدريسي در قالب دوره هاي ضمن خدمت و آموزش عالي انديشيد تا مشکل ورود آنها به نظام آموزشي زودتر حل شود؟
** اول بايد مشکل ورودي اين حق التدريسي ها به نظام آموزشي حل شود، بعد به ارتقاي دانش فني آنان پرداخت، يعني مديريت منابع انساني، آموزشي، ارتقاي سطح علمي و نيازهاي مهارتي معلمان حق التدريسي چيزي است که بايد در داخل آموزش و پرورش برنامه ريزي شود و از طريق برگزاري آموزشهاي ضمن خدمت به ارتقاي علمي معلمان پرداخت و شکاف موجود ميان اطلاعات معلم و سطح اطلاعات علمي استاندارد را کاهش داد و روزآمد ساخت.
* يکي از اعتراضات معلمان به ويژه معلمان با سابقه درباره مديريت کلان و ستادي وزارت آموزش و پرورش مربوط به نگاه از بالا به پايين وزير آموزش و پرورش است و زماني که وزير در پاسخ به اعتراضهاي معيشتي و حقوقي معلمان علني و رسمي اعلام مي کند؛ «اگر معلمان به دنبال افزايش حقوق هستند، بازنشسته شوند تا حقوقشان زياد شود...» در اين باره جنابعالي چه نظري داريد؟
** ببينيد هر فردي به عنوان مسؤول يک دستگاه يا خانواده وقتي از جوانب مختلف تحت فشار قرار مي گيرد، ممکن است يک سري تصميماتي بگيرد که اقتضاکننده شرايط و امکانات آن مقطع زماني خاص باشد، بنابراين وزير آموزش و پرورش هم در شرايط فعلي به دليل اينکه وارث کسري اعتبارها و بدهي هاي زيادي است که خودش در ايجاد آنها مقصر نبوده مي تواند و بايد درباره مشکلات موجود و حل آنها راهکارهايي را بررسي و عملياتي کند.
* خانم دکتر صفايي، در حال حاضر وزارت آموزش و پرورش با تصويب و ابلاغ بخشنامه اي به نام «بخشنامه ساماندهي نيروي انساني» محدوديتهايي را براي دانش آموزان در مناطق محروم و روستايي ايجاد کرده و با انحلال مدارس زير 15 نفر برخي از دانش آموزان نقاط کم جمعيت مجبور به ترک تحصيل شده اند آيا در اين باره از سوي مجلس به وزارت آموزش و پرورش تذکر خاصي داده شده است؟
** با توجه به اينکه قانون اساسي تحصيل رايگان براي همه مردم را وظيفه دولت دانسته، پس از ابلاغ بخشنامه ساماندهي مجلس براي تعطيلي مدارس کم دانش آموز احساس نگراني کرد، به همين دليل با توجه به اينکه تعطيلي مدارس کمتر از 15 نفر بويژه براي ادامه تحصيل دختران مشکل جدي را فراهم مي کند، در کميسيون آموزش و تحقيقات با بندهايي از بخشنامه که باعث محروميت دانش آموزان از تحصيل مي شد، مخالفت گرديد.
* و در نهايت براي لغو اينگونه بندها چه تصميمهايي در مجلس گرفتيد؟
** آقاي دکتر علي احمدي و هيأت همراه نظر مجلس را قبول و در اطلاعيه هاي بعدي لغو تعطيلي مدارس را به مديران سازمان آموزش و پرورش ابلاغ نمود.
* ارتقاي کيفي در نظام آموزشي و تحول اساسي و رو به رشد اين نظام يکي از دغدغه هاي رهبر فرزانه انقلاب و دلسوزان نظام بوده است، در اين باره براي رسيدن به منويات معظم له کميسيون آموزش و تحقيقات مجلس چه ساز و کار و راهبردي را مد نظر داشته است؟
** مجلس هشتم، تأکيد رهبر معظم انقلاب مبني بر تحول در آموزش و پرورش را سرلوحه همه تصميمهاي زير ساختي و فعاليتهاي قانونگذاري خود قرار داده است و در جريان بررسي لايحه ساماندهي هم تلاش لازم را براي دستيابي به تحول و اصلاح ساختار نظام آموزشي براساس توانمنديهاي نظام آموزشي و امکانات اعتباري انجام داد که در حد متوسط و قابل قبولي ساختار بخشنامه اصلاح گرديد.
* آيا شما به عنوان عضو کميسيون آموزش و تحقيقات مجلس معتقديد با ابلاغ همين بخشنامه ساماندهي مشکلات مدارس حل و نظام آموزشي متحول خواهد شد و يا سرفصلهاي ديگري را در مجلس براي رشد شاخصهاي آموزشي اين نظام در نظر داريد؟
** اين بخشنامه خوب است، اما اصلاً کافي نيست و اگر چه فعاليتهايي براي تحول در آموزش و پرورش صورت گرفته، اما به نظر من بايد در سه حوزه دانشي، مهارتي، نگرشي و تربيتي ساختارهاي موجود متحول شوند و بايد نظام آموزشي مان را مورد بازنگري و تحليل قرار بدهيم و وضعيت موجود و ضعفهاي گذشته را بررسي و راهبردهاي مؤثر براي رسيدن به وضع مطلوب را براساس سند چشم انداز 20 ساله کشور در پيش بگيريم تا بتوانيم در پايان برنامه مذکور به مقام اول علمي منطقه تبديل شويم.
* بر اين اساس بايد اکثر قريب به اتفاق شاخصهاي آموزشي متحول شوند درست است؟
** بله بايد وروديهاي نظام آموزشي بازنگري شوند تا شامل اهداف، رسالتها، خط مشي ها منابع انساني و فيزيکي، اطلاعاتي و مالي نيز روشهاي تدريس محتواي درسهاي پايه هاي تحصيلي و ارتقا و روزآمدسازي دانش و مهارت معلمان و دبيران بايد در دستور کار نظام آموزش و دلسوزان نظام قرار گيرد. |
