|
گروه جامعه - محمد رضايي: تخليه آب توازن کشتيهاي خارجي، افزايش تبادل و تخليه فاضلابهاي صنعتي و نيروگاهي، ازدياد نشست

مواد نفتي و ضايعات پتروشيمي در حاشيه خليج فارس و درياي عمان از جمله دلايلي هستند که باعث ازدياد، توليد و تکثير جلبکهاي قرمز ) کشند سرخ ( در چند ماه اخير بوده است.
سال گذشته ) اسفند) 86 يکي از فجايع زيست محيطي منطقه ) مرگ و مير دلفينها ( را در خليج فارس شاهد بوديم . قبل از آن نيز پديده آزولا باعث کاهش جمعيت ماهيان خاوياري در درياي خزر گرديده بود اما با نگاهي به هر يک از اين معضلات زيست محيطي، نحوه وقوع، گسترش و حذف آنها درمي يابيم مسؤولان محيط زيست دريايي کشورمان براي مقابله با اين گونه موانع و بحرانهاي غير مترقبه استراتژي و برنامه ريزي علمي و منسجمي نداشته اند و در واقع محيط زيست به حال خود رها شده است، اما....
* آلودگي پلانگتوني در حال افزايش است
دکتر رضوانه هنري، کارشناس محيط زيست و مديرعامل يکي از «سمن» ) ان جي او ( هاي ساحلي خليج فارس در اين رابطه به گزارشگر ما اظهار مي دارد : متأسفانه به دليل ناکارآمدي مسؤولان محلي خليج فارس از يک سو و نداشتن دغدغه براي حل مشکل ساحل نشينان توسط مسؤولان سازمان حفاظت محيط زيست از سوي ديگر باعث ايجاد مشکل شده و آلودگي فيتوپلانگتوني از ناحيه کشند قرمز در حال افزايش است.
وي مي افزايد : هم اکنون گزينه هايي مانند ورود مايعات آلاينده پتروشيمي و نيروگاههاي آب توازن کشتيهاي قاره پيما و طوفان گونو به عنوان عوامل ورود گونه تهاجم کشند قرمز بيان شده اند اما در مقابل اين گزينه ها راه حلهايي براي رفع بحران و جلوگيري از آسيب رساني به محيط زيست دريايي از سوي مسؤولان بيان نشده است.
اين عضو هيأت علمي و فعال محيط زيست متذکر مي شود : دليل بروز اين بحران هر چه بود، مهم نيست بلکه اين مهم است که بتوانيم منبع تغذيه و تقويت کشند قرمز و عامل رشد بي رويه آن را بفهميم و بتوانيم براي رفع آن اقدامي صورت دهيم.
* نبود انسجام در دولت براي رفع بحران کشند قرمز
دکتر وحيد چگيني، رئيس مرکز ملي اقيانوس شناسي در گفتگو با گزارشگر ما بيان مي کند : کشند قرمز و مشکلات جانبي اين پديده يک بحران زيست محيطي و دريايي است که متأسفانه هماهنگي و انسجام کافي در دولت براي مهار و مديريت اين بحران وجود ندارد.
اين کارشناس اقيانوس شناسي و محيط زيست دريايي همچنين تصريح مي کند : گذشته از مسايل اجرايي، لازم است تحقيقات علمي، آزمايشگاهي و ميداني براي به دست آوردن اطمينان مبني بر سمي نبودن کشند قرمز و راههاي مقابله با آن از سوي مراکز پژوهشي و دانشگاهي در قالب يک بسيج عمومي و عزم ملي انجام شود.
او در ادامه اضافه مي کند : پديده کشند قرمز به يک بحران فراملي تبديل شده و علاوه بر وزارتخانه ها و سازمانهايي که از سوي دولت براي حل اين مشکل معرفي و انتخاب شده اند، به دليل اهميت موضوع، دستگاه هايي مانند وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکي و ديگر نهادهاي مرتبط با نظام سلامت بايد در فرآيند مقابله با اين بحران وارد عمل شوند.
* دستگاههاي آلاينده بايد پاسخگو باشند
چگيني پاسخگو بودن سازمانها و نهادهاي آلاينده خليج فارس را مورد تأکيد قرار داده و مي گويد : وزارت صنايع و معادن، وزارت نفت، پتروشيمي و وزارت نيرو بايد در برابر آلودگيهايي که از طريق آبگيرهاي صنايع ايجاد شده در حاشيه خليج فارس و آلوده سازي محيط زيست دريايي پاسخگو باشند.
وي بيان مي کند : از سوي ديگر سازمانهايي که مسؤوليت هشداردهي به مسافران مناطق ساحلي خليج فارس را دارند، بايد هشدارهاي لازم را درباره احتمال سمي بودن آبهاي ساحلي و حساسيت زايي شنا در اين مناطق براي افراد مبتلا به آلرژي را به اين افراد يادآوري و عواقب آن را تبيين کنند.
رئيس مرکز ملي اقيانوس شناسي کشور ادعاي سمي بودن کشند قرمز را مورد اشاره قرار داده و عنوان مي کند : هنوز درباره سمي بودن کشند قرمز سواحل جنوب ايران اطمينان وجود ندارد و اگر چه همه دستگاهها گفته اند اين پديده سمي نيست اما با توجه به اينکه تعداد کارشناسان فيتوپلانگتون شناس در ايران به تعداد انگشتان يک دست هم نمي رسد، لازم است از جامعه علمي جهان مانند ژاپن، کره و استراليا که تجربياتي هم در اين زمينه دارند براي رفع نگراني سمي بودن کشند قرمز استفاده شود.
* حرکت جلبکهاي مهاجم به سوي خوزستان
دکتر حميد رضايي، کارشناس مرکز ملي اقيانوس شناسي کشور و از پژوهشگران پديده کشند قرمز در گفتگو با گزارشگر ما مي گويد : با بررسيهاي به عمل آمده، کشند قرمز در سواحل جزاير فارور، کيش و حاشيه خليج فارس در منطقه بندر لنگه کم فعاليت شده ولي توسعه اين پديده به سمت سواحل خوزستان و آبهاي داخلي اين استان سرعت گرفته است.وي مي افزايد : در برخي از نواحي و سواحل جزاير ايراني خليج فارس بويژه در منطقه فارور پديده کشند قرمز کاهش يافته و کدورت آبها تبديل به وضعيت شفاف شده ولي متأسفانه وقوع اين مشکل باعث مرگ و مير بسياري از آبزيان از جمله ماهيهاي مورد نياز اهالي جنوب گرديده است.رضايي درباره آثار اين پديده بر روي انسان متذکر مي شود : فيتوپلانگتون « cochiodinum » که از اوايل مهرماه در آبهاي خليج فارس پيدا شده داراي سم عصبي توربوتوکسين است که باعث مرگ و مير ماهيها مي شود اما بر انسان تأثيري ندارد و غلظت اين فيتوپلانگتون سبب مصرف زياد اکسيژن محلول در آب و در نتيجه مرگ و مير ماهيها مي گردد.
* نبود پژوهش باعث رشد پديده کشند قرمز شده است
دکتر اسماعيل کهرم صاحبنظر و کارشناس محيط زيست در گفتگو با گزارشگر ما بيان مي کند : نبود پژوهش و ضعف مديريت در حوزه محيط زيست، عامل اصلي تمام بحرانهاي زيست محيطي مانند پديده کشند قرمز است.
وي مي افزايد : معضل جلبکي خليج فارس تا 10 سال ديگر هم با همين روش قابل کنترل نيست و اين جلبک سريع الرشد با همان موادي که در آبها ريخته شده تغذيه مي کند و يک نوع مواد سمي از خود ترشح کرده که باعث مرگ ماهيان مي گردد.
اين دکتراي محيط زيست درباره مواد ريخته شده به دريا که از آنها به عنوان عامل رشد کشند قرمز ياد کرده متذکر مي شود : اين مواد کودهاي شيميايي، سموم و پسماندهاي صنعتي، نفتي و نيروگاهي است که در سواحل خليج فارس به دليل سؤ مديريت و نبود نظارت کافي رها شده اند و متأسفانه با گرمتر شدن هوا و سطح آب در خليج فارس عامل تغذيه و رشد کشند قرمز مي گردند.
وي بيان مي کند : شکوفايي و رشد بي رويه «کشند قرمز» در جنوب علاوه بر مواد مغذي و مواد شيميايي و صنعتي تقويت کننده در حوزه آبهاي ساحلي، از کانال درياي عمان و با حجم سنگين آبهاي وارد شده به تنگه هرمز تقويت مي شود و اين آبها با تقويت کشند قرمز در جزاير لارک و قشم باعث ايجاد خفگي، کدر شدن آب و کاهش نور سفيد شده اند.
* دولت براي رفع معضل تلاش مي کند
اسکندري وزير جهاد کشاورزي نيز در اين باره به خبرنگاران مي گويد : با توجه به اينکه هيأت دولت، وزارت جهاد کشاورزي را مأمور رسيدگي به معضل کشند قرمز نموده است در اين زمينه فعاليتهاي خوبي از سوي دولت آغاز و براي حل معضلات تلاش مي شود.
وي تصريح مي کند : هم اکنون تلاشهاي پژوهشي و آزمايشگاهي در جنوب کشور آغاز شده و با توجه به تجربه کره جنوبي درباره پديده کشند قرمز هيأتي از ايران براي بررسي اوضاع و دعوت از کارشناسان کره اي به آن کشور اعزام شده است. |