|
* محبوبه علي پور
روزهايي كه او تلاش مي كرد تا به ديگران بقبولاند زمين خوب ما نيازمند حمايت است، «هزاران نه شنيد» اما از پا ننشست و باز هم

كوشيد تا امروز كه دكتر هايده شيرزادي با كارنامه اي درخشان، به عنوان يكي از بانوان نخبه كشور و كارآفريني توانمند شناخته شده است.
روز هواي پاك، فرصتي بود تا در گفتگويي كوتاه با او بيشتر آشنا شويم.
* خانم شيرزادي، درباره سوابق علمي و تخصصي تان برايمان بگوييد
** من هايده شيرزادي گيلاني متولد گيلان غرب هستم و در رشته هاي مهندسي كشاورزي بين الملل و اكولوژي حفاظت محيط زيست تحصيل كردم و به درجه دكترا رسيدم و موضوع «روشهاي بازيافت پسماند براي كشورهاي در حال توسعه» را براي پايان نامه دكترايم انتخاب كردم.
پس از بازگشت به ايران نيز به عنوان يك اكولوژيست (محيط زيست شناس) داوطلبانه به مطالعه مديريت پسماند شهر كرمانشاه پرداختم.
سپس براي اجراي طرحهاي مديريت پسماند اين شهر با مشاركت شهرداري آن، شركت بازيافت مواد توليد كود آلي كرمانشاه را در سال 1377 تأسيس كردم.
* گويا شما مسؤوليت بهره برداري از اولين پروژه بيوكمپوست را بر عهده داشتيد. لطفاً دراين باره بيشتر توضيح دهيد.
** بهره برداري از اولين پروژه بيوكمپوست همراه با اجراي طرحهاي آموزش تفكيك پسماندها در كرمانشاه و در سال 1380 آغاز شد.
به اين ترتيب، با تكميل طرح در دو مرحله سال 83 و 86 تمامي پسماندهاي اين شهر كه روزانه 500 تن مي باشد به محل پروژه مزبور منتقل و 80 درصد آن به طور كامل بازيافت مي شود.
* بقيه مواد چطور؟
** براي پردازش باقيمانده 20 درصد پسماندها وتبديل آن مواد به جايگزين انرژي (RDF )، ماشين آلات آن خريداري شده و تا پايان خردادماه به بهره برداري خواهد رسيد. به اين ترتيب شهر كرمانشاه اولين شهر ايران است كه تمامي پسماندهاي خانگي آن بازيافت و پردازش مي شود.
* غير از اين مقوله در چه زمينه هاي ديگري فعاليت داشته ايد؟
** در طي سال گذشته مشاوره فاز مطالعات و نظارت بر اجراي تعداد زيادي از پروژه هاي مديريت پسماند كشور را به روش علمي- كاربردي انجام داده ام به طوري كه اكثر آنها به بهره برداري رسيده يا در دست بهره برداري مي باشد. همچنين براي انجام مطالعات مديريت پسماند، يك تيم مهندسي از دانش آموخته هاي كرمانشاه را آموزش داده و در حال حاضر به كار اشتغال دارند.
از همين رو نتايج مثبت اجراي طرح بازيافت در اين شهر، باعث شده اكثر شهرداريهاي كشور از اين پروژه بازديد كنند.
* حاصل اين تلاشها چه بوده است؟
** به پاس مطالعات علمي- كاربردي مديريت پسماند 70 شهر و 200 روستا به صورت منطقه اي در ايران و تلاش و نوآوري براي اجراي طرحهاي الگويي مديريت پسماند، در سال گذشته به عنوان زن نخبه كشور انتخاب شدم و از رئيس جمهور لوح تقدير دريافت كردم.
در سال 85 نيز با فراهم كردن زمينه 700 شغل به عنوان كارآفرين برتر ملي كشور برگزيده شدم و لوح تقديري با امضاي رئيس جمهور از وزير كار دريافت كردم.
در سالهاي 83 و 84 نيز به پاس نوآوري در اجراي طرحهاي مديريت پسماند، موفق به كسب جايزه شاخص مديريت پسماند كشور شدم.
همچنين در سال 82 جايزه ملي محيط زيست را دريافت كردم و البته تقديرها و مقامهاي ديگري نيز داشته ام.
* خانم شيرزادي وضعيت توليد زباله را در ايران و جهان چگونه ارزيابي مي كنيد؟
** روند توليد پسماند در ايران به لحاظ تغيير الگوهاي مصرف مواد بسته بندي و ظروف يك بار مصرف و افزايش جمعيت و تغيير درآمدها در حال افزايش مي باشد. در جهان نيز در كشورهاي توسعه يافته روند توليد پسماند در كشورهاي جهان يك موضوع وسيع است و بيشترين توليد سرانه پسماند در كشور آمريكا و كشورهاي اوليه اتحاديه اروپا (آلمان، فرانسه) نيز به طور متوسط 2 برابر ايران مي باشد.
بنابراين به دليل كاهش گازهاي گلخانه اي و جلوگيري از آلودگي هاي زيست محيطي ناشي از آن، در كشورهاي اتحاديه اروپا، قوانيني وضع شده كه تا سال 2005 دفن پسماند را قطع كنند و براي تعدادي از كشورها تا سال 2012 و براي كشورهاي جديد عضو اتحاديه اروپا تا سال 2020 براي اين موضوع مهلت تعيين شده است و همزمان قوانين و دستورالعملها در خصوص كاهش توليد پسماندها از طريق قوانين بسته بندي براي توليدكنندگان و ايجاد الگوهاي صحيح مصرف و الزامي بودن تفكيك پسماندها در مبدأ به وجود آورده اند كه در كاهش توليد پسماندها بسيار اثربخش بوده است.
همچنين يادآور مي شوم كه ميزان توليد پسماندها در كشورهاي توسعه يافته از 3 تا 4 برابر كشورهاي توسعه نيافته و جهان سومي مي باشد. اما اغلب در كشورهاي توسعه نيافته برنامه ريزي براي مديريت پسماند وجود ندارد.
* به اعتقاد شما چند درصد از توليد زباله هاي شهري به پسماندهاي خانگي مربوط مي شود؟
** اصولاً پسماندهاي شهري شامل پسماندهاي خانگي با حدود 80 تا 85 درصد وزن و پسماندهاي اداري و تجاري با 15 تا 20 درصد وزن متناسب با توسعه شهرها مي باشد كه البته حجم پسماندهاي اداري بيشتر است.
* خانم شيرزادي، زنان چه سهمي در بازيافت مواد و حتي كاهش زباله هاي خانگي دارند؟
** زنان از يك سو به عنوان مديران خانواده و از طرف ديگر به عنوان تربيت كننده فرزندان نقش مؤثري در جهت آموزش الگوهاي صحيح مصرف و كاهش توليد پسماندها دارند. بخصوص آن كه در اكثر شهرها 80 درصد زنان خانه دار مي باشند و مي توانند در اجراي طرح تفكيك پسماندها در مبدأ نقش مهمي داشته باشند.
* با توجه به فعاليت شما در زمينه بازيافت مواد، چرا برنامه هاي مربوط به اين مقوله در كشور ما چندان موفق نبوده است؟
** عوامل متعددي در اين زمينه مؤثرند كه مي توان به فقدان قانون پسماندها و اجرا نشدن آن براي تعيين تعرفه پسماند اشاره كرد. از ديگر دلايل نيز، التزام نداشتن توليدكنندگان به پرداخت هزينه هاي بازيافت و رعايت قوانين پسماند مي باشد. مسأله ديگر التزام نداشتن شهرداريها و سازمانهاي مربوط به برنامه ريزيهاي جامع در اين زمينه است. نكته بعدي مربوط به بهره مند نبودن از نيروهاي متخصص و فعاليت نداشتن بخش خصوصي براي انجام پروژه هاي مديريت پسماند مي باشد. |