|
فرزانه غلامي
گروه اقتصادي: سال 86 سال پر فراز و نشيبي براي بازار فولاد كشور بود، به طوري كه قيمتها در 6 ماه اول مسير صعودي داشت، اما در ماه هاي بعد با ثبات نسبي رو به رو شد.

اين در حالي است كه در روزهاي پاياني سال گذشته بار ديگر وضعيت بازار فولاد به شكنندگي نزديك شد و قيمتها دوباره افزايش يافت.
رئيس هيأت عامل «ايميدرو» در آن روزها علت افزايش دوباره قيمت فولاد را گران شدن فولاد وارداتي اعلام كرد و گفت: تلاش ما در سال 86 بر تثبيت قيمت فولاد بود، اما افزايش مصرف داخلي ما را ناگزير كرد فولاد وارد كنيم، پس تابع افزايش قيمت جهاني هستيم.
در حال حاضر آنچه كه نگران كننده است اينكه در آغاز سال جديد روند افزايشي قيمت فولاد همچنان ادامه دارد و بيم آن مي رود كه اين اتفاق مقدمه اي براي موج تازه گراني مسكن باشد!
خبرنگار ما در اين خصوص نظر دبير انجمن توليد كنندگان فولاد را جويا مي شود و از او دليل تلاطم در بازار فولاد را در روزهاي اخير مي پرسد.
خليفه سلطان مي گويد: فولاد در ايران بسيار ارزانتر از ساير كشورهاست و گراني گريبانگير كشورهاي بزرگ توليد كننده فولاد نظير روسيه، تركيه و ديگر كشورهاي اروپايي نيز هست، اما دولت تلاش دارد بخشي از رشد قيمت را در داخل كنترل كند. دولت سعي خواهد كرد در سال جاري ظرفيت محصول فولادي را به 11 ميليون تن برساند و بدين وسيله تقاضا و قيمتها را كنترل كند.
وي ادامه مي دهد: قيمت شمش فولاد در حال حاضر هر تن 1050 دلار است و زماني كه اين محصول وارد ايران مي شود 4 درصد حقوق گمركي به آن تعلق مي گيرد، 2 درصد هزينه ترخيص دارد و متوسط قيمت حمل آن تا كارخانه 30 دلار است كه پس از آن هم حدود 100 تا 120 هزار تومان هزينه تبديل خواهد داشت و مجموعه اين اتفاقها بين 2/5 تا 3 درصد براي وارد كننده هزينه مالي در بر خواهد داشت.
دبير انجمن توليد كنندگان فولاد با بيان اينكه كارخانه هاي دولتي مانند ذوب آهن اصفهان ناگزيرند تا حدود زيادي ارزانتر از هزينه خريد محصولات فلزي را بفروشند، اذعان مي دارد: دليل اينكه مثلاً كارخانه «الف» تمايل ندارد محصول خود را عرضه كند، اين است كه تمايل ندارد ارزان فروشي كند، چون آهن آلات با وجود ارزان فروشي هم گران به دست مصرف كننده مي رسد! و اين يعني اينكه دلال، رانت خوار و واسطه سود بيشتري ببرد.
وي با انتقاد از دستوري بودن، كنترل كردن و تصويب قيمت براي محصولاتي نظير فولاد تصريح مي كند.
چنانچه قوانين و قيمتهاي جهاني اعمال شود، كارخانه اي نظير ذوب آهن مجبور به عدم ارائه محصول نمي شود، ضمن اينكه آزاد كردن قيمت فولاد به نفع توليد كننده و مصرف كننده است و در حال حاضر هم قيمت دستوري و تصنعي صرفاً به ضرر توليد كننده و به نفع دلالان است.
خليفه سلطان در پاسخ به اينكه آيا آزادسازي قيمت فولاد در آينده نزديك به گراني بيش از پيش اين محصول و تبعاتي نظير افزايش بهاي مسكن منجر نخواهد شد؟ خاطرنشان مي كند: به هر حال هر كاري عواقب و تبعاتي دارد و اينكه آزادسازي به گراني منجر شود كاملاً محتمل است، اما واقعيت اين است كه ما ناگزير هستيم از چنين مرحله اي عبور كنيم و بهاي كنار گذاشتن قيمت دستوري و كنترل شده را بپردازيم.
وي تأكيد دارد: افزايش قيمت در زمان آزاد سازي كاملاً مقطعي خواهد بود و به محض كنترل عرضه وتقاضا و برابري با قيمت جهاني اين تلاطم آرام خواهد گرفت.
دبير انجمن توليد كنندگان فولاد مي گويد: با اينكه در حال حاضر نيمي از فولاد مورد نياز را وارد مي كنيم، اما اين مقدار هم پاسخگوي تقاضاي داخل نيست و از سوي ديگر ناگزيريم در واردات تابع قيمت جهاني باشيم و هر تغيير قيمتي را بپذيريم.
وي به بورس به عنوان متعادل كننده قيمت محصولات فلزي اشاره و اضافه مي كند: شايد بورس بتواند در بخشهاي زيادي تعادل ايجاد كند، اما اين تعادل در حدي نيست كه مورد انتظار باشد، زيرا ما در برابر خود 2 بازار داريم، يكي بازار داخلي كه انتظار داريم كارخانه هاي دولتي ارزان فروشي كنند و ديگري بازار جهاني كه ارزان فروشي نمي كنند و قيمت مواد اوليه روز به روز افزايش مي يابد.
وي گرانيهاي اخير را ناگزير مي داند و اذعان مي دارد: بايد واقعي ديد و تلاش كرد تا حد امكان جلوي افزايش قيمت را گرفت، اما اين تلاش فقط در صورتي امكان پذير است كه مواد اوليه ارزان به دست توليد كننده برسد.
نگاه اميدوارانه به ماجرا
آنچه از زبان دبير انجمن توليدكنندگان فولاد ايران شنيديم بيشتر بيم هاي بازار فولاد را بازگو كرد، اما رئيس هيأت عامل سازمان توسعه و نوسازي معادن و صنايع اميدوارانه تر به ماجرا مي نگرد.
«هراتي نيك» امسال را سال بهره برداري از طرحهاي متعدد بويژه در بخش صنايع فلزي مي داند و مي گويد: در اين بخش پس از يك دوره ثبات تغييرات چشمگيري خواهيم ديد.
وي با بيان اينكه در سالهاي اخير سرعت تقاضا در ايران به اندازه اي بوده كه موجب افزايش واردات فولاد شده، خاطرنشان مي كند: در سال 86 حداقل 18 ميليون تن مصرف فولاد داشتيم و با احتساب اينكه حدود 10/5 ميليون تن محصول فولادي توليد و بخش كوچكي از آن صادر شده است، احتمالاً بين 8 تا 10 ميليون تن فولاد وارد كرده ايم. به نظر من تا حدودي هم در كنترل قيمتها موفق بوده ايم و مصمم هستيم در سال جاري اين ثبات در قيمت را ادامه دهيم.
وي با ابراز تأسف از اينكه بخش خصوصي به سرمايه گذاري در توليد شمش تمايلي ندارد، اضافه مي كند: بخش خصوصي در ايران سرمايه گذاري در فولاد را از نورد شروع كرده و نه از شمش، حال آنكه امروز به خاطر گراني قيمت شمش بامشكل مواجهند. به گفته رئيس هيأت عامل «ايميدرو» دليل استقبال نكردن بخش خصوصي از سرمايه گذاري در توليد شمش سنگيني و سختي انجام كار و هراس از آن است.
«هراتي نيك» ابراز اميدواري مي كند رغبت بخش خصوصي به سرمايه گذاران در اين بخش افزايش يابد، همان طور كه اخيراً سرمايه گذاري 3/5 تا 4 ميليون تني در اين بخش انجام شده است.
وي با بيان اينكه در سال 87 حدود 5 ميليون تن افزايش ظرفيت در بخش فولاد صورت مي گيرد، خاطرنشان كرد: سياست دولت همچنان اين است كه وزارتخانه هاي پر مصرف فولاد نظير مسكن، آموزش و پرورش و بازرگاني نياز خود را از طريق واردات تأمين كنند كه چنانچه اين اتفاق بيفتد بخشي از نيازها از بازار داخلي، حذف و به ثبات قيمت منجر مي شود. |