|
جعفرپور
برنامه سوم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي، ريشه يك اتفاق دير هنگام اما مفيد و لازم را در گستره ميهن ما گسترانيد و در

برنامه سوم توسعه و در قوانين بودجه ساليانه كشور، اعتباري براي اجراي طرحهاي بهينه سازي و جايگزيني سوخت اختصاص داده شده است.
درك موقعيت رويكرد مصرف گاز طبيعي (G.N.C) به جاي ديگر فرآورده هاي نفتي مورد استفاده در صنايع، حمل و نقل، مصرف خانگي و شهري ضروري است اما در پي سالها غفلت در انجام عمليات اين طرح بزرگ و فراگير از سال گذشته احداث اين جايگاه ها سرعت گرفت اما با اين حال و همچنان فعال بودن بسياري از عوامل كهن آلاينده هوا و محيط زيست و عواقب خطرناك انساني، ناكافي بودن تداركات و امكانات ضروري و ويژه برنامه ريزيهاي جايگزين كردن گاز سوخت طبيعي وسايل نقليه موتوري سنگين و سبك را شاهديم.
از سوي ديگر سواي از كمبود اعتبارات، كمبود شديد جايگاه هاي عرضه سوخت گاز طبيعي در شهرها و جاده ها و نيز وقفه طولاني مدت تأمين كافي مخزن سوخت خودرو از ديگر مشكلات مردم در اين زمينه مي باشد و طرح اين مسايل نه نياز به قلم فرسايي دارد و نه رؤيايي است بلكه كافي است نظر مصرف كننده و دست اندركاران مردمي را جويا شد.
صفهاي طولاني و تعطيلي كسب و كار
پنج شنبه ساعت حدود 11 صبح است. خيابان قزوين، دو راهي چتان صف طويل انواع خودروهاي سبك دوگانه سوز در حوالي يك جايگاه ويژه عرضه گاز طبيعي (سي، ان، جي) قطعه اي از پازل بزرگ معضل سوخت گاز طبيعي را به ذهن متبادر مي سازد.
به هر جايگاه عرضه سوخت گاز با توجه به پراكندگي هاي موجود كه مي رويم، زنجيره طولاني خودروها را مي بينيم كه در انتظار نوبت سوختگيري توقف كرده اند؛ اتلاف وقت، جنگ اعصاب، اعتراض، تعطيل شدن كسب و كار راننده ها و... اين وضعيت يك روز نيست، بلكه مدتهاست اين صحنه ها بخشي از زندگي جامعه شده است.
اين در حالي است كه پس از چند دهه و در شرايطي كه سازمانها، شركتها و كارخانه ها موظف به رعايت بهينه سازي مصرف سوخت، محيط زيست سالم، سوخت پاك و رويكرد به فناوري روز شده اند و اينك در كلان شهر تهران از بركت حضور فراتر از سه ميليون انواع وسايل نقليه موتوري، سلامت جسم و روان ميليونها انسان در شناوري پيدا و پنهان از آلاينده هاي مسموم تهديد مي شود و حتي بلندترين برجها و ساكنان آنها نيز در كلكسيوني از مه ناشي از آلودگيها غوطه ور هستند.
در اين اوضاع، دريافت سوخت گاز، خود مشكلاتي دارد.
در لا به لاي صف طولاني سوختگيري گاز «سي. ان. جي» گفتگو را با يك راننده كه دائماً كنار خودروها قدم مي زند، آغاز مي كنم. او با لحني شتابزده و حالي ملتهب مي گويد: «هر روز حدود دو ساعت در صفهاي گاز و بنزين مي ايستم. كپسول گاز خودروام 15 كيلويي است كه حدود سه ساعت مصرف مي شود. بعد تمام بعد از ظهر از بنزين استفاده مي كنم.
مي گويم اين جايگاه شلوغ است، جاهاي ديگر چرا نمي رويد. مي گويد: تمامي جايگاههاي سوخت گاز شلوغ هستند. برخي از جايگاه ها اگر مثلاً 6 پمپ دارند 4 پمپ آن خراب هستند و كار نمي كنند. اينجا پمپ بيشتر دارد ولي معطلي نوبت هم دارد.
احمدزاده، يك راننده مسافربر شخصي به مشكلات كمبود گاز در زمستان گذشته اشاره مي كند و مي گويد: زمستان باعث افت فشار گاز شد و خروج گاز از پمپها براي سوختگيري ماشينهاي گازسوز طول مي كشيد، ضمن آنكه هوا وارد لوله هاي پمپ و بعد وارد مخزن و سيستم موتوري خودروها مي گرديد كه مشكلاتي را براي خودروها ايجاد مي كرد.
حالا عده اي از رانندگان دورمان جمع شده اند. هر يك حرفي براي گفتن و شنيدن دارند و راننده اي مي گويد: «روزي صدها ماشين گازسوز مي شوند. سؤال من اين است: چرا به همان نسبت خودرو كه گازسوز مي شوند جايگاه مناسب عرضه گاز احداث نمي كنند؟
مشكل كمبود گاز را جدي بگيريد
در جاده هاي كشور جايگاه سوخت گاز بشدت كم است. 15 متر مكعب گاز موجود در مخزن يك خودرو براي صد كيلومتر راه كافي است.
«سليماني» مي گويد: اين مقدار گاز براي رفتن به جاده هاي بين شهري كافي نيست و ناچار بايد از سوخت بنزين هم استفاده كرد اما در شهر جاي نگراني نيست. اگر چه در صف سوخت گاز به دليل كمبود جايگاه معطل مي شويم.
او كه از يك سال و نيم پيش خودرو خود را گازسوز كرده است، مي گويد: روند رو به ازدياد گازسوز كردن خودروها در آينده دور مي تواند مشكل تأمين بنزين و صرفه جويي آن را در كوتاه مدت حل كند اما بايد توجه داشت كه مصرف همگاني گاز خود به مشكل كمبود دچار نشود.»
راننده اي كه در صف نوبت سوختگيري گاز مقابل يكي از جايگاههاي عرضه سوخت گاز قرار گرفته بود نيز به نكته اي اشاره مي كند.او معتقد است كه از زمان سهميه بندي شدن بنزين، صفهاي سوختگيري گاز طولاني تر شده است. و برخي از رانندگان سهميه بنزين خودروشان را يك جا مي فروشند و پول قابل توجهي مي گيرند و بعد مي آيند و در صف سوخت گاز مي ايستند و از سوخت گاز استفاده مي كنند.
«صادق محمدي» نيز درباره كمبود جايگاه سوخت گاز در سطح شهر تهران مي گويد: من از محل سكونتم بالاي آريانا (جاده مخصوص) هر روز دو بار به اين جايگاه يعني خيابان قزوين مي آيم و سوختگيري مي كنم.
وي كه از 14 سال پيش تاكنون به شغل رانندگي مشغول است مي گويد: «شركتها و بخشهاي خصوصي به خاطر گراني قيمت زمين در محدوده شهرها كمتر حاضر مي شوند جايگاه سوخت احداث كنند و براي اين كار در خارج از شهر تمايل دارند، در نتيجه جايگاههاي درون شهري بسيار شلوغ است، برخي از رانندگان هم به جايگاههاي خارج شهر مي روند كه آنجا هم به همين دليل شلوغ شده اند.
امسال 1800 جايگاه CNG ساخته مي شود
در همين حال، به گفته مديرعامل شركت ملي گاز تا پايان امسال 1800 جايگاه گاز «سي.ان.جي» به بهره برداري مي رسد.كسايي زاده مي گويد: هم اكنون 402 جايگاه گاز در كشور مورد استفاده قرار مي گيرد كه 60 جايگاه آن در تهران و 23 جايگاه در مشهد است. از اين تعداد 206 جايگاه يك منظوره و غيردولتي و بقيه جايگاهها دو منظوره است كه گاز و بنزين خودروها را تأمين مي كنند.
وي با تأكيد بر ضرورت تسريع در احداث جايگاههاي گاز خودرو، اعلام مي كند: تا سال 1389، تعداد جايگاههاي سوخت «سي.ان.جي» به سه هزار جايگاه خواهد رسيد.
مديرعامل شركت ملي گاز يادآور مي شود: با توجه به اين ضرورت، وزارت نفت احداث اين جايگاهها را سرعت داده است به طوري كه در سال 83 فقط 63 جايگاه، سال 84، 85 و 86 به ترتيب 68، 60 و 200 جايگاه احداث شده اما در سال جاري 1800 جايگاه احداث خواهد شد.
كسايي زاده خاطرنشان مي كند: تاكنون 859 هزار و 115 دستگاه خودرو گازسوز شده اند.كارشناس دفتر بررسي آلودگي هوا در خصوص فوايد جايگزيني سوخت گاز به جاي سوخت بنزين در محيط زيست مي گويد: گاز طبيعي تميزترين نوع سوخت فسيلي است زيرا بيشتر بخار آب و دي اكسيد كربن توليد مي كند بنابراين مزاياي استفاده از گاز طبيعي در خودروها بسيار زياد است.وي مي افزايد: خودروهاي گازسوز آلودگي كمتري توليد مي كنند. در اين سوخت، سرب، اكسيدهاي گوگرد و ذرات معلق وجود ندارد. از طرفي تخمين زده مي شود كه حدود 45 تا 50 درصد كل آلودگي خودروهاي بنزيني ناشي از تبخير در مسير سوخت مي باشد كه با توجه به طراحي خاص سيستم گازسوز كه برمبناي ايمني و كار در فشار زياد انجام گرفته است، تبخير در خودروهاي گازسوز به صفر مي رسد.
كارشناس دفتر بررسي آلودگي هوا در مورد اقدامهايي كه براي پيشرفت اين طرح لازم است، مي گويد: در بعد اجرايي، وظايف و تكاليف قانوني برعهده وزارت نفت و سازمان بهينه سازي مصرف سوخت بوده كه با توجه به حيطه وظايف، روند فعاليتها در پاره اي از موضوعها كه از سوي اين سازمان نيز در قالب حمايت از پروژه هاي تحقيقاتي و علمي و نيز اعلام نقطه نظرهاي كارشناسي در جهت تدوين توجيهات لازم به منظور بهره گيري مستمر از سوخت گاز طبيعي اقدام نموده است.وي پيرامون موانع اجرايي شدن طرح ايجاد جايگاههاي سوخت «سي.ان.جي» مي گويد: به نظر مي رسد موانع مطروحه، عدم تأمين تجهيزات و لوازم و امكانات مورد نياز در جهت دوگانه سوز كردن خودروها بوده و يا حتي مي توان به نبود ايستگاه هاي سوختگيري در شهرهاي بزرگ و جاده هاي بين شهري، اشاره كرد.مهندس مهدلويي در پايان اشاره مي كند: تأمين سوخت گاز طبيعي براي واحدهاي صنعتي امري اجتناب ناپذير بوده كه يقيناً آثار غيرقابل انكاري در كاهش انتشار آلاينده هاي هوا به دنبال خواهد داشت. |