|
* مريم زنگنه
دوران و عصر «E» (حرف نخستين از واژه الكترونيك) آغاز شده است كه اگر بر سر واژه اي افزوده گرود، معناي آخرين تحول در آن زمينه را مفهوم مي بخشد، مانند E-MAILپست الكترونيك و يا تجارت الكترونيك E-BUSINESS، مجله الكترونيك E-MAGZIN، دولت الكترونيك E-GAWERMENTو روابط عمومي الكترونيك E-PUBLICRA LATION.

اين پيشرفت علم در زندگي امروز تا آن جا نفوذ يافته كه در بسياري از كشورهاي صنعتي و پيشرفته بسياري از خدمات عمومي از طريق پايگاههاي اينترنتي انجام مي پذيرد.
مردم به جاي مراجعه حضوري به ادارات، سازمانهاي دولتي و حتي شركت بزرگ و معتبر بخش خصوصي مي توانند، پاسخ خود را با تماس از طريق اينترنت با نهاد مورد نظر بگيرند و حتي خدمات دريافت كنند. چنين امكاناتي كه نتيجه شيوع و نفوذ علم و دانش رايانه است، سبب پيدايش دولت الكترونيك شده است كه در پي آن و بنابر نياز چنين تسهيلاتي، نهادي به نام روابط عمومي الكترونيك ظهور يافته است.
روابط عمومي الكترونيك، روش به كار گرفتن فناوري جديد ارتباطي و سيستمهاي نوين اطلاع رساني براي ارايه خدمات منطبق برخواسته ها و نيازهاي مخاطبين به طور لحظه اي ( on -line) به منظور تحقق بخشيدن به هدفهاي روابط عمومي است.
راه اندازي روابط عمومي الكترونيك رسيدن به زماني است كه بتوان تمام خدمات يك سازمان را به طور شبانه روزي و بدون نياز مراجعه فيزيكي مخاطبان آن سازمان و تنها با اتصال به پايگاههاي الكترونيكي آن نهاد انجام داد.
همچنين با روابط عمومي الكترونيك مردم مي توانند نظر خود را راحت تر و سريع تر به مسؤولان سازمان برسانند. سرعت اطلاع رساني اصلي ترين عاملي است كه روابط عمومي الكترونيك را به روابط عمومي سنتي تحميل مي كند.
از مزاياي روابط عمومي الكترونيك، كاهش هزينه هاي غير ضروري در انتقال اطلاعات و كمك به حذف هزينه هاي اضافه است. دكتر «يورگن مارلو» در اين باره معتقد است، در شكل سنتي روابط عمومي، انتقال اطلاعات به طور ناقص و با هدر دادن هزينه ها صورت مي گيرد.
* روابط عمومي هاي فعلي در ايران
سومين همايش سالانه روابط عمومي الكترونيك در ايران در حالي برگزار مي شود كه بسياري از نهادها و سازمانها كه در حوزه روابط عمومي الكترونيك حرفي براي گفتن دارند در آن حضور پيدا مي كنند، اما واقعيت اين است كه فاصله بين آنچه كه در عالم واقعيت وجود دارد و آنچه كه اين روابط عمومي ها بر روي كاغذ مي آورند و به عنوان نحوه عملكرد خود ارائه مي كنند، تفاوت بسياري وجود دارد.
بسياري از روابط عمومي هاي الكترونيك فعلي از داشتن اصلي ترين ركن يك روابط عمومي الكترونيك كه داشتن يك مدير حرفه اي و آشنا به علم روابط عمومي است، محروم هستند و متأسفانه در بسياري از نهادها، سازمانها و حتي وزارتخانه ها پست مديريت روابط عمومي و امور بين الملل به كسي داده مي شود كه تحصيلات آكادميك در اين رشته را نداشته است، بنابراين اين گونه روابط عمومي ها حضور برخي امكانات را در روابط عمومي با روابط عمومي الكترونيك اشتباه مي گيرند.
بسياري از روابط عمومي ها امروزه داراي سايت اختصاصي هستند، اما آيا اينكه صرفاً اطلاعات درون سازماني كه بيشتر جنبه تبليغات دارد اگر بر روي سايت درج شود به نام روابط عمومي الكترونيك ختم مي شود؟ تفاوت بين ارسال اخبار از طريق فاكس و يا درج آن بر روي سايت چيست؟
داشتن يك نشاني الكترونيكي براي يك روابط عمومي چه مشكلي از مخاطب حل مي كند؟
هر ساله استادان روابط عمومي و علوم ارتباطات به خصوص در همايش سالانه روابط عمومي جمع مي شوند تا با ارائه مقالات تخصصي اصل روابط عمومي الكترونيك را براي مديران ارشد سازمانها و نهادها بيان كنند.
* دبيرخانه اي براي گسترش يك فرهنگ
امير عباس تقي پور دبير سومين همايش سالانه روابط عمومي الكترونيك در گفتگو با خبرنگار قدس، چنين مي گويد: روابط عمومي الكترونيك به نحوه به كارگيري و استفاده از ابزار نوين اطلاعاتي و ارتباطي در انجام وظايف روابط عمومي ها اطلاق مي شود. اگر تا ديروز روابط عمومي ها مجبور بودند براي انجام وظايف خود از روشهاي دستي و سنتي استفاده كنند، امروز با استفاده از فناوري ها و ابزار و امكاناتي كه در اختيار دارند مي توانند ضمن بهبود بخشيدن، ميزان عملكرد سطح كار خود را ارتقا دهند.
در روابط عمومي الكترونيك مخاطبان مي توانند با سرعت بيشتري پاسخ سؤالهاي خود را بيابند و مي توانند اين انتظار را داشته باشند كه هر نوع اطلاعات مورد نياز خود را از طريق اين روابط عمومي الكترونيك دريافت كنند.
در كشور ما از سال 1383 با تشكيل دبيرخانه دائمي همايش روابط عمومي الكترونيك با حضور جمعي از استادان علوم ارتباطات و فعالان حوزه ارتباطي و كارشناسان اين حوزه تشكيل شد، ضرورت برقراري پيوند بين فناوري نوين ارتباطات و تكنيكهاي روابط عمومي كاملاً مشخص مي شود.
و بعد از آن قرار شد با برگزاري همايشهاي سالانه و كارگاههاي عملي، كارشناسان روابط عمومي در اين حوزه آموزشهاي مورد نياز را ببينند.
شعار «روابط عمومي الكترونيك را جايگزين روابط عمومي سنتي كنيم» هدف استقرار نظام روابط عمومي الكترونيك در سازمانها از اهداف اصلي اين دبيرخانه است.
تنها در سال 1386 بيش از 500 نفر از كارشناسان روابط عمومي سازمانها در كارگاههاي عملي روابط عمومي الكترونيك و 15 تكنولوژي كاربردي روابط عمومي الكترونيك را آموزش ديدند.
تقي پور در ادامه در پاسخ به اين سؤال خبرنگار ما مبني بر اينكه چقدر با مرحله ايده آل كه رسيدن به روابط عمومي الكترونيك است، فاصله داريم، چنين مي گويد: دو عامل است كه در هر تغيير و تحولي نقش تعيين كننده دارد، يكي امكانات سخت افزاري و نرم افزاري و ديگري مديريت است. اگر سازمانها، وزارتخانه ها و دستگاههاي اجرايي اين ضرورت را حس كنند كه مي توانند با روابط عمومي الكترونيك سريعتر به نيازهاي خود پاسخ دهند و بين خود و بخش روابط عمومي اعتماد سازي كنند، طبيعي است كه اين مديران امكانات لازم را براي استقرار روابط عمومي الكترونيك فراهم مي كنند. يكي از مهمترين مواردي كه بايد امكانات لازم براي آن فراهم شود، آموزش است. ما به شدت نيازمند آموزش كارشناسان حوزه روابط عمومي هستيم.
واقعيت اين است كه بسياري از كارشناساني كه در اين حوزه وارد شده اند شايد روز نخست كه كار خود را آغاز كردند، ابزار اطلاعاتي نوين وجود نداشت و اكنون براي پيوستن به فضاي مجازي مقاومت مي كنند، بنابراين مديران ارشد اگر بحث آموزش را جدي بگيرند نسبت به امروز موقعيت بهتري خواهيم داشت.
در بخش سخت افزاري و نرم افزاري دو حالت وجود دارد، يكي از آنها امكاناتي است كه مديران بايد فراهم كنند و بخش ديگر امكانات فراسازماني است و بايد زيرساختهايي در كشور فراهم شود كه به زعم من، زيرساختهاي لازم كشور براي استقرار روابط عمومي الكترونيك وجود دارد.
اما سازمانها به دليل عدم كار كارشناسي مناسب در مرحله شناخت، وارد مراحل اجرايي شدند كه بيشترين نمود در روابط عمومي الكترونيك اكنون سايتها هستند كه صادقانه مي گويم، خيلي وضعيت مناسبي ندارند و فقط به درج اخبار بسنده مي كنند اما جبر زمانه كه شرايط جهاني روابط عمومي در دنياست ما را ناچار كرده كه از تكنولوژي روز دنيا براي انجام وظايف استفاده كنيم، اما اگر مراحل مربوط به شناخت و آموزش را پشت سر بگذاريم مي توانيم از پراكنده كاري و موازي كاري جلوگيري كنيم.
* روابط عمومي در سيطره غير متخصص ها
وي در پاسخ به سؤال بعدي خبرنگار ما در اين زمينه كه چرا دانش آموختگان روابط عمومي تصدي گري پستهاي روابط عمومي را ندارند، با توجه به اينكه شما به شدت با آموزش تأكيد مي كنيد ، چنين مي افزايد: اين موضوع درد كهنه است كه بارها پيشكسوتان ما در حوزه روابط عمومي آن را مطرح كردند، اينكه مناصب اجرايي در حوزه روابط عمومي به افراد غير متخصص سپرده مي شود، اما اكنون شرايط به سمتي مي رود كه مديران ارشد مجبور هستند براي تصدي گري اين شغل در سازمان از افراد متخصص استفاده كنند، اما از ديگر سو بخش ديگري از اين اتفاق به كم كاري خود فعالان در حوزه روابط عمومي باز مي گردد و همه چيز به مديران ارشد سازمانها بر نمي گردد كه با رابطه مديران روابط عمومي را انتخاب كرده اند.
به اعتقاد من، اگر اعضاي جامعه روابط عمومي و كارشناسان اين حوزه انتظارات خود را از خودشان ارتقا دهند و به سمتي بروند كه دانش روابط عمومي با فناوري روز گره بخورد آن وقت رئيس يك سازمان نمي تواند يك آدم غير متخصص را به كار گيرد.
بنابراين شرايطي كه امروزه در حوزه روابط عمومي حاكم مي شود نتيجه آن ارتقاي روابط عمومي هاست و بعد از اين پستهاي روابط عمومي به عهده كارشناسان اين حوزه است هيچ مديري نيست كه نخواهد به اهداف خود نرسد، پس بناچار بايد از افراد مشخص استفاده كند و روابط عمومي نيز از اين قانون مستثنا نيست.
وي در ادامه مي گويد: در اين همايش كه سومين همايش روابط عمومي الكترونيك است 500 نفر از كارشناسان روابط عمومي در كشور به مناسبت روز روابط عمومي (27 ارديبهشت) شركت مي كنند و آخرين مقالات و دستاوردهاي روابط عمومي الكترونيك توسط استادان ارائه خواهد شد.پروفسور يحيي كمالي پور و سعيد عاملي به عنوان پيشگام روابط عمومي الكترونيك سخنراني خواهند داشت.
در اين همايش همچنين سه مقاله برتر نيز مورد تقدير قرار خواهد گرفت. |