|
گروه سياسي - شيما قاسم نژاد: توافقنامه امنيتي عراق و آمريكا كه چندي است در كانون توجه رسانه هاي خبري قرار گرفته، موجب واكنش و مخالفت مردم و مرجعيت ديني عراق شده است.
به اعتقاد بسياري از كارشناسان اين قرارداد ناقص حق حاكميت عراق بوده و سبب مي شود كه عراق زير سلطه كامل آمريكا قرار بگيرد، زيرا براساس اين طرح به آمريكا چيزي همانند قانون كاپيتولاسيون داده مي شود و آمريكا مجوز ساخت چهارده پايگاه نظامي در عراق را به دست خواهد آورد.
به دليل اهميت بحث، گروه سياسي قدس در راستاي سلسله گزارشها و مصاحبه هاي چند روز اخير خود در اين خصوص با دو تحليلگر درباره توافقنامه امنيتي گفتگو كرده كه گزيده آن هم اينك پيش روي شماست.
دكتر امير عبداللهيان، ديپلمات ارشد و كارشناس مسايل بين المللي با اشاره به توافقنامه نظامي - امنيتي آمريكا در عراق و با تجليل اين مسأله كه آيا نگاه آمريكا به عراق كنوني همان نگاهي است كه آمريكا پس از جنگ جهاني دوم نسبت به ژاپن و آلمان داشته و درصدد بود كه اين كشورها را از نظر نظامي به خود وابسته كند، مي گويد: من معتقدم كه نگاه آمريكايي ها به توافقنامه امنيتي در عراق و ايجاد پايگاه هاي نظامي در اين كشور گسترده تر از كاري است كه توسط آنان در ژاپن انجام شده است، چرا كه با حضورشان در عراق چند هدف را دنبال مي كنند.
وي ادامه مي دهد: يكي از اين اهداف تسلط بر منابع نفت عراق است، زيرا براساس مطالعات كاني شناسي كه برخي از مؤسسه هاي نفتي آمريكايي و اروپايي از گذشته در عراق انجام داده اند، نشان مي دهد كه ذخاير نفتي عراق، امروز بيش از ذخاير نفتي خاورميانه است، بنابراين تسلط بر اين انرژي مهم براي آنان بسيار حائز اهميت است.
وي مي افزايد: ديگر اينكه آمريكايي ها با حضورشان در عراق مي توانند حاشيه امنيتي قوي با همپيمان منطقه اي خود، يعني اسراييل، ايجاد كنند و نكته سوم اينكه آمريكا با حضورش در عراق مي تواند سيطره امنيتي خود را بر سراسر منطقه گسترش دهد.
عبداللهيان خاطرنشان مي كند: آمريكا با دنبال كردن اين اهداف چند گانه و متنوعي كه دارد، از همان ابتداي ورود به عراق در سال 1381 و اشغال اين كشور درصد ايجاد پايگاه دايمي در عراق بوده است.
اين كارشناس مسايل بين الملل مي گويد: آمريكايي ها درصدد هستند كه با امضاي موافقتنامه نظامي - امنيتي با عراق حضورشان را در اين كشور رسميت دهند و پرسش اصلي در اين جاست كه اكنون برخي مقامهاي رسمي آمريكايي اظهار مي كنند كه چندين پايگاه نظامي در عراق تأسيس شده است بدون اينكه هيچ گونه مجوزي رسمي از سوي مقامهاي عراقي در اين زمينه صادر شده باشد.
وي درخصوص اينكه آيا در شرايط كنوني اين طرح در عراق قابل اجراست، معتقد است: به دلايل متعدد طرح موافقتنامه نظامي - امنيتي آمريكا در عراق و ايجاد پايگاه نظامي در اين كشور نه تنها به نتيجه نخواهد رسيد، بلكه شرايط آن نيز فراهم نيست.
عبداللهيان مي افزايد: عراقي ها به لحاظ تاريخي، ملتي هستند كه اشغال را نمي پذيرند و با حضور نيروهاي خارجي و پايگاه خارجي در كشورشان مقابله و مقاومت مي كنند، به طوري كه رهبران احزاب سياسي و مراجع تقليد مخالفتشان را با اين موضوع اعلام كرده اند.
وي مي گويد: ديگر اينكه حتي در پنج سال اخير، آنچه بيش از همه ناامني ها را در عراق دامن زده، بي اعتنايي آمريكايي ها به موضوع مهم توجه به ارايه جدول زمانبندي خروج از اين كشور است. به اعتقاد بسياري از كارشناسان، اگر مقامهاي آمريكايي آشكارا اعلام كنند و جدول زمانبندي براي خروجشان تعيين كنند آرامش رواني ويژه اي در عراق حاكم مي شود و به عدم تشديد ناامني ها در اين كشور كمك مي شود.
وي با بيان مثالي در اين زمينه ادامه مي دهد: در جريان مناظرات انتخاباتي دوره قبل رياست جمهوري در آمريكا، ميان بوش و جان كري، وقتي بوش در اين مناظره گفت كه ما قصد نداريم در عراق بمانيم،كري در پاسخ مي گويد كه چرا دروغ مي گويي، اگر اين طور است پس ساخت 12 پايگاه نظامي در عراق به چه دليلي است؟
عبداللهيان تأكيد مي كند: در اين جا بود كه طرح پنهان آمريكا براي اولين بار توسط جان كري رقيب انتخاباتي بوش مطرح شد و اكنون بعد از گذشت يك دوره سه تا سه و نيم ساله برخي از اين پايگاهها ايجاد شده و برخي ديگر در حال ساخت است.
وي مي افزايد: بنابراين آمريكا با امضاي توافقنامه نظامي - امنيتي با دولت عراق درصدد مشروعيت بخشيدن به اين اقدام خود در اين كشور هستند.
آراي عمومي
دكتر ناصر دهقاني كارشناس مسايل بين الملل نيز در اين زمينه معتقد است: بعد از پيروزي انقلاب اسلامي، تئوري ژاندارم سازي، آمريكا براي مناطق خليج فارس با شكست رو به رو شد، بنابراين آمريكا به نتيجه رسيد كه در مناطقي كه برايش منافع حياتي وجود دارد، خود حضور داشته باشد.
وي ادامه مي دهد: منابع عظيم انرژي در خليج فارس هم بهانه و راهي براي سلطه آمريكا در منطقه بود كه بحث عراق بهترين نشانه و پايگاه براي اين كار بوده است و ديگر اينكه تأمين امنيت اسراييل در مقابل تهديدها از ديگر اهداف آمريكا در عراق است.
دهقاني خاطرنشان مي كند: آمريكا با امضاي اين توافقنامه درصدد است كه عراق را كاملاً مستعمره خود كند و همه امتيازات را از عراق و در پايگاههاي نظامي خود كسب كند تا امكان تعرض به كشورهاي ديگري كه با آنها مخالف هستند در راستاي اين توافقنامه براي خود فراهم كنند.
اين كارشناس مسايل بين المللي نيز درخصوص اينكه آيا در شرايط كنوني، اين طرح در عراق قابل اجراست، مي گويد: بي ترديد امكان پذير نخواهد بود. دولت عراق برخاسته از رأي اكثريت شيعي عراق است كه 75 درصد مردم اين كشور را تشكيل مي دهند و مخالفت خود را نيز با اين توافقنامه ابراز داشته اند و همچنين مرجعيت آية ا... سيستاني هم آشكارا مخالفت خود را در اين زمينه بيان كرده اند، بنابراين دولت عراق نمي تواند بر خلاف رأي اكثريت جامعه اي كه از آن برخاسته است، عمل كند.
وي در پايان مي گويد: اكنون راهكار همه پرسي ملي و رجوع به آراي ملي، راهكاري دموكراتيك است و در راستاي ادعاهاي غربي نيز قرار دارد و آمريكايي ها نمي توانند با اين شيوه مخالفت كنند و در صورت اجراي اين طرح و برگزاري آراي عمومي مردم، بي ترديد با امضاي اين توافقنامه مخالفت مي شود. |
