* ماهان صفايي

قرار گرفتن چوبهاي رنگارنگ در كنار هم نقشهايي را ايجاد مي كند كه هر بيننده اي را محو خود مي كند. وقتي به درختان نگاه مي 



كني، گمان نمي كني كه رنگ چوب آنها مانند برگ و ميوه آنها با هم فرق كند.
معرق بر روي چوب از هنرهايي است كه در آن هنرمند با استفاده از تفاوت رنگ چوبها نقش ماندگار بر صفحه چوبي مي زند به گونه اي كه اتحاد چوبها نمايش رنگها را به منصه ظهور مي رساند.
قدمت اين هنر به چند هزار سال قبل مي رسد و امروز همچنان استادان معرق كار، «چوب» اين ماده اوليه قديمي را دستمايه خلاقيت قرار مي دهند.
استاد حسين پهلوان مقدم از جمله استادان اين هنر زيباست كه با تحقيق در زمينه كاري خود علاوه بر ابداع روشهاي نوين معرق كاري بر روي چوب با پيوند آن با هنرهاي اسلامي، فعاليتهاي چشمگيري را در اين حوزه انجام داده است.
ساخت بزرگترين اثر معرق جهان بوسيله 400 هزار قطعه چوب با عنوان ضامن آهو، ساخت بزرگترين اثر رئال از چهره استاد شهيد مطهري، خلق اولين تابلو معرق تلفيقي سنگ و چوب از تمثال حضرت علي(ع)، تدوين و ثبت استاندارد بين المللي چوب، ابداع سبك آموزش به نابينايان براي اولين بار در جهان، تدوين و تأليف اولين دايرةالمعارف چوبهاي ايران، تزريق رنگهاي طبيعي چوبها به يكديگر، ابداع سبك گره چيني تلفيقي و ثبت بين المللي آن تنها بخشي از فعاليتهاي استاد پهلوان مقدم است.




وي در حال حاضر احداث «نمايشگاه بزرگ عاشورا» را به همراه گروهي 30 نفره در دستور كار دارد. به منظور آشنايي بيشتر با هنر «معرق كاري» و فعاليتهاي اين هنرمند ساعتي با او همكلام شديم؛ با ما همراه باشيد.

* استاد، در خصوص سابقه هنر معرق و فعاليت خودتان در اين زمينه توضيح دهيد؟
** معرق هنري است با قدمت چند هزار ساله كه آثار و بقاياي اين هنر در تخت جمشيد به دست آمده است، ولي طبق شواهد موجود اين هنر در دوران صفويه به بازارها آمد و جامعه ايراني با آن آشنا شد.
با اين حال هنر معرق در خراسان هنوز نوجوان است و سابقه چنداني ندارد.
من هنر معرق را از كودكي و در كنار پدرم استاد جواد پهلوان مقدم آموختم و اولين تصويري كه با چوب كار كردم «مه كار» استاد فرشچيان بود كه پس از آن با سبك ابداعي خودم كه همان «گره چيني تلفيقي» بود كارهايي را انجام دادم.
* با توجه به سابقه چند ساله تان در بحث معرق كاري، آيا با مشكلاتي مواجه بوده ايد؟
** مشكلات پيش روي معرق به مرور زمان ايجاد شده و متأسفانه در خصوص اين هنر، اصل شايسته سالاري مد نظر قرار نگرفته است.
با توجه به اين بي تدبيري ها، امروز بسياري از معرق كاران، درختان و چوبها را نمي شناسند و در برخي تابلوهاي معرق به دليل اينكه زنده بودن چوب در نظر گرفته نمي شود، تابلوها بي روح بوده و مخاطب را جذب نمي كنند.
* چگونه معرق كاران بدون شناخت چوب آثاري را خلق مي كنند؟
** با وجود قدمت هنر معرق چوب و ساخت تابلوهاي زياد، تعداد آثار هنري معرق سالمي كه در موزه ها هستند، انگشت شمارند و اكثريت تابلوها ترك خورده هستند. اين امر به دليل عدم شناخت معرق كاران از چوب و خواص آن اتفاق مي افتد.
* لطفاً در خصوص نمايشگاه بزرگ عاشورا و اينكه با چه هدفي اين كار را شروع كرده ايد توضيح بفرماييد.
** اين آخرين تير تركشم است. اين كار را با دو هدف آغاز كرده ام. مقام معظم رهبري فرمودند، هر تفكري مادامي كه با هنر آميخته نشود، در تاريخ ثبت نمي گردد و من خواستم تفكرم را در تاريخ ثبت كنم و به همين دليل از هنر معرق استفاده كردم. ديگر اينكه خواستم تابلوي هنري زيبايي از شكوه اسلامي را براي اهل هنر به يادگار بگذارم.
بنابراين قبل از شروع كار نمايشگاه بزرگ كربلا با دعوت از محققان اسلامي، تحقيقات مختلفي را آغاز كرديم و اكنون گروهي 30 نفره كار اجرايي آن را بر عهده دارند.
* در خصوص مشخصات فيزيكي نمايشگاه و آنچه قرار است باشد، توضيح دهيد.
** گروه تحقيق، در مرحله اول اقدام به شناسايي اصحاب امام حسين(ع) و همراهان ايشان درتاسوعا و عاشورا گردآوري و آنچه آنان در اين دو روز گفته اند، نموده است.
سپس شناسنامه اي از اين گفته ها تهيه شده و قرار است در قالب هزار تابلوي معرق با خطوط طلا كار شود.
هدف از اين كار، اين است كه مخاطب بتواند خود را در حال و هواي صحراي كربلا احساس كند و گفته هاي ياران امام حسين(ع) را كه سراسر درس و عبرت است به صورت ملموس ببينند.
در كنار اين تابلوها، چهار تا پنج اثر هنري منحصر به فرد نيز به نمايش در خواهد آمد كه اولين اثر بزرگترين تنديس چوبي جهان با نماي «علي ولي ا...» است كه تا شب ولادت حضرت علي(ع) آماده مي شود.
همچنين بزرگترين تصوير رئاليسم جهان از چهره يكي از نزديكان امام حسين(ع) و بزرگترين تابلوي خط جهان كه آثار استادان فرشچيان و قائم مقامي است كه خطوط تابلوها كار اين دو استاد است.
* به منظور غناي بيشتر و به روز شدن نمايشگاه چه برنامه اي در نظر گرفته ايد؟
** اميدوارم مردم همكاري لازم را انجام دهند. همچنين قرار است بزرگترين كتابخانه از كتابهاي مربوط به امام حسين(ع) با عنوان كتابخانه حسيني جمع آوري و در معرض ديد عموم قرار گيرد.
در اين كتابخانه، كتابها به شيوه موضوعي در كنار هم قرار خواهند گرفت و براي مجهز شدن آن به كمك مسؤولان و مردم نيازمنديم.
* مجموعه نمايشگاه كربلا چه زماني به اتمام مي رسد و برآورد هزينه اي آن چقدر است؟
** طبق برنامه ريزي انجام شده تكميل نمايشگاه پنج سال طول مي كشد(با فعاليت گروه 30نفره) كه در حدود 500 ميليون تومان هزينه خواهد داشت و خوشبختانه اين نمايشگاه تاكنون براي 100 نفر اشتغال مستقيم و غيرمستقيم ايجاد كرده است.
* و سخن پاياني...
** با توجه به اهميت و عظمت موضوع نمايشگاه كربلا، بدون شك رسيدن به هدف نهايي، به تنهايي و فقط با تلاش گروه 30 نفره ما ممكن نيست و تكميل نمايشگاه نيازمند توجه و راهنمايي انديشمندان و محققان و همچنين همياري و همراهي مسؤولان مي باشد كه اميدواريم ما را در اين مسير تنها نگذارند.

 

مراسم پاياني چهارمين دوره  جايزه  كتاب فصل، ويژه  زمستان 86، روز يكشنبه با معرفي برگزيدگان به كار خود پايان داد.
به گزارش ايسنا، در اين مراسم كه در خانه  كتاب برگزار شد، علي شجاعي صائين - مديرعامل خانه  كتاب - عنوان كرد: ان شاء ا... داوريهاي ما به صواب بوده و كتابهاي شايسته را به اهالي فرهنگ معرفي كرد ه ايم. اميدوارم كار دبيرخانه  كتاب فصل مورد نقادي قرار گيرد تا در دوره هاي بعدي كتاب فصل، با بهره گيري از اين رهنمودها، از كاستي ها فاصله بگيريم.
در ادامه، منوچهر اكبري - دبير علمي چهارمين دوره جايزه  كتاب فصل - بيانيه هيأت داوران اين دوره را خواند، كه در آن آمده است: بر اساس آيين نامه  مصوب، داوري كتاب فصل در چند مرحله انجام مي شود. در مرحله  نخست در هر حوزه، آثار از سوي حداقل دو داور متخصص در جلسات مشاوره اي و با بحث و گفتگو ارزيابي مي شود و آثاري كه از حداقل ويژگيهاي يك كتاب ارزشمند برخوردار باشند، به مرحله  بعد راه مي يابند و كتابهايي كه كاستي چشمگيري داشته باشند و با معيارها و اصول اجماعي اهل قلم منطبق نباشند، از گردونه  داوري حذف مي شوند.
در ادامه نيز اشاره شده است: ارزيابي كتابها از سوي نزديك به 250 نفر از انديشمندان و صاحب نظران حوزه هاي علميه، دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي انجام شده است.در پايان بيانيه هم عنوان شده است: در چهارمين دوره  كتاب فصل، از مجموع آثار منتشرشده اي كه شرايط شركت در جايزه را داشتند، 4721 عنوان، مورد ارزيابي قرار گرفتند و از اين ميان، 4558 عنوان در مرحله  اول، حذف و مابقي يعني 163 عنوان به مرحله دوم راه يافتند.
در پايان مراسم نيز برگزيدگان جايزه هاي خود را از محسن  پرويز - معاون فرهنگي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي -، كاظم معتمدنژاد - پيشكسوت ارتباطات و برگزيده  اين دوره - و منوچهر اكبري دريافت كردند.
اما برگزيدگان به اين شرح معرفي شدند:
1- ادبيات: الف) شعر: خيابان حصار، سيدابوالفضل صمدي، ب) نثر معاصر: رمان قاعده  بازي، نوشته فيروز زنوزي جلالي، ج) متون قديم (تصحيح): شرفنامه  منيري يا فرهنگ ابراهيمي، گردآوري: ابراهيم قوام فاروقي، تصحيح و تعليقات: حكيمه دبيران، د) ادبيات زبانهاي ديگر: گريز به تاريكي و پنج داستان ديگر، نوشته  آرتور شنيتسلر، ترجمه: نسرين شيخ نيا (دانش پژوه)
2- كودك و نوجوان: الف) داستان ايراني: كاش كمي بزرگتر بودم، نوشته  اكبر صحرايي، ب) داستان خارجي (كودك): به كبوتر اجازه نده اتوبوس براند، نوشته مو ويلمز، ترجمه: زهرا احمدي؛ داستان خارجي (نوجوان): پرنيان و پسرك، نوشته  لوئيس لوري، ترجمه: كيوان عبيدي آشتياني، ج) شعر (نوجوان): روي تخته سياه جهان با گچ نور بنويس، سروده  عرفان نظرآهاري، د) دين: زير گنبد كبود، تأليف: سعيد روح افزا، ه) علوم و فنون (كودك): مجموعه  25جلدي كتابهاي راز (خواندنيهاي علمي)، تأليف: علاء نوري، علي رحماني، الهام محسن نيا، مستوره السادات مدرسي؛ علوم و فنون (نوجوان): فرهنگ  رياضي مدرسه، ترجمه، تنظيم و نگارش: امير صالحي طالقاني

 

* خديجه زمانيان





براي ستون «تازه چه خوانده ايد؟» اين هفته به سراغ يكي از مترجمان جوان رفته ايم.شايد تا به حال آثاري را كه «بابك تبرايي» ترجمه كرده است، خوانده باشيد. «جنگل واژگون»، «دم را درياب»، «نغمه غمگين» با همكاري امير امجد جزو آثاري است كه از اين مترجم به چاپ رسيده است.
تبرايي براي معرفي كتاب اين هفته مي گويد: دوست دارم براي اين ستون يك نمايشنامه معرفي كنم، چون احساس مي كنم كه اين ژانر در بين نمايشنامه خوانها بسيار مظلوم واقع شده است.
«گردهمايي خانوادگي» اثر تي اس اليوت و يك مجموعه داستان، دو اثري است كه تبرايي براي مخاطبان، معرفي مي كند.
* اثر تي اس اليوت را چه كسي ترجمه كرده است؟
** گردهمايي خانوادگي» را هوشنگ اسدي ترجمه كرده است. توصيه مي كنم كساني كه به مطالعه علاقه دارند اين اثر را بخوانند. به هر حال همه ما همانطور كه از خواندن يك داستان لذت مي بريم، مي توانيم از خواندن يك نمايشنامه خوب هم لذت ببريم، اما نمي دانم چرا آدمهاي امروز، خودشان را از لذت خواندن يك نمايشنامه خوب محروم مي كنند.
* خب شايد اين مسأله به بي توجهي مردم به ديدن يك تئاتر هم بي ربط نباشد؟
** اما نمايشنامه مستقل از تئاتر است، نمايشنامه يك نوع ادبي است و به هر حال هنوز استقبال نكردن مردم از اين ژانر براي من عجيب است!
* مي خواستيد يك مجموعه داستان را هم معرفي كنيد؟
** بله، من به تازگي مجموعه داستان «مردي كه گورش گم شد» اثر حافظ خياوي را خواندم و به نظرم دو داستان «چشمهاي آبي عمو اسد» و «مرده ها كي از گورستان مي آيند» از بقيه داستانهاي مجموعه بهتر بود.
* اين اثر، جايزه بهترين مجموعه داستان روزي روزگاري را هم گرفته؛ فكر مي كنيد اين انتخاب به جا بود؟
** نمي دانم! من همه مجموعه هاي داستاني را نخوانده ام كه بخواهم مقايسه كنم، اما نويسنده در نوشتن اين مجموعه جسارت زيادي به خرج داده و اثر را با نوآوري هاي محتوايي و فرمي جذابي همراه كرده است.
از طرفي ضرباهنگ جملات كوتاه، مقطع و پشت سر هم خواننده را به دل داستان فرو مي برد. به هر حال اين مجموعه، اولين اثر حافظ خياوي است و بايد منتظر مجموعه داستانهاي بهتري از اين نويسنده باشيم.

 

احمد عزيزي پس از150 روز كما از روز يكشنبه در وضعيت جسماني بهتري قرار گرفت و از حالت كما خارج شد.
به گزارش فارس از كرمانشاه، اين شاعر نامدار معاصر كه نيمه اسفند ماه سال گذشته بر اثر عارضه قلبي و مغزي به حالت كما رفته بود، قادر به تشخيص اطرافيان و نزديكان خود شده است.براساس اين گزارش، يكي از پرسنل درماني احمد عزيزي گفت: از روز يكشنبه دستگاههاي ويژه بيماران خاص از وي جداشده و عزيزي در حالت هشياري نسبي قرار گرفته است.وي افزود: هنوز براي اعلام خبر بهبودي كامل احمد عزيزي زود است، ولي به حمدا... وضعيت وي تغيير جدي كرده و مغز وي قادر به فرمان دادن شده است.
يكي از بستگان عزيزي نيز به فارس گفت: بيشترين كاري كه براي درمان احمد انجام شده، دعاي خير همه مردم و جديت مسؤولان بوده و تقدير اين است كه خدا احمد را دوباره به ايرانيان برگرداند. وي افزود: تلاش مي كنيم احمد را براي ادامه معالجه به تهران منتقل كنيم و پزشكان معتقدند امكان اين كار اكنون فراهم است هرچند كه در كرمانشاه بهترين امكانات و شرايط بيمارستاني براي وي تدارك ديده شد.

 

كامران شيردل كارگردان و مستندساز، ساخت فيلم مستندي را براساس يك عمر فعاليت هنري سيد محمد احصايي گرافيست پيشكسوت  ايراني آغاز كرده است.
اين مستندساز در گفتگويي با ايسنا، توضيح داد: ساخت اين فيلم را در سال 1356 و به هنگام طراحي و آماده سازي نقش برجسته هاي ديوارهاي سالن اجتماعات مدرسه الهيات تهران كه محمد احصايي آن را انجام مي داد، آغاز كردم اما پس از آنكه در جريان آتش سوزي سينماهاي پايتخت در آن دوران، كليه  نگاتيوهايش طعمه حريق شد و به طور كلي متوقف شد، ساخت آن به فراموشي سپرده شد.
شيردل در ادامه گفت: سال گذشته در انبار دفتر خود پزتيوهاي سالم و كامل آن را پيدا كردم و پس از گذشت  31 سال با محمد احصايي تصميم گرفتيم تا اين شرح حال تصويري را به پايان برسانيم.اين اثر مستند توسط هر دو هنرمند توليد و عرضه خواهد شد و طي آن با بسياري از هنرشناسان، منتقدان آثار هنري، هنرمندان و مجموعه داران معروف خارجي و ايراني صحبت خواهد شد.

 

بر اساس نتايج يك نظرسنجي «محمدرضا شجريان» به عنوان بهترين خواننده و «حسين عليزاده» به عنوان بهترين آهنگساز سال 86 انتخاب شده اند.به گزارش فارس، اين نظرسنجي را ماهنامه «فرهنگ و آهنگ» در شماره بيستم خود كه ويژه خرداد و تير سال 87 است، انجام و منتشر كرده است.

 

به گزارش ايسنا، «پيامبري از كنار خانه  ما رد شد» و «ليلي نام تمام دختران زمين است»، كتابهاي اين نويسنده  كودكان و نوجوانان هستند كه توسط افضل وثوقي به زبان فرانسوي ترجمه شده اند و قرار است توسط نشر صابرين وارد بازار كتاب شوند.اين دو كتاب همچنين قرار است با ترجمه  مهرداد اميري و بازنويسي شقايق قندهاري به زودي توسط همين مؤسسه  انتشاراتي به زبان انگليسي ترجمه شوند.