|
گروه اقتصادي - علي دوستي : محمود احمدي نژاد، رئيس جمهور، دوشنبه شب با حضور در برنامه زنده تلويزيوني، ابعاد مختلف تحول اقتصادي دولت را تشريح كرد.

وي در اين برنامه كه اجراي آن را كلهر، مشاورش، بر عهده داشت، از نوسان رشد اقتصادي، مشكل بيكاري، مسأله تورم، فاصله طبقاتي، بهره وري، يارانه ها، عدم تعادل در ماليات، قيمت گذاري ارز، اصلاح ساختار گمرك و قيمت نفت در بودجه سخن گفت.
او در ابتدا به ذكر مسأله، سابقه تاريخي آن و نمونه هاي آماري پرداخت و سپس به راهكارهاي دولت براي حل مشكل اشاره كرد. اگر چه رئيس جمهور به دلايلي كه هنوز مشخص نيست از ذكر جزييات طرحها يا راهكاري معين و اجرايي سخن به ميان نياورد، اما همان اندازه اظهارات وي نيز بازتابهايي در بين كارشناسان داشت كه به پاره اي از آنها در اين گزارش اشاره مي شود.
سوالها زياد است
دكتر جمشيد پژويان، استاد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبايي به خبرنگار ما گفت: اصل طرحي كه رئيس جمهور صحبتش را كرد، نقدي كردن يارانه ها بوده است. اجراي اين طرح چند بار سابقه داشته است و دولتها خواسته اند تا آن را اجرا كنند. مانند دولت هاشمي رفسنجاني كه در زمينه مرغ و تخم مرغ اجرا شد و البته ناكام و ناموفق ماند.
وي افزود: آن زمان علت عدم موفقيت، پيش بيني نكردن الزامات اجرايي و نيروهاي لجستيك و امكانات سخت افزاري لازم بود، چرا كه آنقدر كه شايد به نظر برسد كار كوچكي نيست.
مسأله بسيار گسترده، پيچيده و حساس است. چرا كه با زندگي تك تك مردم سر و كار دارد. صحبت از معيشت اصلي و پايداري آنهاست. بنابراين شوخي ندارد و هر گونه اهمال كاري، سطحي نگري و نقص برنامه ريزي مي تواند در كشور بحراني ايجاد كند كه هيچ كس نتواند جلويش را بگيرد.
وي اظهار داشت: من توجه آقاي رئيس جمهور و تيم ايشان را به عللي كه دولتهاي قبلي جرأت نكردند نقدي كردن يارانه ها را اجرا كنند، جلب مي كنم. مطالعه دلايل آنها بسيار مفيد است و بايد دولت به اين سؤال پاسخ دهد كه آيا دغدغه هاي دولتهاي قبل را كه باعث محدوديت آنها در اجراي اين طرح مي شد، رفع كرده اند؟ بايد به طور مشخص پاسخ دهند كه مثلاً براي پرداخت سريع و به موقع يارانه ها چه كرده اند؟ نقدينگي توليد شده از اين محل چگونه در اقتصاد ملي هضم مي شود؟ آيا زيرساختهاي اطلاعاتي لازم و مفيد و امكانات كافي در بانكها، ادارات و غيره وجود دارد؟ شعبه هاي بانكها كشش دارند؟
وي تصريح كرد: سؤالهاي اجرايي ريز، اما مهم اين گونه زياد است. به نظر من با يك سخنراني صرف نمي توان طرحي چنين بزرگ را كليد زد. اصلاً يكي از معضلات ما نظام اطلاع رساني ماست كه نمي تواند اطلاعات اين طرح را به طور همه فهم به آحاد مردم برساند. اگر اين اطلاعات نرسد، افكار عمومي دچار بحران شايعه مي شود و اين شايعات چون فانتزي نيست و از نوع مايحتاج و قوت مردم است، ايجاد اضطراب شديد مي كند. بنابراين بايد يك برنامه جامع اطلاعاتي توسط بهترين متخصصان نوشته و با تمام امكانات در كشور اجرا شود.
وي افزود: شما با يك بافت يكسان در كل كشور مواجه نيستيد. مردم استان به استان بسته به موقعيت مالي، جغرافيايي، فرهنگي سطح سواد و غيره واكنشهاي متفاوتي به دريافت نقدي يارانه ها خواهند داشت. آيا شما براي اين واكنشها خودتان را آماده كرده ايد؟ اصلاً تحليل كرده ايد آنها چه ماهيتي دارند؟... اينها پرسشهاي ضروري است كه دولت بايد به تك تك آنها به وقت پاسخ دهد، در غير اين صورت بحران ايجاد مي شود.
روي ديگر سكه
دكتر محمد طبيبيان معاون سابق سازمان مديريت و برنامه ريزي نيز به خبرنگار ما مي گويد: انصافاً جرأت دولت احمدي نژاد براي اجراي نظام نقدي يارانه ها ستودني است، اما اميدوارم اين جسارت حاوي برنامه ريزي دقيق و تدبير انديشي تيم دولت براي مقابله با بحرانهاي ناشي از آن باشد.
وي افزود: نقدي كردن يارانه ها دو روي سكه است. يك روي سكه مزاياي اقتصادي و تأمين عدالت، خرج بهينه پول، جلوگيري از اتلاف منابع و غيره است كه اصولاً اقتصاددانان روي آن مزايا حرفي ندارند. حرفها براي روي دوم سكه است كه همان تبعات و نگراني از ضربه هاي گسترده كار است. وقتي شما يارانه ها را حذف مي كنيد قيمت برخي از اجناس ضروري مردم مثل نان شايد صد برابر شود. حال اگر مكانيسمهاي كنترلي يا همان پرداخت نقدي يارانه ها درست و به موقع عمل نكند، نارضايتي و فقر گسترده اي به راه مي افتد.وي اظهار داشت: پرداخت نقدي يارانه ها ظرايف خاصي دارد كه بايد همه اجزاي آن مورد مطالعه قرار گيرد و براي آن برنامه داشت. اين ظرايف تغيير زندگي 60 ميليون نفر است. مي دانيد اين رقم چقدر بزرگ است؟ مي دانيد حذف يارانه يعني حذف معيشت، حذف درآمد و رشد شديد هزينه زندگي؟ اينها خط قرمز زندگي مردم است و به اين راحتي نمي توان با آن بازي كرد.
وي تصريح كرد: دولت بايد براي تمام اينها برنامه داشته باشد. حتماً قبل از اينكه چنين حرفي و قولي را رئيس جمهور بگويد، فكرش را كرده اند، اما هر چه فكر مي كنم مي بينم نمي شود در طول يك سال و آن هم يك سالي كه دولت معلوم نيست سال بعدش باشد يا نباشد، چنين طرح بزرگي را انجام داد. به نظر من بهتر است دولت فعلي مقدمات قانوني و برنامه ريزيهاي پايه را انجام بدهد و كار اصلي را به دولت بعد بسپارد، اين گونه منطقي تر به نظر مي رسد.
دولت به نظر اقتصاددانها بها نمي دهد
عضو هيأت علمي دانشگاه علامه طباطبايي تأكيد كرد: رئيس جمهوري از نظرات عده اي از اقتصاددانان جوان به عنوان مشاور براي رفع مشكلات اقتصادي كشور استفاده كند.مهدي تقوي در گفتگو با مهر، در مورد طرح تحول اقتصادي دولت كه از سوي رئيس جمهوري ارايه شده است، گفت: اينگونه طرحها در دوران رياست جمهوري بسيار ارايه شده و طرحهايي كه دولت از اين دست اجرايي كرده، ناموفق بوده است.وي دليل ناموفق بودن اينگونه طرحهاي اقتصادي را اظهار نظرات افراد غيرمتخصص در مورد مسايل اقتصادي عنوان و تصريح كرد: اين در حالي است كه خود دولت نيز به تخصص در اين زمينه ها بها نمي دهد و با گروهي از اقتصاددانان براي يافتن مشكل و راه حل مشورت نمي كند.تقوي با اشاره به اتخاذ سياست انقباضي در كشور، گفت: اين در حالي است كه مشكل تورم و بيكاري در طرف عرضه قرار دارد اما سياست انقباضي در طرف تقاضا است.
جامعه تشنه تحول اقتصادي است
عضو كميسيون برنامه و بودجه مجلس بسياري از مواردي را كه رئيس جمهور به عنوان طرح تحول اقتصادي مطرح كرد، خواست عمومي مردم دانست و گفت: جامعه تشنه تحول اقتصادي است.
عزت ا... يوسفيان در گفتگو با مهر، با اشاره به طرح تحول اقتصادي كه از سوي رئيس جمهور تشريح شد، گفت: جامعه ما تشنه اين طرح است، چون در حال حاضر بسياري از شهروندان به برخي كالاها و ارزاق احتياجي ندارند اما به دليل تعلق گرفتن يارانه به آن نسبت به تهيه آن كالاها اقدام مي كنند.نماينده مردم آمل در خانه ملت، با اشاره به برخي جزئيات اين طرح تأكيد كرد: رعايت عدالت در توزيع يارانه ها و توزيع ثروت و برابري در پرداخت ماليات در مقابل دريافت خدمات از جمله مهمترين محورهاي طرح رئيس جمهور است و ما هم معتقديم بايد يارانه مواد غذايي به دهكهاي پايين جامعه اختصاص داده شود و بر اين اساس، طرح تحول اقتصادي طرح بسيار خوب و قابل توجهي خواهد بود. |