|
* علي دوستي
گروه اقتصادي: بانك مركزي با ابلاغ آيين نامه اي به بانكهاي دولتي و به منظور تسريع در وصول مطالبات، مقرر كرد بانكها مي توانند به

تناسب تا سقف 8 درصد از جرايم مشتريان خود را مورد بخشودگي قرار دهند.
به گزارش خبرنگار ما، اين آيين نامه پيرو مصوبه بانك مركزي درباره لزوم تأمين منابع مورد نياز بانكها از محل وصول مطالبات معوق صادر شده و در واقع بانكها آن را اجرايي كرده اند.
براساس قوانين بانكي هرگاه مشتري تسهيلات وام يا انواع ديگري قرض از بانك دريافت مي كند علاوه بر سود متعلقه رقمي را به عنوان جريمه ديركرد بازپرداخت نيز در نظر مي گيرد. به دليل بالا بودن نرخ سود بانكي در ايران، جرايم ديركرد تسهيلات پايين و حداكثر سه درصد است. حال آنكه در دنيا نرخ سود تسهيلات به تناسب پايين تر، اما نرخ جريمه ديركرد گاه تا 10 درصد هم مي رسد.
نظام بانكي هم اكنون با مشكلي به نام مطالبات معوق مواجه شده و بانك مركزي همزمان با سه قفله كردن خزانه و منع برداشت بانكها از حسابهاي اين بانك، به بانكها دستور داده است تا براي تأمين منابع جديد مورد نياز خود فكري بكنند. يكي از اين فكرها فروش املاك غيرضرور يا تغيير مكان شعبه هاي گرانقيمت و همچنين تلاش براي وصول مطالبات معوق هنگفت است. با اين حال، بانكها به بانك مركزي متذكر شدند كه يكي از ابزارهاي وصول مطالبات معوق، دادن اختيارات قانوني براي صلح و سازش و احياناً نرمشها و بخشودگي هاي مالي است كه افراد را تشويق به پرداخت بدهكاري خود نمايد.
اين درخواست حاصل سالها تجربه نظام بانكي است كه مي داند وصول مطالبات معوق از طريق معمول قضايي هم زمان بر، هزينه بر، پرحاشيه و كم نتيجه است و هم در برخورد با دريافت كنندگان تسهيلات كلان كه معمولاً پشتوانه مالي قدرتمندي دارند، كمتر اجرايي است، لذا تغيير رويه نظام بانكي در برخورد با بدهكاران مورد تصويب بانك مركزي قرار گرفت و در قالب اين تفكر بخشنامه هاي متعددي صادر شد كه تعيين تكليف و فك ممنوع الخروجان بانكي با هماهنگي دادستاني كل كشور از جمله آن است.
اين گزارش مي افزايد: در كنار اين و در چارچوب تفويض اختيار صلح و سازش به بانكها، بانك مركزي به هيأت مديره بانكهاي دولتي اختيارات جديدي را واگذار كرد كه بخشش قسمتي از جرايم متعلقه به تسهيلات تا سقف هشت درصد از جمله آن است.
هيأت مديره ها با اين بخشنامه مي توانند تا سقف 70 درصد از اين درصد را به طور يكسان براي تمام مشتريان خود با در نظر گرفتن شرايطي لحاظ كنند. به عنوان مثال بانك سپه دو روز پيش تا سقف 6 درصد بخشودگي جرايم براي تمام مشتريان خود در نظر گرفت و اين تصميم بزودي از سوي بانكهايي چون ملت، تجارت، ملي و صادرات نيز اعلام خواهد شد و سقف آن نيز از 6 درصد فراتر نخواهد رفت.
اما براي اعمال سقف 8 درصدي هيأت مديره بانكها موظف شده اند پرونده ها را موردي بررسي كنند و اگر احساس شد كه اختصاص اين بخشودگي به وصول تسهيلات معوق منتهي خواهد شد، با مسؤوليت خود نسبت به اعمال آن اقدام كنند.اين گزارش تصريح مي كند: بانك مركزي به بانكها توصيه كرده است از ابزار بخشش بخشي از مطالبات خود براي جذب هر چه بيشتر منابع و كاهش مطالبات معوق خود استفاده كنند، زيرا پيش بيني مي شود كه براي بيشتر پرونده هاي بدهكاران بانكي 6 درصد تخفيف در جرايم لحاظ شود و فرصت مناسبي در اختيار اين افراد قرار گيرد كه به نفع بانكها نيز هست. با اين حال، بخشنامه اي از سوي بانك مركزي و با هماهنگي وزارت اقتصاد به دولت پيشنهاد شده و در حال بررسي است كه به موجب آن براي بدهكاريهاي اشتغالزا نظير وامهايي كه براي مصارف كشاورزي، توليدي و صنعتي و تعاوني پرداخت شده و اقساط آن به تعويق افتاده است، بخشودگي بيشتري تا سقف 10 درصد لحاظ شود كه البته اين مسأله هنوز به تصويب دولت نرسيده و در حد پيشنهاد باقي مانده است.
اين گزارش مي افزايد: قبل از اين، بانك مركزي در بخشنامه اي به بانكها و هيأت مديره آنها اين اختيار را داده بود كه پس از بررسي شرايط، حتي به پروژه هاي اشتغالزاي بدهكار كه احتمال مي رود بهره برداري و اشتغالزايي آن به سرعت امكانپذير باشد، وام مضاعف پرداخت كنند و اين مسأله هم اكنون اجرايي شده است، لذا تدبير جديد احتمالي براي افزايش سقف بخشودگي جرايم تا 10 درصد، اقدام مضاعفي در اين راستا محسوب مي شود كه در صورت مديريت صحيح از سوي بانكها مي تواند به يك بازي برد- برد تبديل شود. به اين صورت كه هم بدهكاران بتوانند به نحو مناسبي اقساط معوق خود را پرداخت كنند، هم مشكلات بخش توليد حل شود و هم بانكها بتوانند منابع جديدي را جذب نمايند. |