|
در حوالي امروز- تكتم بهاردوست: اواخر هفته گذشته رئيس سازمان پژوهشهاي علمي و صنعتي كشور طي اظهار نظري نمايشگاه
ها و مسابقات ابتكارات و اختراعات كه در خارج از كشور برگزار مي شود را فاقد اعتبار علمي خواند.
خبرنگار ما پس از اين اظهار نظر كه به نوعي نظر قطعي وزارت علوم، تحقيقات و فناوري بود با چند تن از مخترعان به گفتگو نشست و برخي از آنان كه جزو مدال آوران اين گونه مسابقات نيز بودند با اظهار گلايه عنوان كردند: اين مسابقات در سطح بين المللي برگزار مي شود و محققان و پژوهشگران مطرح دنيا در خصوص طرحها نظر مي دهند و در پايان مدالهايي اهدا مي شود.
آنها همچنين تأكيد داشتند: اكثر اين مسابقات تحت نظارت فدراسيون جهاني مخترعان برگزار مي شود و وزارت علوم نبايد اعتبار علمي اين گونه نمايشگاه ها و مسابقات را زير سؤال ببرد.
خبرنگار ما طي چند روز اخير كوشيد در اين خصوص نظر برخي از مسؤولان وزارت علوم، تحقيقات و فناوري و بنياد ملي نخبگان را جويا شود.
معاون فناوري وزارت علوم در پاسخ به اين پرسش قدس كه «دلايل اين وزارتخانه براي غيرعلمي خواندن مسابقات و نمايشگاه هاي اختراعات و ابداعات چيست؟» مي گويد: وزارت علوم تمامي اين نمايشگاه ها و مسابقات را كه در كل دنيا برگزار مي شود بررسي كرده است و با توجه به بررسي ها مشخص شد عمده اين نمايشگاه ها به همه افرادي كه داراي گواهي ثبت اختراع در كشورشان هستند، اجازه مي دهند محصولاتشان را در داخل غرفه به نمايش بگذارند.
دكتر جهانگيريان ادامه مي دهد: البته همان طور كه مي دانيد ثبت اختراع در داخل كشورمان به تأييد علمي نياز ندارد و فقط به صورت اعلامي است، بنابراين اغلب افرادي كه در اكثر نمايشگاه ها مدال دريافت مي كنند به صرف اينكه در نمايشگاه شركت كرده اند مدال دريافت مي كنند، به همين دليل از نظر ما اين مدالها مورد تأييد نيست.
وي درعين حال تأكيد مي كند: البته در برخي از اين نمايشگاه ها جوايز ويژه اي از طرف سازمانهاي معتبر بين المللي همچون سازمان جهاني مالكيت فكري اهدا مي شود كه اين جوايز از نظر ما داراي اعتبار علمي هستند.
وي در پاسخ به خبرنگار ما كه از وي پرسيد «چه معياري براي وزارت علوم وجود دارد كه اين گونه جوايز مورد تأييد قرار مي گيرند»، مي گويد: چون فرآيند اهداي اين جوايز را بررسي كرده ايم، متوجه شديم آنها از بين چند صد شركت كننده يك جايزه خاص و آن هم پس از بررسي هاي علمي مي دهند.
وي مي گويد: گاه در اين نمايشگاه ها و مسابقات از بين چهارصد شركت كننده، 380 نفر برگزيده و صاحب مدال مي شوند.
معاون فناوري وزير علوم در پاسخ به ديگر پرسش قدس كه «چرا مخترعان كشورمان كه برخي از آنها جزو محققان برتر كشورمان نيز هستند، در اين مسابقات شركت مي كنند»؟ مي گويد: وزارت علوم اعلام كرده است گرفتن مدال از نمايشگاه هاي خارجي اعتبار علمي ندارد.
وي ادامه مي دهد: البته شايد شركت دراين نمايشگاه ها براي مخترعان جذابيت داشته باشد و ما هم آن را انكار نمي كنيم، اما بايد عنوان كرد كه شايد مخترع بتواند ايده اش را از طريق اين نمايشگاه تجاري كند، كه اين خود از جنبه هاي مثبت اين گونه نمايشگاه ها و مسابقات است.
در همين حال رئيس سازمان پژوهشهاي علمي و صنعتي ايران در خصوص دلايل غير علمي خواندن اين گونه مسابقات به خبرنگار ما مي گويد: آن چيزي كه در خارج از كشور برگزار مي شود، مسابقه نيست، بلكه نمايشگاه است و بيشتر جنبه تجاري دارد تا جنبه علمي و تحقيقاتي.
دكتر حسين رحيمي مي افزايد: گرچه اين دو ويژگي را رد نمي كنيم، اما بايد عنوان كرد كه چون مسابقه اي برگزار نمي شود، در نتيجه داوري درستي نيز صورت نمي گيرد. در نتيجه برگزيده به آن معنايي كه در جشنواره مثلاً خوارزمي داريم، نمي توان يافت.
وي اظهار مي دارد: مسابقات و نمايشگاههايي كه مثلاً در ژنو، مالزي و يا در كره جنوبي برگزار مي شود هيچ كدام مثل جشنواره خوارزمي وجهه علمي ندارد و با پيش فرضهاي ما براي برگزاري اين نمايشگاه ها مطابقت ندارد و اصولاً مدالهايي كه به شركت كنندگان مي دهند بيشتر براي تشويق و شركت در نمايشگاه است و به معني اعتبار علمي و تخصصي طرحها نيست.
رئيس سازمان پژوهش هاي علمي و صنعتي ايران مي افزايد: اگر كسي پول داشته باشد، شركت در اين نمايشگاه ها ضرري ندارد، ولي ما به عنوان حامي مخترعان نمي توانيم از طرحهايشان حمايت كنيم.
وي در عين حال تأكيد مي كند: ممكن است برخي از شركت كنندگان جزو محققان برگزيده باشند، اما نبايد به خاطر شركت در اين گونه نمايشگاه ها طرح ارائه شده اش به عنوان يك طرح علمي و تخصصي تلقي شود.وي اضافه مي كند: اگر اين شخص از سازمان پژوهشهاي علمي و صنعتي تأييديه علمي بياورد از نظر ما ارزش طرح و ايده اش از گرفتن مدال طلاي اين گونه نمايشگاه ها معتبرتر است.
دكتر رحيمي همچنين مي گويد: ما نيز در وزارت علوم با هدف آشنايي جوانان و علاقه مندان بنا داريم نمايشگاهي با ويژگي نمايشگاه هاي خارجي برگزار كنيم تا چنانچه كسي مي خواهد از كم و كيف نمايشگاه هاي خارجي با خبر شود، دراين نمايشگاه شركت كند.
معاون پژوهش و برنامه ريزي بنياد ملي نخبگان نيز در خصوص غير علمي خواندن نمايشگاه ها و مسابقات اختراعات به خبرنگار ما مي گويد: البته همه مسابقات از سوي وزارت علوم، تحقيقات و فناوري غيرعلمي خوانده نشده است. فقط بعضي از مسابقاتي كه همچون تورهاي مسافرتي هستند و مدالها را با پول مي خرند، فاقد اعتبار علمي خوانده شده اند.
دكتر سيد مهدي فخرايي مي افزايد: چون اكثر اين مسابقات خوب داوري نمي شوند، اين وزارتخانه اعلام كرده است مدالهاي اخذ شده از سوي شركت كنندگان ايراني، فاقد اعتبار علمي هستند.
وي در پاسخ به اين سؤال قدس كه «كدام يك از مسابقات اختراعات و ابداعات وجهه علمي دارند»؟ مي گويد: مسابقات بين المللي و منظمي مثل المپيادهاي دانش آموزي هر ساله در سطح دنيا برگزار مي شود كه حداقل 20 كشور جهان نيز در آن شركت مي كنند.
وي ادامه مي دهد: برخي كنفرانس هاي علمي شناخته شده در رشته هاي تخصصي نيز از جمله اين مسابقات است كه معمولاً بهترين اختراع، مقاله علمي و... را معرفي مي كند. |
