|
با شروع فصل تابستان، محيطهاي آبي به شادترين و پرطرفدارترين اماكن براي تفريح و سرگرمي مردم تبديل مي شوند. با اينكه هزينه
بالاي بليت استخرها، برخي نونهالان و نوجوانان را در محلات جنوبي شهر به سوي آب تني در قناتهاي قديمي با مشكلات خاص خودش سوق مي دهد، اما اماكن آبي همچون استخرها به علت عدم رعايت بهداشت آلوده مي باشند و افراد دچار بيماريهاي پوستي مي گردند.
گرچه نمي توان از آب و آب تني چشم پوشيد، ولي مي توان با اندكي دقت نظر از حضور در محيطهاي اين چنيني لذت برد و تابستان خنكي را گذراند. ساخت استخر به شكل امروزي قدمتي يكصد ساله دارد و بنابر گفته كارشناسان ورزشي، در حال حاضر سه نوع استخر با درجه هاي يك، دو و سه در تهران و ديگر استانها فعالند.
در فصل تابستان بيشتر استخرها بويژه ميان ساعات 12- 19 كه گرما به اوج خود مي رسد، مملو از جمعيت شده و كسب درآمدهاي بسيار خوبي را براي صاحبان استخرها نويد مي دهد. بيشتر مشكلات موجود استخرداري از آنجا آغاز شد كه واگذاري امكانات بخش دولتي به بخش خصوصي به عنوان يك سياست ناكارآمد اجرا شد.
*اين توصيه ها را جدي بگيريد
دكتر بهرام رازين، رئيس بخش عفوني بيمارستان امام حسين(ع) و عضو هيأت علمي دانشگاه شهيد بهشتي، بيماريهاي عفوني و قارچي را از جمله بيماريهاي رايجي مي داند كه شناگران را در فصل تابستان تهديد مي كند.
به گفته وي، اگر چه معمولاً كلرزني موجب استريل شدن آب استخرها مي شود، ولي با وجود اين، بيماريهاي ناشي از آب و محيط استخر در تابستان شيوع چشمگيري مي يابد و در اين ميان عفونتهاي «ژنيتال» از شايع ترين عفونتها به شمار مي آيند.
دكتر رازين مي افزايد: از آنجا كه قارچهاي مولد بيماريهاي گوناگون سبك هستند و روي سطح آب قرار مي گيرند، مي توانند براحتي از بدن فرد مبتلا جدا شده و به پوست شخص ديگري بچسبند و او را آلوده كنند.
اين استاد دانشگاه توصيه هايي كليدي را براي حفظ سلامت شناگران بخصوص در فصل تابستان به اين شرح مطرح مي كند:
- مسؤولان استخرها بايد نظارت كنند كه افراد پيش از ورود به استخر حتماً سر و بدن خود را با شامپو و صابون بشويند تا چربي و عرق و آلودگيهاي سر و بدن آنان به استخر انتقال نيابد.
- كساني كه ضايعات باز روي بدن دارند تحت هيچ شرايطي وارد استخر نشوند.
- به هيچ عنوان از حوله و مايوي ديگران استفاده نشود، حتي اگر اين وسايل متعلق به اعضاي يك خانواده باشد.
- استفاده نكردن از صندلي هاي كنار استخر كه افراد معمولاً با مايو روي آنها مي نشينند.
- به كودكان بايد آموزش داد، دقت كنند آب استخر وارد دهانشان نشود، زيرا ورود آب آلوده به دستگاه گوارش معمولاً با عوارضي همچون دل درد و اسهال و استفراغ همراه است.
- از تكيه دادن به ديوارهاي محيط استخر كه مي توانند منشأ انتقال بيماري هاي قارچي مختلف باشند، جداً بپرهيزيد.
- به منظور حفظ سلامت، بلافاصله پس از بيرون آمدن از استخر، دوش بگيريد و بدنتان را به دقت با آب و صابون بشوييد.
دكتر رازين با بيان اينكه بيشتر اوقات كلر موجود در استخر سبب بروز مشكلات چشمي از قبيل سوزش و التهاب چشم شناگران مي شود، از عينك شنا استفاده شود.
بيماريهاي ناشي از آب استخر
شنا در استخر يكي از راههاي انتقال بيماريهاي پوستي و عفوني است و اين بيماريها شناخته شده اند.
شكي نيست كه اين گونه بيماريها از طريق شناگران به ديگران منتقل مي شود؛ زيرا در مدت محدودي تعداد زيادي از افراد از آن استفاده مي كنند كه هميشه خطرهاي بهداشتي بسياري دارد. چنانچه اگر آب استخرها در هنگام تهيه هم سالم باشد، ورود مقدار كمي از باكتريهاي پاتوژن از طريق شناگران، عفونت ايجاد مي كند.
بنابراين امراضي كه با آب آلوده استخرها به شناگران ديگر منتقل مي شوند، عبارتند از:
* بيماريهاي دستگاه هاضمه
اين گونه بيماريها عبارتند از: حصبه، اسهال، وبا، شبه حصبه. ميكروبهاي مولد بيماريهاي دستگاه گوارش براي زنده ماندن در آب استخر قدرت بيشتري دارند، بنابراين بزرگترين خطر هنگامي پيش مي آيد كه بيماريهاي عفوني روده اي بين مردم شايع باشد و همچنين، استخر شلوغ تر باشد.
*چشم و گوش و حلق و بيني
بعضي از باكتريهاي خطرناكي كه در دستگاه تنفسي، بيماري خطرناك توليد مي كنند، ضعيف هستند و هنگامي كه آب محيط مناسبي براي زندگي آنها نيست، زود از بين مي روند. با اين حال، بيماريهاي مربوط به گلو درد چركي و ورم ملتحمه چشم از متداول ترين امراض بين شناگران است. بنابراين بي توجهي به درجه حرارت آب استخر و محيط اطراف آن و نبودن كلر آزاد در آب استخر، شرايط را براي رشد و تكثير اين گونه بيماريها فراهم مي كند.
* بيماريهاي جلدي و پوستي
بيماريهايي كه بيش از ساير امراض در استخرها شناگران را تهديد مي كند؛ عفونتهاي پوستي و بيماريهاي قارچي مانند: كچلي، زرد زخم و خارش در انگشتان پاي شناگران است.
* بيماريهاي انگلي
يكي از مهمترين بيماريهاي انگلي، بيماري خوني به نام «شيستوزمازيس» است. در مناطق گرمسير چنانچه استخر با آب رودخانه اي پر شود كه عامل اين بيماري در آن باشد، احتمال مي رود افراد سالمي را كه در چنين آبهايي شنا مي كنند، آلوده كند.
* اقدامات بهداشتي براي پيشگيري از آلودگي
براي جلوگيري از انتشار آلودگيهاي ميكروبي و انگلي حاصل از انتقال بيماري شناگران به آب استخرها بايد اين اقدام هاي بهداشتي را انجام داد:
- آب استخر بايد دايم تصفيه و گندزدايي شود.
- از پذيرش مراجعان بيش از حد ظرفيت استخر جلوگيري گردد.
- حوضچه اطراف استخر، محلهاي رخت كني و دوشها دايم نظافت و ضد عفوني شود.
- حوضچه كوچكي براي ضدعفوني كردن شناگران قبل از ورود به استخر براي مبارزه با بيماريهاي خارش انگشتان پاي شناگران احداث گردد.
- هر شناگر بايد از مايو، كلاه شنا، حوله، دمپايي مجزا و مخصوص به خود استفاده كنند و نبايد به صورت مشترك از اين وسايل استفاده كرد.
- شناگران پيش از ورود به استخر از نظر سرما خوردگي، جوش و تبخال و ساير بثورات پوستي، التهاب چشمها و يا هر عفونت ديگري - كه بر اثر آن سبب احتمال آلودگي آب و در نهايت ساير شناگران مي شود - از نظر ظاهري معاينه شوند و در صورت داشتن مورد خاص آن بيماري، از ورود آنان به استخر جلوگيري شود.
- كيفيت فيزيكي و باكتريولوژيكي آب استخر در تمام مدت بايد آزمايش شود.
- براي بازديد كننده ورودي و خروجي جدا در نظر گرفته شود.
- درجه حرارت مناسب براي آب استخر رعايت شود.
- شناگران بايد قبل از ورود به استخر دوش بگيرند و پس از خروج از استخر نيز بدن خود را با مواد شوينده خوب بشويند.
* بررسي بيماريهاي ناشي از استخر
- بيماريهاي عفوني پوست
بيماريهاي عفوني پوست ناشي از آب استخرها شامل: بيماريهاي قارچي، انگلي، ويروسي و باكتريايي مي باشد.
* عوامل قارچي
عوامل قارچي از پوست افراد مبتلا در آب استخر جدا مي شوند و روي پوست تمامي شناگران مي نشينند. بعضي افراد به طور سرشتي دفاع كاملي در برابر عوامل قارچي دارند، لذا هيچ گاه دچار ضايعات قارچي نمي شوند، ولي افراد مستعد بخصوص آنها كه به دليل ابتلا به بعضي بيماريهاي ضعيف كننده سيستم ايمني مانند لوپوس، بيماري قند، كم خوني، مصرف داروهاي كورتوني و... به آساني به اين عوامل قارچي مبتلا شده اند، پوستشان بيمار مي شود.
شايع ترين قارچ پوستي كه از آب استخر آلوده ايجاد مي شود، قارچ« تينا ورسيكولر» است كه به صورت ضايعات سفيد، قهوه اي تيره، قهوه اي روشن و... ديده مي شود، اين ضايعات باعث خارش خفيف تا شديد مي شوند و در موقع عرق كردن، ضايعات تشديد مي شوند. بعد از حمام گرفتن، رنگ ضايعات كمي روشن تر مي شود و بتدريج مجدداً تيره مي شود. عامل اين بيماري قارچ«مالاسز» يا «فورفورا» مي باشد كه تمايل به مزمن شدن دارد.
اين ضايعات با درمانهاي طبي، به طور موقت بهبود مي يابند، ولي با قطع درمان، ضايعات عود مي كنند. در فصول گرم بهار و تابستان- كه پوست تعريق بيشتري دارد، ضايعات پوستي شدت مي يابند.
قارچ شايع ديگر كه از آب آلوده استخرها مي تواند به پوست انسان سرايت كند، قارچ«كانديدا آلبيانس مونليا» است كه نواحي چين دار پوست مانند لاي انگشتان پا، كشاله ران و زير بغل را گرفتار مي كند. اين قارچ، مخمري است به رنگ سفيد كه در عمق چينهاي پوست از بسيار كم تا متوسط ديده شده و باعث خارش پوستي مي شود كه با درمانهاي طبي به سرعت بهبود مي يابند، ولي چنانچه بعد از استخر يا حمام، چينهاي پوستي خود را به دقت با حوله تميز و خشك نكنند، رطوبت باقي مانده در چينها، پوست را مستعد ابتلا به قارچ كانديدا مي كند. (بويژه در افرادي كه زمينه بيماري قند، كم خوني، مصرف داروهاي كورتوني، استرسهاي مداوم روحي، كار جسمي سنگين، مداوم و... دارند.) اين قارچ پوستي به آساني از آب آلوده استخر در چينهاي پوستي جايگزين شده و باعث بيماري قارچي پوست مي شود.
و بالاخره قارچهاي كچلي پوست و مو از عللي است كه انتقال آن از راه آب استخر شيوع كمتري دارد. اين بيماري به صورت ضايعات حلقوي با زمينه قرمز و پوسته مختصري روي آن است كه اغلب با خارش همراه است و چنانچه به موقع درمان مناسب طبي ضد قارچ صورت نگيرد، مي تواند باعث از بين رفتن دايمي موهاي انسان شود.
* بيماريهاي ويروسي
بيماريهاي ويروسي ناشي از آب استخرها روي پوست انسان شامل موارد زير است:
«مولوسكوم كنتازيوزوم»، يك بيماري ويروسي پوست و مخاط در انسان است كه معمولاً از طريق تماس با افراد مبتلا منتقل مي شود، ولي از طريق راههاي غير مستقيم مانند لوازم شخصي از قبيل حوله و آب استخرها نيز مي تواند فرد را آلوده كند.
اين ضايعات پوستي، برجسته، متعدد و منتشر با خارش است كه بيشتر، كودكان را آلوده مي كند. فرد مبتلا به دليل سرايت بسيار شديد بايد بلافاصله مجزا از ديگران تحت درمان قرار گيرد.
بيماري ويروسي ديگر «فلج اطفال» است كه از طريق مدفوع آلوده، مگس و سوسك آلوده كه روي مواد غذايي مي نشينند، افراد سالم را آلوده مي كنند. مواردي از طريق آب استخرها باعث آلودگي انسانها شده است كه بيماري خطرناك و فلج كننده است. خوشبختانه با واكسن مؤثري كه در سراسر كشور به اطفال تزريق شده، خطر آن بسيار كم شده است.
بيماريهاي ويروسي تبخال و زونا به طور نادر از طريق آب استخرها منتقل شده است.
يكي از بيماريهاي شايع ويروسي ناشي از آب استخرها، گروه ويروسهاي «آدنوويروس ها» هستند كه مهمترين و آسان ترين راه انتقال آن، آب استخرهاست كه به طور عمده باعث ورم ملتحمه چشم مي شود و همه گيريهاي متعددي از طريق آب استخرها گزارش شده است كه علاوه بر تورم ملتحمه چشم نشانه هاي عمومي ماند تب، تهوع، استفراغ و تورم غدد لنفاوي هم دارد كه درمان آن شامل رعايت بهداشت فردي و درمان علامتي چشم است.
* بيماريهاي باكتريايي
بيماريهاي باكتريايي ناشي از آب استخرها، بر روي پوست انسان نسبت به بيماريهاي قارچي، انگلي و ويروسي كمتر ديده مي شود. در مواردي، باكتريهاي موجود در ادرار مي توانند از طريق استخر بر روي پوستي كه قبلاً آسيب ديده است، باعث عفونت باكتريايي شود. بيماريهايي از قبيل: زرد زخم و كورك پوستي مي توانند از طريق آب آلوده استخرها بر روي پوست ايجاد شوند.
آميب «منگنو آنسفاليست» كه محل زندگي اش آبهاي آلوده مي باشد، مي تواند موقع شنا كردن از راه بيني وارد شده و خود را به سيستم اعصاب مركزي برساند. البته در استخرها بحث كنترل ممكن است اتفاق نيفتد، ولي كودكان و جواناني كه در استخرهاي غير بهداشتي مانند بركه ها شنا مي كنند، احتمال ابتلا به اين بيماري عصبي خطرناك را دارند.«تريكومونيازيس» يك بيماري انگلي است كه معمولاً از طريق مقاربت انتقال مي يابد، ولي مواردي از طريق آب استخرهاي آلوده (شنا شده توسط افراد آلوده) به اشخاص سالم منتقل مي شود و باعث علايم ادرار، به صورت سوزش مي شود.
* بيماريهاي غير عفوني پوست
حساسيتهاي فردي در بعضي افراد به علت تماس پوست با كلر موجود در آب باعث قرمزي، خشكي و در مواردي خارش بدن مي شود.
بيماراني كه دچار اگزماي اتوپيك (سرشتي) هستند، چنانچه به طور مستمر از آب استخر استفاده كنند، دچار افزايش خستگي پوست و خارش شديد مي شوند.
يك سري ضايعات پوستي ناشي از آفتاب هستند كه در كنار استخرها به حداكثر مي رسد. مضرات تابش آفتاب از طريق انعكاس آن در استخرها، درياچه ها و درياها چند برابر اثرات مستقيم تابش آن مي باشد. |
