|
* پروين محمدي
مقدمه:
«انيابا» و «اوگابا» از كجا آمده اند؟
اصلاً انيابا و اوگابا چه هستند؟
بعضي ها معتقدند، اين دو خيلي خطرناكند.
برخي هم عقيده دارند كه نبايد از آنها بترسيم و فقط بايد مراقب باشيم. خلاصه چند روزي است كه بحث محافل بهداشتي با حرف و حديث «انيابا» و «اوگابا» مثل روزهاي مردادماه داغ داغ شده سال قبل وباي التور و امسال «انيابا» و...
هر سال فصل تابستان و گرم شدن هوا خطر بروز بيماري «وبا» كه يك بيماري بومي و اندميك است، افزايش مي يابد و در پي آن نگرانيهاي مردم نيز افزايش پيدا مي كند.
چند روز قبل نيز خبرهايي شنيديم مبني بر مشاهده بيش از بيست و چهار نفر مبتلا به وبا طي هفته هاي گذشته در نقاط مختلف كشورمان كه در بين اين خبرها، يك مورد فوت نيز گزارش شده بود.
خوشبختانه با ارتقاي آگاهيهاي بهداشتي جامعه و بهتر شدن وضعيت بهداشت مردم، امروز كمتر شاهد آمار بالاي مرگ و مير در اثر بيماري وبا هستيم و اين بيماري مثل گذشته تلفات زيادي به همراه ندارد، با اين حال شرط عقل اين است كه بيشتر با اين بيماري آشنا شويم تا با اطلاع و آگاهي از عوامل بيماريزا، راههاي انتقال، روش پيشگيري و درمان از ابتلاي به آن جلوگيري كنيم و در صورت مبتلا شدن راه درمان را بدانيم، زيرا غفلت و بي احتياطي در خصوص اين بيماري «وبا» مساويست با خطرات جدي و اگر به سلامت خود علاقه مند هستيد، حتماً اين گزارش را بخوانيد.
* وباي التور
دكتر گويا رئيس اداره پيشگيري و مبارزه با بيماريهاي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي در اين باره توضيح داده و مي گويد: التور يك بيماري اسهالي واگيردار است كه توسط ميكروبي به نام «ويبريوكلرا» ايجاد مي شود. نود درصد موارد مي تواند به صورت خفيف يا بدون علامت باشد، اما 10 درصد موارد به صورت شديد و خطرناك ظاهر مي شود.
* علايم بيماري
وي در ادامه درخصوص علايم اين بيماري مي افزايد: اسهال آبكي با دفعات اجابت مزاج فراوان، نداشتن دل درد و دل پيچه، استفراغ بدون حالت تهوع قبلي، گرفتگي عضلات پشت ساق پا، عطش فراوان و از دست دادن آب و املاح بدن از علايم التور هستند.
* راههاي سرايت
دكتر گويا اضافه مي كند: بيماري از طريق مستقيم، يعني دست آلوده، تماس با مواد دفعي و استفراغ بيماران و يا لوازم آلوده بيمار به فرد سالم منتقل مي شود و از طريق غير مستقيم توسط آب آلوده، سبزي آلوده، تهيه غذاي سرد با آب آلوده، آلوده شدن غذا توسط مگس آلوده، استحمام پا، شستشوي ظروف و البسه درآب آلوده و يا تغذيه نوزادان با بطري و شيشه كه آلوده شده باشد، منتقل شود.
* پيشگيري
رئيس اداره پيشگيري و مبارزه با بيماريهاي وزارت بهداشت تصريح مي كند: براي پيشگيري از ابتلا به وباي التور بايد از آب آشاميدني سالم استفاده شود.
- از مصرف آب چشمه، رودخانه و .... در طول سفر و يا گردش در ييلاقات خودداري شود.
- قبل از مصرف ميوه و سبزي، آنها را به خوبي بشوييد و ضد عفوني نماييد.
هنگام مسافرت از مصرف يخ، سبزي و سالادي كه به سلامت آنها اطمينان نداريد، خودداري كنيد.
- مواد غذايي را از دسترس حشرات دور نگه داريد.
- قبل از تهيه و خوردن غذا و پس از اجابت مزاج، دستهاي خود را با آب و صابون به خوبي بشوييد و ناخنهاي خود را كوتاه نگه داريد.
* اقدام فوري
دكتر گويا معتقد است: به محض شروع بيماري اسهالي آبكي، فوراً بايد به مراكز بهداشتي درماني براي درمان به موقع مراجعه كرد، زيرا كاهش آب و الكتروليت بدن خطر مرگ به همراه دارد.
* انيابا و اوگابا مسافران كهنوج و پاكستان
مهندس قرباني كارشناس مسؤول بيماريهاي واگيردار دانشگاه علوم پزشكي درباره اخبار موجود مبني بر مشاهده بيماران مبتلا به وبا در كشور بيشتر توضيح داده و مي گويد: با توجه به رفت و آمدهاي مسافران و زائران خارجي از پاكستان، عراق و افغانستان، خطر بروز «وبا» غير ممكن نيست و هميشه اين خطر وجود دارد، بنابراين هر مورد بيماري اسهال را بايد مشكوك تلقي كرد، مگر خلاف آن ثابت شود.
وي درباره مرز مشترك بين ايران و افغانستان و پاكستان و خطر بروز اين بيماري در خراسان با توجه به زائران ميليوني فصل تابستان خاطرنشان مي كند: با اينكه خطر بيشتري براي بروز اين بيماري در خراسان وجود دارد تاكنون در اين استان موردي مشاهده نشده و فقط يك مورد مشكوك در تايباد ديده شده كه پس از آزمايش آن هم منتفي بوده است و خوشبختانه هيچ نقطه مشكوكي وجود ندارد.
* مناطق آلوده
مهندس قرباني در پاسخ به اين سؤال كه موارد بيماري در چه مناطقي از كشورمان مشاهده شده است، خاطرنشان مي كند: مواردي از بيماري «وبا» در شيراز، قم، اهواز و تهران ديده شده كه معمولاً همه ساله وجود دارد و اين موارد از طريق كارگران موقت افغاني كه از مرز كهنوج و پاكستان به ايران آمدند، انتقال يافته است.
* بي علامت و پر خطر
وي در اين باره مي افزايد: موارد وبايي كه طي روزهاي اخير گزارش شده سوش كلاسيك قديم نيست و التور نمي باشد، بلكه «انيابا و اوگابا» است كه علايم زيادي ندارد و معمولاً تا 75 درصد اين بيماران دچار اسهال معمولي مي شوند، 25 درصد ممكن است حاد باشد و از اين تعداد و دو تا سه درصد نشان علايم خيلي حاد پيدا مي كند.
بنابراين با توجه به بدون علامت و بي سر و صدا بودن بيماري ممكن است بيماراصلاً متوجه خطر آن نشود و ظرف 24 ساعت به علت كم آبي شديد با خطر مرگ مواجه شود.
* عبور از مرز
كارشناس مسؤول بيماريهاي واگيردار دانشگاه در پاسخ به اين پرسش كه چرا از ورود بيماران در مرز جلوگيري نمي شود، مي گويد: دوره كمون اين بيماري سه تا پنج روز و در برخي موارد حتي كمتر از يك روز است، بنابراين در صورتي كه بيمار دوران نهفته يا كمون بيماري را مي گذراند، هنگام عبور از مرز كسي از بيماري او مطلع نيست و چون علايمي از بيماري ندارد، نمي توانيم مانع ورود او به كشورمان شويم، در اين صورت بيماري و بيمار هر دو از مرز عبور مي كند، بدون اينكه ما مطلع باشيم. بنابراين با توجه به تردد مسافران از مرزهاي عراق و پاكستان و افغانستان و وضعيت نامطلوب بهداشتي در اين كشورها، هميشه خطر ورود افراد بيمار و انتقال بيماري وجود دارد.
* نقش فاضلاب
مهندس قرباني به آلودگي سبزيها به عنوان يكي از راههاي انتقال بيماري «وبا» اشاره كرده و مي افزايد: وقتي 30 تا 40 درصد مزارع يك شهر با فاضلاب آبياري مي شوند و همين امر مي تواند باعث آلودگي سبزيها شود، خطر شيوع وبا و سايربيماريهاي روده اي وجود دارد. البته اين امر از طريق قوه قضاييه توسط بهداشت محيط پي گيري شده، اما هنوز نتيجه اي حاصل نشده است.
بنابراين تنها راه مصونيت از ابتلا به وبا رعايت بهداشت فردي است.
* مراحل شستشوي سبزي
اين كارشناس، مراحل شستشو و ضدعفوني سبزي را ياد آور شده و تأكيد مي كند: براي اطمينان از عدم آلودگي سبزي، ابتدا بايد گل و لاي آن را شست و سپس سه تا پنج قطره مايع ظرفشويي به پنج ليتر آب اضافه كرد تا آب كف كند. سبزي به مدت پنج دقيقه بايد در كف آب بماند، سپس با آب تميز شسته شود بعد از آن مقداردو گرم يا يك قاشق چايخوري سر صاف پودر پركلرين را داخل 10 ليتر آب تميز حل كرده و سبزي را به مدت پنج تا هفت دقيقه داخل آن گذاشت. بعد سبزي را از محلول آب و پركلرين درآورده با آب تميز شستشو داده و سپس مصرف كرد. در فصل شيوع بيماري وبا بهتر است سبزي و سالاد و كاهو و كلم را فقط درمنزل يا جاهاي مطمئن مصرف كرد.
* علايم بيماري
مهندس قرباني اسهال ناگهاني بدون دل درد و دل پيچه، دفع مكرر و پي در پي و كم آبي بدن (معمولاً بدون تب) را از علايم وبا از نوع انيابا و اوگابا دانسته و متذكر مي شود، در صورتي كه با چنين علايمي رو به رو شويم بايد حتماً به پزشك و مراكز بهداشتي درماني مراجعه نماييم تا درمان بموقع انجام شود.
* بودن يا نبودن در 24 ساعت
اين كارشناس مسؤول به اهميت درمان به موقع اشاره كرد و تصريح مي كند: اگر بيمار مبتلا به و با درمان نشود ممكن است كه ظرف 24 ساعت جان خود را از دست بدهد و اگر به موقع درمان شود (تأمين آب و الكتروليت بدن) در عرض 24 ساعت بهبود مي يابد.
* روش درمان
اولين اقدام براي درمان، دادن مايعات و ORS به بيمار است و همراه با مايع درماني مصرف تك دز (يكبار مصرف) «داكسي سايكلين» (سه كپسول 300 ميلي يكدفعه با هم) توصيه مي شود.در صورتي كه بيماري حاد باشد حتماً بايد سرم تراپي براي بيمار انجام شود. چون به علت كاهش شديد آب و املاح بدن، خطر مرگ براي بيمار وجود دارد.
* مدت واگيري و سرايت
معمولاً بعد از بهبود و نقاهت باز هم ممكن است تا دو هفته خطر سرايت وجود داشته باشد موارد نادري از بيماري نيز ممكن است مزمن شود كه 6 تا 7 هفته طول مي كشد و خطر سرايت طولاني تر است.
* پيشگيري بهتر از درمان
مهندس قرباني پيشگيري را بر درمان ارجح دانسته و مي گويد: مصرف آب، غذا و سبزي مطمئن و عاري از آلودگي، شستشوي دستها قبل از غذا با صابون (حتي اگر صابون موجود نيست، به خوبي با آب شسته شود) و رعايت اينكه در صورت لزوم خارج از منزل حتماً از سرويسهاي بهداشتي استفاده شود نه خارج از سرويس ...
از مصرف يخهاي غير بسته بندي جداً پرهيز شود. حشرات را از محيط زندگي خود دور كنند و... بهداشت فردي، محيط، مواد غذايي را رعايت نماييد. |
