مهدي نصيري

«جواد ذوالفقاري» يكي از با سابقه ترين و با تجربه ترين كارگردانان حوزه تئاتر كودك است كه تاكنون علاوه بر تدريس تئاتر و داوري در



جشنواره هاي متعدد تئاتري، آثار زيادي را نيز در عرصه نمايش كودك به روي صحنه برده است.
ذوالفقاري سال گذشته نمايش «پسر و گرگ» را در تالار هنر به روي صحنه برد كه با استقبال خوب تماشاگران هم مواجه شد.
آنچه مي خوانيد، خلاصه اي از يك گفتگوي كوتاه است كه چندي پيش با وي انجام داديم:

* به نظر شما اين تئاتر است كه به مخاطب احتياج دارد يا اين مخاطب است كه نيازمند تئاتر است؟!
** من فكر مي كنم طرح سؤال به اين شكل اصلاً درست نيست !تئاتر يك هنر مردمي است و تنها در جريان اجرا و قرار گرفتن در مقابل مردم و مخاطبان است كه به عنوان يك پديده هنري كامل مي شود و شكل مي گيرد و ارزش و اعتبار پيدا مي كند. نياز مخاطب به تئاتر و نياز تئاتر به مخاطب، يك رابطه كاملاً دو سويه است.يك شكل ارتباط، ارتباط مخاطب با تئاتر است كه بايد به صورت يك نياز و ضرورت در جامعه نهادينه شود.
ديدن نمايش به خودي خود مي تواند در راستاي اين نياز قرار بگيرد. طبيعي است، مردم - به عنوان مثال در اوقات فراغت - به سرگرمي نياز پيدا مي كنند و طبيعي است كه بايد جايي هم براي سرگرم شدن داشته باشند. اين سرگرمي مي تواند از طريق مراجعه به سالن تئاتر صورت بگيرد.
* آيا مي توان تنها از اين وجه، تئاتر را يك نياز ضروري براي جامعه دانست؟
** شكل ديگري هم هست كه من خيلي آن را دوست دارم. در خود زندگي واقعي هم بسياري براي اينكه بخواهند حرفشان را گوياتر بزنند، آن را به شكل نمايشي بيان مي كنند. در جلسات عمومي هم كه مردم دور هم هستند، اين عمل به خودي خود انجام مي گيرد؛ يعني يك بخش هست كه مردم براي ديدن تئاتر مي روند و يك بخش هم هست كه خود مردم در زندگي واقعي شان از اين نوع تئاتر براي بيان مسائل استفاده مي كنند.
* ما در گذشته شكلهاي نمايشي داشته ايم كه بهتر و بيشتر وارد زندگي مردم مي شده اند. تجربه وجود چنين نمايشهايي مي تواند در نهادينه سازي تئاتر در جامعه مؤثر واقع شود؟
** بله، يك مسأله مهم در حوزه ايجاد ارتباط ميان تئاتر و مردم، شيوه ها و شكلهاي نمايشي اي است كه در قديم بوده اند. مثلاً تعزيه به عنوان سنتي كه در تاريخ معين و به مناسبت معين برگزار مي شود و مردم حضور جدي و پيگيري در آن دارند، يكي از شكلهاي مهم و با اهميت سنتي نمايش است.در شكل جديد هم ما بايد آن قدر نمايشهاي صحنه اي داشته باشيم كه اين آثار به عنوان بخشي مهم از زندگي مردم و به عنوان بخشي از زندگي آنها به شمار بيايد و آن را به عنوان يك برنامه ثابت در زندگي شان تلقي و در مورد آن برنامه ريزي كنند.يكي از وظايف اصلي تئاتر، پرداختن به اين مقوله نيز هست؛ يعني اينكه هر چند مردم به علت درگيري در مسائل روزمره، ممكن است تا اندازه اي به مسائل جامعه شان كمتر توجه داشته باشند، ولي نويسنده و روشنفكر از منظري ديگر سعي مي كنند اين مسائل را مطرح كنند و به آنها بپردازند و آن را به شكل نمايشي و قابل هضم تر و درگير با دغدغه هاي مخاطب در آثارشان ارائه كنند.
* شما سالهاست در حوزه تئاتر كودك و نوجوان فعاليت داريد. وارد شدن به اين حوزه را چقدر در رشد و پيشرفت تئاتراجتماعي و وارد شدن مردم به حوزه هاي مشاركتي تئاتر مهم مي دانيد؟
** مسلماً بخش مهمي از موضوعات مختلف در عرصه تئاتر به نمايش كودكان مربوط مي شود. كودكان ذاتاً علاقه زيادي به بازي كردن به صورت نمايشي و بيان مفاهيم ذهني شان از طريق نمايش دارند. از طرف ديگر، هر چه نمايش را بيشتر و پيگيرتر بشناسند و ببينند، دركشان از مفاهيم و مسائل جامعه روزمره خيلي بيشتر و دقيق تر خواهد شد.
* و شما به عنوان يك هنرمند پيشكسوت و با تجربه، مهمترين وظيفه تئاتر را چه مي دانيد؟
** وظيفه تئاتر همچون ديگر حوزه هاي فرهنگي مثل ادبيات، سينما و... بازنمودن زوايايي از فرهنگ و اخلاق است و از آنجا كه اين هنر مجموعه اي از هنرهاي ديگر است، نوعي كه مسأله در آن مطرح مي شود، بي ترديد بسيار تأثيرگذار تر خواهد بود.

 

فيلمهاي«بد نبين و بد نشنو، افعي، جليقه ضدگلوله، جنگجوي پيروز، ضيافت، دوشنبه ها زير آفتاب و شكار كوسه قاتل» در تعطيلات آخر هفته از شبكه هاي مختلف سيما روي آنتن مي رود.




فيلم  «بد نبين و بد نشنو» پنجشنبه 24 مرداد ساعت 22 در قالب «سينما يك» از شبكه اول روي آنتن مي رود. اين فيلم آمريكايي را آرتور هيلر در سال 1989 با نقش آفريني جين وايلدر، ريچارد پراير و كوين اسپيسي ساخت.
در خلاصه داستان فيلم «بد نبين و بد نشنو» آمده است: والي (پراير) مرد نابينايي كه مصمم است استقلالش را حفظ كند -در روزنامه فروشي ديو (وايلدر) بازيگر سابق كه حالا ناشنوا شده - كاري براي خودش دست و پا مي كند. والي بشدت به مردي شياد بدهكار است كه...آرتور هيلر فيلمساز معروف آمريكايي، از سال 1993 تا 1997 رئيس آكادمي علوم و هنرهاي سينمايي بود. او سازنده فيلم بسيار معروف «قصه عشق» است كه براي آن، نامزد دريافت اسكار بهترين كارگرداني شد. هيلر براي فيلم «بيمارستان» در سال 1972 جايزه ويژه هيأت داوران جشنواره فيلم برلين را دريافت كرد.
فيلم سينمايي «افعي» ساخته محمدرضا اعلامي هم جمعه 25 مرداد ساعت 16 از شبكه يك پخش مي شود. اين فيلم را اعلامي سال 1371 در ژانر حادثه اي جلو دوربين برد. در فيلم «افعي» جمشيد هاشم پور، ايلوش خوشابه، بهاره رهنما و كامران باختر نقش آفريني كرده اند.در خلاصه داستان اين فيلم آمده است: شش نفر هنگام خروج غيرقانوني از كشور در آن سوي مرز اسير يك گروه شبه  نظامي به نام «افعي» و رئيس آنها مي شوند و... اعلامي ساخت فيلمهاي «راز»، «نقطه ضعف» و... را در كارنامه خود دارد.
فيلم سينمايي «جليقه ضد گلوله» پنجشنبه 24 مرداد ساعت 24 از شبكه دو روي آنتن مي رود. اين فيلم در سال 2007 به كارگرداني جري ليولي ساخته شده و در آن تيل شوئيگر و چاز پالمينتري نقش آفريني مي كنند.
داستان درباره يك محافظ بازنشسته است كه براي حفاظت از مردي كه بيش از هر كس ديگر از او متنفر است، استخدام مي شود: يك آدمكش بين المللي كه سالها پيش باعث نابودي موقعيت كاري و زندگي او شد.
فيلم سينمايي «جنگجوي پيروز» به كارگرداني مجتبي راعي پنجشنبه 24 مرداد ساعت 20/30 از شبكه سه روي آنتن مي رود. اين فيلم را راعي سال 1377 بر مبناي فيلمنامه خودش در ژانر كمدي جلو دوربين برد. فيلم «جنگجوي پيروز» روايتگر گلين خانم، سوگلي ناصرالدين شاه است كه از توطئه هاي انگلستان با خبر مي شود و درصد خنثي كردن توطئه برمي  آيد و...
در اين اثر اكبر عبدي، فاطمه گودرزي، فردوس كاوياني، محمود پاك نيت، سعيد اميرسليماني و... نقش آفريني كرده اند. مجتبي راعي ساخت فيلمهايي چون «تولد يك پروانه»، «غزال» و «سفر به هيدالو» را در كارنامه فيلمسازي خود دارد.
فيلم سينمايي «ضيافت» جمعه 25 مرداد ساعت 22/30 در قالب برنامه صد فيلم از شبكه سه روي آنتن مي رود. اين فيلم را مسعود كيميايي سال 1374 بر مبناي فيلمنامه خودش ساخته است.
در فيلم «ضيافت» فريبرز عرب نيا، بهزاد خداويسي، شهرزاد عبدالمجيد، پارسا پيروزفر، رامين پرچمي، حسن جوهرچي و... نقش آفريني كرده اند. هفت دوست، سالها پيش قرار گذاشته اند تا چند سال بعد و در يك روز مشخص بار ديگر در پاتوق هميشگي شان گرد هم بيايند.در روز تعيين شده همه حاضر مي شوند به غير از رامين كه اكنون وكيل شده و براي شركتي كار مي كند. رامين ناخواسته وارد كارهاي خلاف قانون رئيس شركت شده و... مسعود كيميايي فيلمهايي چون «سرب»، «رد پاي گرگ»، «حكم» و «رئيس» و... را ساخته است.
فيلم سينمايي «دوشنبه ها زير آفتاب» جمعه 25 مرداد ساعت 20/30 در قالب سينما چهار از شبكه چهار روي آنتن مي رود. اين فيلم را فرناندو لئون ري آرانوا در سال 2002 بر مبناي فيلمنامه اي از خودش كارگرداني كرد و نقش اصلي فيلم را به خاوير باردم سپرد. داستان درباره تاثير مخرب بيكاري بر گروهي از مرداني است كه بر اثر بسته شدن كارگاههاي كشتي سازي در شهري در شمال اسپانيا بيكار شده اند. در اين بين، زندگي چند نفر از آنها از جمله سانتا (باردم) رهبر غير رسمي گروه مورد توجه قرار مي گيرد.
«دوشنبه ها زير آفتاب» در سال 2003 در هشت رشته نامزد دريافت جوايز گويا (معادل اسپانيايي اسكار) بود و در نهايت در پنج بخش برنده جايزه شد.اين فيلم جايزه صدف طلايي جشنواره سن سباستين و سه جايزه ديگر اين جشنواره را نيز دريافت كرده. لئون دي آرانوا متولد 1968 مادريد و سازنده فيلمهايي تحسين شده چون «محله»، «شاهزاده ها» و «نامرئي ها» است. باردم بازيگر اصلي فيلم «دوشنبه زير آفتاب» سال گذشته براي فيلم «پيرمردها كشوري ندارند» برنده اسكار شد
فيلم تلويزيوني «شكار كوسه قاتل» هم روز جمعه 25 مرداد ساعت 10/14 از شبكه تهران پخش مي شود. اين فيلم تريلر را يورگو پاپاواسيلينو كارگرداني كرده است.
فيلم «شكار كوسه قاتل» درباره سون، يك خلبان آلماني است كه همراه با دخترش مايا در يكي از جزاير اسپانيا زندگي مي كند. مايا علاقه زيادي به ماجراجويي، قايقراني مسابقه اي و ماهيگيري و شكار كوسه دارد و همين موضوع سون را نگران كرده است و...

 

* افشين پويان
1 - لويي مال: او همدوره مهمترين و مشهورترين كارگردانان و سينماگران «موج نو» سينماي فرانسه بود، ليكن خود از جمع و جرگه آنها به شمار نمي آيد. «لويي مال» دستيار و همكار «روبربرسون» بود و سبك و سليقه كارش در عين حال كه مستقل و متعلق به خود اوست، گهگاه شيوه و شكل كار و آثار «برسون» را به ياد بيننده اثر مي آورد. در هر صورت «مال» براي خويش كارنامه و سابقه اي تدارك نمود كه به غير از اعتبار، نشانه نوع نگاه و مسير و رويه اختصاصي اوست.
2 - دزد پاريسي: الحق حيرت انگيز و شگفت آور است كه سارقي از طبقه اعيان و اشراف «پاريس» ميان افراد اين جمعيت و همچنين عموم مردم «پاريس» به راحتي و آشكارا در رفت و آمد باشد، اما دچار گرفت و گير قانون و مأمورانش نشود. دستگيري كه سهل است، به كار (و حرفه!)اش توسعه هم بدهد !از قضا و حسن اتفاق، فيلم موفق مي شود داستان، ماجراها و رخدادها و عاقبت شخصيتهاي خود را در باور بيننده اش بگنجاند و او را متقاعد سازد.
نگارنده بر آن است كه اين توفيق (كه بسيار مهم و اساسي است) به واسطه فضاسازي به علاوه صحنه آرايي و پردازش جو و محيط -بخصوص متناسب و در خور قصه و زمان و تاريخش - حاصل آمده است. اهل سينما نيك مي دانند كه چنين داستان و قضايايي قبل و بعد از «دزد پاريسي» بارها به فيلم برگردانيده شده است. حال اين پرسش بسيار مفيد است كه بردن و قرار دادن زمان و هنگام اين داستان و جريانهايش در اين گاه و موقع خاص - سالهاي پاياني قرن 19 و دهه آغازين سده 20 - چه كاركرد - و در اصل - ضرورتي داشته؟ دقيقاً يكي از همين وجوه و الزامها، امكان صحنه پردازي و فضاسازي راضي كننده و ياري رسان به پذيرفتني و مقبول شدن رويدادها و ماجراها و نيز عاقبت كاراكترهاست.
گزينش و تعيين دزد و سارقي در صنوف و اقشار گوناگون و متفاوت جامعه (آن روز فرانسه)، براي مثال در كنار اعيان و اشراف (آريستوكراتها) - كه ذكرشان رفت - كشيش (قلابي) و كارمند و .... همچنين زنان و بانوان - از جمله - به عنوان ياري رسان به سارقان و اطلاعات فروش يا - حتي - نقشه طرح كن در حد ساده به سهولت و رواني، نفوذ و رسوخ اين عارضه در زوايا و دور و نزديك اجتماع را به نمايش مي گذارد.
ايجاز و اختصار اثر در كلام و ديالوگ و همچنين درنماها و صحنه ها به زيبايي و تناسب راه يافته و تأثير سخن و صورت هر دو را دو چندان نموده است. به عنوان مثال، آنجا كه ژرژ (راندال - ژان پل بلموندو -) در حيرت و عجب از رفتار سارق گونه كشيش (لامورژه) است و توضيح مي خواهد، وي (لامورژه - كشيش قلابي) مي گويد: توقع داري بگويم كه جواهرات (سكانس قبل ديده ايم كه به سرقت رفته و دزد پيدا نشده) توي چمدان توست؟ من هم يك كشيش قلابي و مثل تو دزدم. (نقل به مضمون). يا وقتي عموي «ژرژ» در حال احتضار است و كشيش در كنارش، «ژرژ» كه در حال جعل ماهرانه وصيت نامه اوست و از كشيش قلابي مي پرسد آرزوهاي شما چه مي شوند؛ او پاسخ مي دهد: «صبر و پول مي خواهند». «ژرژ» مي گويد: «عمويم شما را فراموش نمي كنند.» (اشاره به مفاد وصيت نامه در حال جعل).روايت فيلم با كمكي كه از گفتار و نريشن روي تصاوير و از زبان و بيان «ژرژ» - «ژان پل بلموندو» گرفته شده است، به رواني و سهولت قرار دادن بيننده در جريان واقعه در شرف وقوع كمك بسيار شاياني نموده است.بدين ترتيب، هرفصلي - به طور نشانه اي و علامت - با صدا و سخن مستقيم «ژرژ» رو به ما شروع مي شود و باقي ماجرا... ديدن و بازديدن «دزد پاريسي» «لويي مال» غنيمتي است امروز.

 

مهرداد فخيمي فيلمبردار پيشكسوت سينماي ايران ديروز 23 مرداد ماه از دنيا رفت.اين فيلمبردار كه از چند سال قبل از عارضه  بيماري رنج مي برد، در 69 سالگي درگذشت.




فخيمي كه متولد 1318 تهران بود، كارش را با فيلمبرداري فيلم «غريبه و مه» آغاز كرد و فيلمبرداري فيلمهايي همچون «كلاغ»، «چريكه  تارا»، «مرگ يزدگرد»، «حاجي واشنگتن»، «كمال الملك»، «تيغ و ابريشم»، «مأموريت»،«دستفروش»، «ناخدا خورشيد»، «پرنده  كوچك خوشبختي»، «پاييزان»، «جيب برها به بهشت نمي روند»، «مسافران»، «رواني»، «دختري به نام تندر»، «بانوي من»، «به من نگاه كن» و... را در كارنامه  هنري اش ثبت كرد. او فيلمبردار شاخص اغلب كارهاي بهرام بيضايي است و به خاطره فيلم «مسافران» سيمرغ بلورين بهترين فيلمبرداري جشنواره  فيلم فجر را گرفت و همچنين فيلمهاي شاخصي از علي حاتمي، ناصر تقوايي، رسول صدرعاملي، محسن مخملباف در قاب دوربين او ثبت شده است.
فخيمي فارغ التحصيل رشته  فيلمبرداري از آلمان بود. پيكر مهرداد فخيمي فيلمبردار پيشكسوت سينماي ايران امروز رأس ساعت 9 صبح از مقابل خانه سينما به سمت قطع هنرمندان بهشت زهرا (س) تشييع مي شود.

 

گروه هنر - تصوير برداري فيلم « دلهاي شيشه اي» پايان يافت.اين فيلم كه به تهيه كنندگي و كارگرداني«سيد مهدي نهاوندي» ساخته شده، داستان دكتر ساسان است كه پس از گذشت پنج سال، به ايران برمي گردد تا در مخفيگاهي، بزرگترين باند توزيع و پخش مواد مخدر جديد را هدايت كند تا اينكه...
فرهاد مهاديان، آزيتا لاچيني، سعيد شيخ زاده، ميرمحمد تجدد، كاظم افرندنيا، حشمت آرميده، نرگس نوروزي و... از جمله بازيگران اين فيلم هستند.«دلهاي شيشه اي» اولين تجربه نهاوندي در مقام كارگرداني است.
وي پيش از اين تهيه كننده و نويسنده فيلمهايي چون: «نقشي براي تو»، »دوئت» و «معجزه هاي روزانه» بوده است.
تصويربرداري فيلم «دلهاي شيشه اي» در تاريخ  25 خردادماه سال جاري در تهران شروع شد كه پس از بيست جلسه به پايان رسيد و سه روز پاياني تصويربرداري اين فيلم در شهر اصفهان بوده است. گفتني است، اين فيلم به سفارش مؤسسه سينمايي رسانه هزار فانوس ساخته شده است.

 

روزنامه هاي مختلف جهان با نزديك شدن زمان اعلام برنده نهايي جايزه ادبي بوكر سال 2008، گمانه زني هاي خود را آغاز كرده اند.
رمان «سگ گمشده» نوشته «ميشل دو كرتسر» شانس بيشتري براي دريافت اين جايزه معتبر انگليسي دارد.
اين كتاب همچنين چندي پيش در كشور استراليا زادگاه اصلي «كرتسر» جايزه برده و در ليست نهايي جايزه ادبي بوكر قرار گرفته است.روزنامه انگليسي گاردين نيز كتاب «سگ گمشده» نوشته «ميشل دو كرتسر» را برنده احتمالي بوكر ادبيات سال 2008 معرفي كرده است.به اعتقاد رسانه هاي ادبي جهان، «ميشل دو كرتسر» شانس بيشتري نسبت به ديگر نامزدان بوكر براي دريافت اين جايزه معتبر انگليسي دارد.