* زهره كهندل

به روايت تاريخ، پيامبر اعظم(ص) پايه گذار اولين مسجد بوده است. ايشان مكاني را پايه گذاري كرد كه علاوه بر عهده دار بودن نقش



روحاني و معنوي، كانون فعاليتهاي اجتماعي مسلمانان نيز هست. به همين دليل، مسجد در طول تاريخ اسلام ويژگي برجسته اي داشته است.
به روايت تاريخ، دشمنان اسلام اولين مخالفان مسجد بودند كه نمونه آن را مي توان در به آتش كشيدن مسجدالاقصي توسط صهيونيستها عنوان كرد. ديرزماني نيست كه از كشتار مردم مؤمن و خداجو در مسجد گوهرشاد توسط رژيم رضا شاه، مي گذرد. هنوز بوي گوشت سوخته و خون در آن جا پيچيده است.
اين خاطرات از 21 آگوست (31 مرداد ماه) مصادف با اين دو واقعه در ذهن مسلمانان رنگ شفاف تري مي گيرد. به بهانه روز جهاني مسجد با حجة الاسلام والمسلمين ابراهيمي رئيس مركز رسيدگي به امور مساجد كشور، در خصوص جهاني كردن فرهنگ و تفكر مسجدي گفتگو كرده ايم كه در ادامه مي آيد:
* جناب آقاي ابراهيمي! حدود 6 سال پيش بنا به درخواست ايران 21 آگوست (31 مرداد ماه) مصادف با كشتار مردم فلسطين در مسجدالاقصي توسط رژيم صهيونيستي روز جهاني مسجد نامگذاري شد. نامگذاري اين روز تا چه ميزان در توسعه و ترويج فرهنگ و تفكر مسجدي در جهان تأثيرگذار است؟
** آنچه مصوب سازمان كنفرانس اسلامي است، يك هفته به نام هفته گراميداشت و تكريم مسجد نامگذاري شده است و اين هفته ساز و كارهاي مربوط به خود را دارد؛ لذا مصوبه آنها يك هفته بود كه در سراسر جهان اسلام، مساجد مورد تكريم و اعزاز قرار گيرد. اگر اين امر به درستي اجرا شود و در راستاي آن جشن و مراسم ويژه برگزار گردد، ضرورت راه اندازي دبيرخانه دائمي در سازمان كنفرانس اسلامي را با محوريت هفته جهاني مسجد نشان مي دهد. اين دبيرخانه هماهنگي كشورهاي اسلامي را در اين زمينه بيشتر مي كند.




اين هماهنگي به حركتي در جهت ترويج تفكر و فرهنگ مسجدي منتج خواهد شد. كشورهاي مختلف در ساخت، اداره و نقش مسجد در جذب گروه هاي مختلف بايد فعال شوند و سازمان كنفرانس اسلامي موظف به يافتن راهكارهاي مؤثر در اين راستاست.
* كشورهاي اسلامي در راستاي ترويج فرهنگ مسجدي و جهاني كردن اين پايگاه مسلمانان چه كرده اند؟
** البته، گراميداشت اين روز در همه كشورهاي اسلامي برگزار نشده است. در اين ميان، كشور ما مراسم باشكوهي را به اين مناسبت اجرا كرده است.
اجلاسهاي بين المللي بسياري در تهران برگزار شده كه از ائمه جماعات مسجدالاقصي و فلسطين دعوت كرديم. هر ساله تعدادي از كشورهاي اسلامي در اجلاسهايي كه با محوريت كاركردهاي مساجد در عرصه هاي مختلف در ايران برگزار مي شد، شركت مي كردند و كميسيونهايي نيز تشكيل مي شد. تدوين چشم انداز مساجد در افق 1404 ايران، يكي از نتايج موفق توجه به كاركردهاي مسجد است. بايد تجربيات خود را به ساير كشورهاي اسلامي منتقل كنيم. اين چشم انداز در راستاي سند توسعه كشورمان تدوين شده است. راهبردهاي آن هم مشخص و به سران سه قوه هم ابلاغ شده است.
در توضيح بيشتر، به غير از ايران در كشورهايي همچون امارات، كويت، مصر و... به اين امر توجه مي شود، اما آن گونه كه شايسته است، در سطح گسترده اي به هفته گراميداشت مسجد در كشورهاي اسلامي نپرداخته اند.
* دليل نبود اين اقبال براي گراميداشت روز جهاني مسجد در ديگر كشورهاي اسلامي چه بوده است؟
** به اعتقاد من، دبيرخانه هفته گراميداشت مساجد در سازمان كنفرانس اسلامي بايد فعال شود. اين امر بايد با برنامه ريزي ميان اعضاي دبيرخانه، به صورت جدي پيگيري شود. البته بايد دايره امكانات را گسترده كرد. ما معتقديم چنانچه كشورهاي اسلامي در اين راستا به درستي به وظايف خود عمل كنند، وضعيت بهتري را در آينده خواهيم داشت. ايران نيز به عنوان پايگاه تفكر مسجدي، مي تواند الگوي خوبي براي ترويج فرهنگ مسجدي در ميان كشورهاي اسلامي باشد.
* شما به تأسيس دبيرخانه دائمي هفته گراميداشت مساجد در سازمان كنفرانس اسلامي اشاره داشتيد. جدا از اين، كشورهاي اسلامي به صورت انفرادي، نسبت به تكريم مساجد تا چه ميزان علاقه و اقبال نشان مي دهند؟
** البته، اين توجه وجود دارد؛ ولي براي هماهنگي و وحدت بيشتر ميان كشورهاي اسلامي در تحقق ترويج فرهنگ مسجدي، دستورالعملهاي دبيرخانه دائمي سازمان كنفرانس اسلامي ضرورت مي يابد. با شكل گيري دبيرخانه، شاهد تحول در جهت تكريم مساجد در سراسر جهان خواهيم بود.
با تجميع و وحدت مسلمانان، مي توان از ارزشهاي اسلام حفاظت كرد و بهترين سنگر و پايگاه براي تقويت اين وحدت و همدلي، مساجد است.
اين توجه به اهميت مسجد، هر چند در ميان ملل اسلامي رو به فراموشي مي رود ولي بايد جدي گرفته و براي تقويت آن برنامه ريزي شود. ما معتقديم تغيير در تفكر، موجب تغيير در رفتار و ساختار مي شود؛ لذا مي توان با ترويج فرهنگ و معارف مسجدي، اين تغييرات را به سمت مطلوب راهنمايي كرد.
* مساجد همواره به عنوان رسانه سنتي، از دوران گذشته تا به امروز، بهترين مكان براي آگاه كردن مردم بوده است. در عصر كنوني، با توجه به هجوم شيوه هاي مختلف تبليغاتي در دنيا، اين رسانه سنتي براي دريافت اطلاعات تا چه ميزان با اقبال عمومي همراه است؟
** من معتقدم، هنوز هم مردم به سراغ مساجد مي روند. شايد امروز رسانه هايي همچون تلويزيون و اينترنت در آگاهي بخشي به مردم مؤثر باشند؛ اما اثري كه در خطابه ها و در فضاي معنوي مساجد در مردم ايجاد مي شود، بسيار عميق تر است. سفارشهاي امام جماعت به مردم، اثر بسيار ماندگاري در ذهن آنان دارد. تبليغات در دنيا بسيار گسترده و مخرب است، به گونه اي كه باطل را حق و حق را باطل نمايش مي دهند.
هر چند امكانات ما در آن حد نيست، اما ظرفيتي به اسم اعتقادات مردمي و مسجد داريم كه پيامهاي راستين و ماندگار در مساجد به آنان داده مي شود.
در ماه مبارك رمضان، نيمه شعبان و ايام اعتكاف، اين حضور و ظهور ظرفيتهاي مردمي بيشتر مي شود.
البته، مساجد در همه زمانها فعال هستند، اما در ايام خاص همچون ماه هاي رمضان، شعبان، رجب، محرم و صفر اين فعاليت و حضور به اوج خود مي رسد. به تعبيري، در اين ايام همگرايي و وحدت مسلمانان جلوه بيشتري مي يابد. به جرأت مي توان گفت، امروز اثري كه از فضاي معنوي مساجد در دل جوانان ما نفوذ كرده، در ميان جوانان ملل مسلمان ديگر كمتر است.
* امروز چقدر در ترويج تفكر مسجدي كه برگرفته از انديشه حقيقت طلبي است، توسط كشورهاي اسلامي تلاش شده است؟
** واقعيت امر اين است كه دشمنان ما عليه جوامع مسلمين و اسلام توطئه چيني مي كنند. از سوي ديگر جوامعي كه تفكر مسجدي در آنها رواج دارد، كمتر به ناهنجاريهاي اجتماعي دچار مي شوند. اولين آيه در مورد مسجد، با توصيف هدايتگري بشريت آمده است. اگر دنبال تفكر مسجدي باشيم، با استناد از اين آيه كه هدايتگري را براي همه مردم مي خواهد، جهانشمولي اسلام را در مي يابيم. به واقع، دين اسلام برپايه جهاني شدن بنا شده و مسجد پايگاه اصلي مسلمانان است. تفكر مسجدي اين است كه در راه عدالت خواهي گام برداريد و از غير خدا نترسيد. پس از آن، اعمال عبادي خود را به درستي انجام دهيد.
* در اين ميان، دشمنان ما براي منزوي كردن مساجد و تبديل آن به پايگاهي براي عبادت و نه تفكر جمعي، برنامه هايي دارند، وظيفه مسلمانان در برابر اين توطئه چيست؟
** دقيقاً همين طور است. امروز در برخي از كشورهاي اسلامي اين اتفاق افتاده و مردم فقط اعمال عبادي خود را در مساجد انجام مي دهند. آنها ديگر به سياست و اقتصاد و مشكلات اجتماعي و فرهنگي كاري ندارند، در حاليكه اداره حكومت نبي مكرم اسلام(ص) در مسجد بود، بدين معنا كه پيامبر(ص) همه امور را در مساجد انجام مي داد. در يك كلام، بنيان سياستگذاري ها و اجراي آنها در مسجد بود. اما بعدها، دشمنان وجود مسجد را با اهداف خودكامگي و شوم خود مغاير ديدند و اين اماكن متبركه را به پايگاهي براي اعمال عبادي و فردي تبديل كردند.
امروز مي بينيم كه در تركيه، مسلمانان پرشور و متدين داريم، اما در مساجد به سياست كاري ندارند و سياستمداران هر روز مردم را به چالش مي كشند. اين مسأله موجب شده لائيك هاي تركيه هر روز براي مردم نقشه جديدي طراحي كنند. در كشور ما نيز قبل از پيروزي انقلاب، رژيم شاه سعي داشت اين طرح شوم را اجرا كند، اما امام خميني(ره) تمام امور را به مساجد كشاند و در پي آن امور اصلي كشور را مردمي كرد. اين امر بايد جدي گرفته شود.
* موج انزوا ستيزي از مساجد، در ديگر كشورهاي اسلامي چه حركتي دارد؟
** در بسياري از كشورهاي اسلامي حركتهاي بسيار خوب و جدي آغاز شده است، به طوري كه مي توان گفت امروز مساجد در جهان اسلام به پايگاه اصلي مسلمانان براي اداره امور خودشان تبديل شده است.
خوشبختانه مسلمانان اهل سنت هم بسيار فعال هستند و مساجد را از انزوا بيرون آورده و در همه امور آن را دخيل مي دانند.

 

قدس به عنوان يكي از شهرهاي مقدس به واسطه وجود مسجدالاقصي مورد تكريم قرار گرفته و از ديرباز جايگاه ويژه اي نزد همه اديان الهي به ويژه مسلمانان داشته است.




شهر قدس كه به اورشليم نيز معروف بود، از قديمي ترين شهرهاي تاريخي به شمار مي رود كه مهد اديان سه گانه آسماني يهوديت، مسيحيت و اسلام بوده و قدمت آن به 45 قرن مي رسد، اين شهر بناي تاريخي و ديني مسجدالاقصي، اولين قبله مسلمانان را در خود جاي داده است.
به گزارش مهر، قدس، در سال 1409 قبل از ميلاد توسط حضرت داوود(ع) فتح شد و شهر داوود نام گرفت. در دوران سليمان، شكوفايي و معماري بسياري در اين شهر رخ داد و دين يهودي نيز در اين شهر سيادت يافت. قدس طي سالهاي 330 تا 636 ميلادي به شهر «ايليا» معروف بود و دين مسيحيت دين رسمي براي امپراطوري بيزانسها به شمار مي رفت.
در سال 15 هجري/ 636 ميلادي، دومين خليفه از خلفاي راشدين وارد قدس شد و دستور داد مسجدي در ضلع جنوبي قدس بر ويرانه هاي حرم شريف بسازند.
ارتباط و پيوند قداست مسجدالاقصي به عقايد و باورهاي مسلمانان به دوراني باز مي گردد كه 17 ماه به عنوان اولين قبله مسلمانان، به شمار مي رفت تا زماني كه قبله به كعبه، خانه خدا انتقال يافت. اسلاميت مسجدالاقصي به حادثه اسراء و معراج باز مي گردد كه خداوند در آياتي از قرآن كريم شبانه پيامبر اكرم(ص) را به سوي مسجدالاقصي در بيت المقدس در 27 رجب يك سال قبل از هجرت فرا خواند تا از اين مكان به آسمان عروج كند. مسلمانان با اين ديد در بالا بردن و ارتقاي جايگاه ديني مسجدالاقصي و بيت المقدس و ارتباط آن با عقايد اسلامي نقش به سزايي ايفا كردند. مسجدالاقصي طي سالها تغييرات بسياري كرد و به تدريج به آن مدارس ديني، سالنهاي علمي، انبار ذخاير و محل اسكان سواره نظام را افزودند.
حرم شريف اين مكان مقدس شامل مسجدالاقصي، قبةالصخره با گنبد طلايي آن و صحن ها و ساختمانهاي پيرامون آن است كه در مجموع با مساحت 14 هكتار بر فراز كوه موريا قرار دارد و 14 دروازه از جمله درهاي اسباط، حطه، شرف الانبيا، ناظر، نو، قطانين، مطهره، سلسله، مغربيان و دروازه طلايي، اتاق هاي متعدد، 8 چاه در صحن قبةالصخره و 17 چاه در حياط مسجدالاقصي و 4 گلدسته از جمله آثار اين بخش است.

 

مقصود از اسلامي شدن دانشگاهها اين است كه بتوانيم در دانشگاه جهت گيري داشته باشيم به خصوص در علوم انساني كه انسان، اراده و اختيار او موضوع بحث است.




به گزارش مهر، آيةا... مهدوي كني در جمع معاونان دانشجويي و فرهنگي دانشگاهها و مراكز آموزش عالي كشور با بيان اين مطلب گفت: ما نظام اسلامي برقرار كرده ايم بنابراين بايد همه دانشگاه هايمان اسلامي باشد. اسلامي بودن دانشگاهها در دو بعد شكلي و محتوايي است.
رئيس دانشگاه امام صادق(ع) افزود: بعد شكلي اسلامي بودن دانشگاهها اين است كه دانشگاه روش اسلامي داشته باشد و افراد آن اهل نماز و عبادت باشند و...، اما محتواست كه دانشگاه را اسلامي مي كند.
وي افزود: معاونان دانشگاهها كه به عنوان مسؤولان نظام در دانشگاهها تلقي مي شوند، بايد براي هدايت بهترين جوانان اين مملكت تلاش مضاعفي داشته باشند.
رئيس دانشگاه امام صادق(ع) تأكيد كرد: مسؤولان امور فرهنگي و دانشجويي دانشگاهها بايد بكوشند تا دانشجويان خوبي هم از جنبه علمي و هم از بعد عملي تربيت كنند و دانشجويان در مرتبه علمي تزكيه شوند و افكار درست به آنها تزريق شود.
وي اضافه كرد: تربيت امري دفعي نيست بلكه بحثي تدريجي است و مسؤولان امور فرهنگي و دانشجويي دانشگاهها وظيفه تربيت دارند شب و روزشان را صرف دانشجويان كنند.

 

60 تا 70 درصد دانشجويان را دختران تشكيل مي دهند، بنابراين معاونان دانشجويي بايد مشاور امور خواهران دانشجو داشته باشند تا دانشجويان بتوانند مسايل روزمره شان را مطرح كنند.




به گزارش مهر، دكتر محمود ملاباشي، معاون دانشجويي وزير علوم در مراسم افتتاحيه گردهمايي معاونان دانشجويي و فرهنگي دانشگاهها و مراكز آموزش عالي كشور با بيان اين مطلب افزود: در سفرهاي استاني و بازديدهايي كه از دانشگاهها انجام مي شود مسايل متنوع سياسي با نام خواسته هاي صنفي عنوان مي شود، اما پس از بررسي اين مسايل متوجه مي شويم كه اينها خواست تشكلهاي دانشجويي است و جمع كثيري كه در بازديدها حضور پيدا مي كنند فقط دغدغه مسايل صنفي را ندارند بلكه از مسايل حوزه هاي آموزشي و وضعيت پژوهشي نيز رنج مي برند.
وي با تأكيد بر اينكه هر دانشگاهي كه شوراي صنفي دانشجويان در آن تشكيل نشده است بايد سريعتر اقدام كند، گفت: هر چند شوراي صنفي گاهي دستاويز عده اي براي اجراي مقاصدشان شده است، اما نبود شوراي صنفي در يك دانشگاه عيبي بزرگ براي معاون دانشجويي و فرهنگي دانشگاه است.
معاون دانشجويي وزير علوم با تأكيد بر تعامل مسؤولان و مشاركت دانشجويان گفت: صداقت رفتاري و گفتاري كليد مهمي براي تعامل است و اين تدبير مسؤول دانشگاه است كه بتواند شوراي فرهنگي، شوراي صنفي، جلسه با تشكلها و كانون هاي دانشجويي را به اتاق فكر براي بهتر مديريت كردن بر دانشگاه تبديل كند.