|
يك سازمان آمريكايي مدافع مصرف كنندگان آمريكا، از مقامات دولت خواسته است تا علت مرگ 16 نفر را كه به دنبال تزريق داروي ضد چين و چروك صورت رخ داده، بررسي كنند.

داروي «بوتاكس» و « مايوبلاك» كه از سم باكتري بوتوليسم گرفته شده، موجب فلج عضلاتي مي شود كه صورت را چروك مي كنند.
سازمان «شهروند عمومي» حدود 180 گزارش را كه به اداره غذا و داروي آمريكا ارائه شده، بررسي كرده است. اين افراد يكي از اين دو دارو را تزريق كرده اند.
ضعف عضلاني، مشكلات بلع، عفونت ريه بر اثر ورود غذا به ريه و ساير مشكلات تنفسي در اين گزارشها ديده شده اند.
16 مورد منجر به مرگ شده اند كه سن چهار نفر آنان زير 18 سال است.
بسياري از اين افراد در بيمارستان بستري شده بودند.
مشكل اصلي در تزريق اين سم، حركت آن به سمت عضلات مري است.
سم بوتوليسم، قوي ترين سم موجود در جهان است كه چند گرم آن مي تواند به مرگ تمامي مردم جهان منجر شود.
بوتاكس در بيماريهاي عصبي عضلاني، مصرف پزشكي دارد.
پس از گزارش 16 فقره مرگ براثر پخش سم بوتولينوم پس از تزريق بتاكس در بدن افراد، لازم است پيش از مصرف هشدارهاي جدي تري به بيماران داده شود.
سازمان«Public Citizen» كه دفاع از حقوق مصرف كنندگان توليدات دارويي را بر عهده دارد، از مقامات مسؤول درخواست نموده كه كارخانه هاي سازنده اين دارو و يا محصولات مشابه را وادار به درج اخطارهاي بسيار جدي تري روي بسته بنديهاي حاوي بتاكس نمايند.
هر چند كاربرد بتاكس به عنوان ماده اي مؤثر در ترميم چين و چروكهاي صورت، بيشتر جنبه زيبايي دارد، اما جنبه هاي درماني آن در مواردي كه اختلالات عصبي در عضلات رخ مي دهد (به عنوان مثال انقباض شديد و دردناك عضلات گردن و شانه) نيز به تأييد جوامع پزشكي رسيده است.
بتاكس كه از تركيبات سم بوتولينوم ساخته مي شود، با جلوگيري از رسيدن پيامهاي عصبي به عضلات، سبب اختلال در انقباض و در نتيجه سست شدن عضلات مي گردد.
بررسي جزييات 180 گزارش ارسالي به سازمان تغذيه و دارويي آمريكا در ارتباط با تزريق بتاكس به بيماران، نشان داده كه ضعف عضلاني، دشواري در قورت دادن و يا اختلالات تنفسي بسيار جدي از جمله عوارضي است كه پس از تزريق مشاهده گرديده است.اين گزارشها قادر به اثبات اين نكته نيست كه مصرف بتاكس مشكل خاصي را به دنبال دارد، اما نمايندگان «Public Citizen» از اين گزارشها به عنوان نمونه هايي براي بررسي عوارض ناشي از مصرف اين ماده استفاده نموده اند. متخصصان در اين باره معتقدند كه بسياري از مشكلات ناشي از تزريق بتاكس در گزارشها به طوركامل ذكر نشده اند.

يكي از شركتهاي سازنده بتاكس در اين باره اظهار داشته: «فهرست از موارد مشكوكي تاكنون كه بر اثر تزريق اين دارو مشاهده شده، به طور كامل روي برچسبها و جعبه ها، ذكر شده اند. ما به منظور تأييد بسته بندي اين نوع داروها، به ناچار به طور مداوم با سازمان تغذيه و دارويي آمريكا در تماس هستيم و موظفيم تمامي اطلاعات و اتفاقات مرتبط و غيرمرتبطي را كه پس از مصرف آنها رخ مي دهد، براي سازمان مربوطه ارسال نماييم. طبق آمار اعلام شده رقم فروش بتاكس در سال 2007 در سراسر جهان به بيش از 11 ميليارد دلار رسيده است.طبق شواهد ارائه شده توسط«Public Citizen» تا كنون 16 مورد مرگ به سازمان غذايي و دارويي آمريكا گزارش شده است. در حال حاضر 87 نفر از بيماراني كه اين دارو را تزريق كرده اند نيز در بيمارستان بستري هستند.
دكتر سيدني وولف - رياست تيم تحقيقاتي تامين سلامت شهروندان - در اين باره اظهار داشته:«مشكلاتي از اين قبيل در شرايطي رخ مي دهند كه بر اثر تزريق، سم بوتولينوم از ناحيه مورد نظر به نواحي ديگر پراكنده شده و آن ناحيه را دچار فلج عضلاني نمايد. او مي افزايد: در دستورالعملهاي مربوط به چگونگي تزريق بتاكس و داروهاي مشابه، نحوه جلوگيري از چنين اتفاقاتي به طور كامل ذكر شده، اما متأسفانه بسياري از افراد آن را ناديده مي گيرند.»
«Public Citizen» از سازمان غذايي و دارويي آمريكا درخواست نموده، به منظور جلوگيري از صدمات بيشتر، روي بسته بنديهاي اين دسته از داروها، به طور جدي تري بر خطرات احتمالي پس از تزريق تاكيد گردد، به طوري كه براي مصرف كنندگان به آساني قابل رؤيت باشند. به علاوه نامه اي خطاب به پزشك مورد نظر نيز در هر بسته بندي گنجانده شود. توضيح كامل خطرات و عواقب ناشي از تزريق دارو به بيمار توسط پزشك نيز از ديگر درخواستهاي اين مركز است.
اين مركز همچنان طي نامه اي به سازمان غذايي و دارويي نوشته است :«با آگاهي دادن هر چه بيش از پيش به پزشكان و بيماران مي توان از بروز واكنش هاي ناگوار ناشي از پخش سم بوتولينوم و اتفاقاتي كه منجر به مرگ افراد مي شوند، به ميزان قابل توجهي جلوگيري به عمل آورد»از اولين و رايج ترين عواقب پس از تزريق بتاكس مي توان به اختلالات تنفسي، افتادگي پلك چشم و ضعف عضلاني اشاره نمود.
ممنوعيت مصرف
زنان باردار، زنان شيرده، كودكان زير دوازده سال، افرادي كه از تزريق ماده انتظارات غيرواقعي دارند، بيماراني كه ثبات رواني ندارند، افراد با سابقه حساسيت نسبت به هركدام از اجزاي دارو، افراد با سابقه بيماريهاي عصبي عضلاني مانند «مياستني گراو» و «ام اس»، كساني كه تحت درمان با داروهاي آنتي بيوتيكي نظير جنتامايسين قرار دارند و نيز مصرف كنندگان گروهي از داروهاي قلبي نمي توانند از اين ماده استفاده كنند.
عوارض تزريق
تاكنون به نظر مي رسيد بوتاكس روشي كم عارضه است و عوارض مطرح شده براي آن نادر، جزيي و گذرا هستند. از عارضه هاي بي اهميت و گذراي بعد از تزريق مي توان به قرمزي محل زريق، ورم موضع، خون مردگي بخصوص در نواحي دور چشم، درد محل تزريق، سردردي كه ممكن است تا 3 ساعت طول بكشد، تهوع مختصر، ضعف عمومي و خارش اشاره كرد. بعضي عوارض احتمالي ديررس كه اهميت بيشتري دارند نظير دوبيني، افتادگي پلك و ابرو نيز مطرح هستند. البته اين عوارض در صورت رعايت نكات ظريفي از جانب پزشك و بيمار قابل پيشگيري اند و اغلب آنها به مرور زمان و خودبه خود اصلاح مي شوند.
توجه داشته باشيد كه در صورت بروز ورم شديد در ناحيه تزريق ماده، خون مردگي وسيع و نيز مشاهده افتادگي در پلك و ابرو بايد پزشك را از آنها مطلع كرد.
هم اكنون بوتاكس در آمريكا روشي است كه بيشترين استفاده از آن، براي زيبا سازي صورت انجام مي شود.
شايان ذكر است، در كشور ايران نيز اين روش بسيار متداول شده است و در تبليغ اين روش موارد زير را ذكر مي كنند كه اين موارد با واقعيت همخواني كامل ندارد .
بوتاكس روش درماني است براي از بين بردن چين هاي صورت و گردن و يكي از بهترين روشها براي صاف و زيبا كردن پوست صورت و از بين بردن چين و چروكهاي آن.
بوتاكس سم ضعيف شده يك باكتري است كه با از كار انداختن عصب عضلات باعث بي شكلي عضله مي گردد و اين عمل موجب از بين رفتن چين و چروك در آن ناحيه مي شود.
بهترين نتيجه درماني توسط بوتاكس، در چين و چروك دور چشم و خط اخم ديده مي شود.
بوتاكس ژل
يك روش مطمئن براي كاهش چين و چروك كه طي چند ساعت (به طور متوسط چهار ساعت) ورم و التهاب محل تزريق كاملا از بين مي رود و نتيجه حاصل در مدت دو تا چهار روز آغاز و پس از يك هفته بهترين نتيجه مشاهده مي شود. نتيجه درمان از چهار الي هفت ماه ماندگاري داشته و پس از آن نياز به تجديد تزريق دارد.
نحوه تزريق آن ساده و ميزان درد حين تزريق بسيار كم و با عوارض جانبي نادر است.
از آنجا كه روش بوتاكس براي از بين بردن خط خنده دور لب مؤثر نمي باشد، يكي از بهترين و موثرترين روشهاي درمان، درمان با ژل مي باشد.
ماندگاري اين ژلها از يك سال تا هفت سال متغير مي باشد.
گزارش شركتهاي سازنده آمپول بوتاكس از عوارض ثبت شده آن
از سال 1997 تا 2006 شركتهاي توليد كننده سم بوتولينوم با نامهاي تجاري «Botox» و«Myoblock» 180مورد گزارش از اختلال بلع، آسپيراسيون يا پنوموني در ارتباط با بوتوكس و مايوبلاك ثبت كرده اند.
طي 9 سال 180 مورد عوارض شديد به دليل مصرف آمپول بوتاكس گزارش شده است كه از اين تعداد ، 16 نفر فوت كرده اند كه اكثراً دارو را براي رفع اسپاسم عضلاني يا دلايل نامعلوم دريافت نموده بودند.
فقط يك مورد مرگ در ارتباط با مصرف اين فراورده ها براي برطرف كردن چين هاي پوستي بوده و شركت آلرگان توليد كننده بوتوكس آن را به پنوموني استافيلوكوكي غيرمرتبط با مصرف دارو نسبت مي دهد.
همچنين اين شركت اعلام نموده كه مداركي مبني بر علت و اثر بوتوكس در ساير موارد مرگ وجود ندارد.
آمپولهاي بوتاكس موجود در بازار ايران (به جز بوتاكس، از نوع تقلبي هستند.
چهار نوع آمپول بوتاكس موجود در بازار دارويي ايران شامل«NovototoxVLTRA»،«Lienium »، «CANITOX» و«AMAZing» داروهاي تقلبي هستند.
رئيس مركز تحقيقات پوست ايران در خصوص مصرف برخي بوتاكس هاي تقلبي كه براي زيبايي و رفع چين و چروك پوست در كشور مورد استفاده قرار مي گيرد، هشدار داد.
دكتر يحيي دولتي، رئيس انجمن متخصصان پوست ايران افزود: چهار نوع بوتاكس تقلبي و غير استاندارد مورد استفاده داراي مجوز از وزارت بهداشت نيستند و استفاده از آنها عوارض جدي را به دنبال دارد.
وي افزود برخي از اين داروهاي تقلبي اصلاً حاوي مواد مؤثر نيستند و برخي ديگر از آنها حتي حاوي مواد سمي هستند كه تزريق آنها عوارض شديدي از جمله فلج شدن را براي مصرف كنندگان اين آمپولها به همراه خواهد داشت.
وي گفت:اين چهار نوع بوتاكس كه به علت ارزاني قيمت بيشتر در شهرستانها مورد استفاده قرار مي گيرند؛شامل «NovototoxVLTRA»، «Lienium»، «CANITOX» و«AMAZing»است.
رئيس مركز تحقيقات پوست اظهار داشت: تنها نوع بوتاكسي كه مورد تأييد وزارت بهداشت است و در ايران نيز مورد استفاده قرار مي گيرد، بوتاكس«Dysport» ساخت انگلستان است.
دكتر دولتي اضافه كرد: بوتاكس هاي مطابق با استانداردهاي علمي تنها در چهار كشور جهان ساخته مي شوند كه به جز نوع «ديس پورت» ساخت انگلستان بقيه وارد ايران نمي شوند.
تزريق آمپولهاي بوتاكس يكي از روشهايي است كه امروزه به فراواني براي صاف كردن چين و چروكهاي صورت و ايجاد ظاهري جوانتر در افراد به كار مي رود.
سم بوتولينوم با نام تجاري بوتوكس در بين مردم شناخته شده است و كاربردهاي پزشكي اين فراورده به صورت خالص و استريل براي استفاده تزريقي فرآوري مي شود.
دكتر دولتي در خصوص تبليغات گسترده اي كه در مورد انواع مختلف قرصهاي لاغري و چاقي انجام مي شود گفت: اين نوع تبليغات از هيچ گونه ارزش علمي برخوردار نيستند و در مواردي عوارض جدي را به دنبال دارند كه تنها با اعلام يك شماره تلفن همراه كه براي فروش آن محصولات اعلام مي كنند، قابل پيگيري قضايي نيستند.
رئيس مركز تحقيقات پوست با اشاره به اين نوع تبليغات پزشكي وسيع كه در روزنامه ها و نشريات و مجلات صورت مي گيرد، گفت: طبق توافقهايي كه با وزارت بهداشت انجام شده، قرار است اين نوع تبليغات از سوي انجمنهاي تخصصي در هر رشته مورد پيگيري قرار گيرد.
دكتر دولتي اضافه كرد: انجمن متخصصان پوست اولين انجمني است كه به طور داوطلبانه اين كار را آغاز كرده است.
وي اضافه كرد: بسياري از مشكلات پوستي و يا مواردي همچون برداشتن هاي خال و يا زگيلهاي پوست با اعمال جراحي كوچك و استفاده از وسايلي ساده تر از ليزر قابل انجام است و ديگر نيازي به استفاده از ليزر نيست. |