بسم ا... الرحمن الرحيم

اللهم اجعلني فيه من المستغفرين واجعلني فيه من عبادك الصالحين القانتين واجعلني فيه من اوليآئك المقربين برأفتك يا ارحم الراحمين
خدايا، قرارم ده در اين ماه از آمرزش خواهان و قرارم ده در آن از بندگان شايسته فرمانبردارت و بگردانم در اين روز از اولياي مقرب درگاهت به مهرت اي مهربانترين مهربانان

 

گروه فرهنگي- زهره كهندل: حجةالاسلام والمسلمين رسول جعفريان كه اخيراً با حكم علي لاريجاني به رياست كتابخانه مجلس



شوراي اسلامي منصوب شده است در حاشيه همايش علمي بنياد پژوهشهاي اسلامي آستان قدس رضوي به سؤالات خبرنگاران درباره سمت جديدش پاسخ گفت.
به گزارش خبرنگار ما، جعفريان در پاسخ به اين سؤال كه «چه برنامه هايي براي كتابخانه مجلس شوراي اسلامي داريد؟» تصريح كرد: مشكل مهم كتابخانه نداشتن فضاي مناسب است حتي براي گذاشتن نشريات جديد و خريد كتابهاي ديگر مكان و فضا وجود ندارد. اولين كاري كه رياست مجلس براي انجام آن موافقت كرده اند ساختن يا خريدن ساختمان جديد براي كتابخانه مجلس در مجموعه طرح بهارستان است.
وي افزود: من فكر مي كنم به لحاظ توسعه اين اولين كاري هست كه بايد انجام شود زيرا در حال حاضر ساختمان كتابخانه به لحاظ استحكام و فضا به ويژه براي حفظ اسناد در شرايط خوبي قرار ندارد كتابخانه مجلس براي زنده شدن نياز به يك راه دارد و آن هم ساختن يك ساختمان جديد است.
جعفريان با بيان اينكه كتابخانه مجلس به پژوهشگران ارايه خدمات مي كند، گفت: آنها كه براي پژوهش خود به اصل نسخه هاي خطي و نشريات قديمي نيازمندند از سوي ديگر دانشجويان نيز براي تكميل پايان نامه هاي خود به كتابخانه مراجعه مي كنند. وضعيت مناسبي هم در بخش چاپي كتابخانه داريم حدود 270 هزار جلد كتاب دارد كه همين تعداد به محققان خيلي كمك مي كند. كتابخانه سناي سابق هم به آنجا منتقل شده و مجموعه 5 هزار جلدي با كتبي خاص ايران شناسي كه ساختمان مستقل و مشتريان پژوهشي خودش را دارد مانند كتابخانه ملي عمومي نيست و تنها براي استفاده از اسناد،  مدارك و مخطوطات كاربرد دارد.
وي در خصوص برنامه هاي خود براي ارتقاي شرايط كيفي و كمي كتابخانه مجلس گفت: يكي از ملاحظات من در آن جا اين است كه خيلي فوري كليه مخطوطات آن جا اسكن و فهرست شود و بعد هم به راحتي در اختيار پژوهشگران قرار بگيرد و در بخش اسناد هم چنين روالي مد نظر است.
اين نويسنده و مورخ كشورمان خاطرنشان كرد: خريد كتب خطي جزو برنامه هاي جاري كتابخانه مجلس است در چند روز گذشته 43 نسخه خطي خريداري شد خوشبختانه طي چند سال اخير محدوديت بودجه اي در اين مورد وجود نداشته است و ندارد.
وي تأكيد كرد: هر كار جديدي در اين كتابخانه منوط به داشتن ساختماني بزرگ با فضاي مناسب است.

* پشيمانم، اما تجربه متفاوتي است
جعفريان در پاسخ به سؤال ديگري در خصوص حضور پژوهشگران در حوزه هاي اجرايي و ابراز پشيماني آنان از قبول اين كار گفت: من همين الآن پشيمانم، هرچند آقاي لاريجاني هم به اين نكته توجه داشتند ولي به هر حال براي من هم تجربه اي متفاوت است.
رئيس كتابخانه مجلس در پاسخ به پرسش قدس كه «آقاي لاريجاني با آگاهي از خواسته شما در پذيرش مسؤوليت اجرايي، شما را براي اين جايگاه انتخاب كردند؟» عنوان كرد: هميشه ما توصيه مي كرديم كه كتابخانه ها با پژوهشگران ارتباط بهتري داشته و شرايط راحت تري را براي آنان فراهم آورند حالا نوبت اين است كه خودمان آزمايش شويم كه چنين كاري خواهيم كرد يا نه!؟
وي در پاسخ به اين سؤال كه «كاركرد كتابخانه مجلس با وجود كتابخانه ملي چه ضرورت و اهميت مي يابد؟» اظهار داشت: از زماني كه كتابخانه مجلس تأسيس شد بنا بود كه كتابخانه كل كشور باشد اما بعدها دولت، پيش از انقلاب، كتابخانه ملي را تأسيس كرده به همين دليل تقريباً كتابخانه مجلس تحت الشعاع آن بوده ولي به اعتبار اينكه اسناد بسياري از دوره هاي مختلف مجلس دارد هنوز اهميت خود را دارد، از سوي ديگر حدود 25 هزار جلد كتب قديمي را در خود نگه داشته و از اين لحاظ كه در دوره اي كتابخانه ملي نبوده و تمام نشريات كشور در كتابخانه مجلس جمع مي شده و نيز مجموعه هاي اهدايي نمايندگان دوره هاي اول و مؤلفين بر اهميت آن افزوده است.
رئيس كتابخانه مجلس ادامه داد: اما با تأسيس كتابخانه ملي ديگر اعتبار لازم به آن داده نشده است.

* رفع مشكل انتشار اسناد و مخطوطات
وي در پاسخ به سؤال قدس در خصوص وضعيت نگهداري و بازبيني اسناد تاريخي در كشورمان اذعان داشت: هر مركزي براي خودش مستقل عمل مي كند و بسياري از مراكز وضعيت خوبي دارند براي نگهداري آن اسناد مشكلي وجود ندارد عمده موانع و مشكلات در مورد انتشار و در اختيار قرار دادن آن اسناد است همه مراكز به لحاظ حفاظت و حراست تا آنجا كه من مراجعه كردم هم مركز اسناد ملي، هم كتابخانه ها وضعيت خوبي براي نگهداري دارند.
استاد دانشگاه تهران، با اشاره به پيوند خوب مراكز در نگهداري اسناد خاطرنشان كرد: در اين راستا جلساتي با عنوان «مهتاب» برگزار مي شود كه يك هسته مركزي دارد و در كتابخانه مجلس هم چنين برنامه اي را پيگيري مي كنيم كه در آن جلسه كليه نمايندگان مراكز اسنادي دعوت شده اند در اين جلسات راهها و روشهايي براي هدايت مراكز اسنادي در حوزه هاي نمايه زدن،  حفاظت، پژوهش و نشر را تجربه مي كنيم.
رئيس كتابخانه تخصصي تاريخ اسلام و ايران، در خصوص شناسايي مورخين شيعه كه بعضاً بسياري از آنها ناشناخته مانده اند، عنوان كرد: در اين عرصه به صورت خاصي كار نشده است. ما در قرون مختلف مورخان به نامي داشتيم به ويژه در قرن سوم و چهارم بعدها اين تعداد كاهش مي يابد سپس تاريخ نويسي در دوره صفويه كمي جدي تر مي شود ولي در چند قرن اخير بي توجهي به تاريخ در حوزه هاي مختلف وجود داشته است هر چند در دو سه دهه اخير كه جدي تر و بهتر شده است.

* ضرورت تدوين و نگارش معجم مورخين شيعه
وي در خصوص ضرورت تدوين و نگارش معجم مورخين شيعه افزود: مي شود طرح وسيعي مثلاً براي يك مركز پژوهشي تصويب شود كه معجم مورخين شيعه بررسي و نوشته شود هم به صورت شرح حال و هم بازسازي آثارشان، تا پشتوانه تاريخي آن مشخص شود.
جعفريان گفت: كارهايي از قديم در اين راستا صورت گرفته اما كاري جدي تر با پژوهشهاي جديدتري بايد انجام شود ما بايد موسوعه اي داشته باشيم كه همه مورخين شيعه را مخصوصاً در قرون مهم اسلامي شرح حال و نمونه نقل ها و روايت هايشان را تدوين كنيم.
عضو هيأت علمي دانشگاه تهران با اشاره به در دست نبودن بسياري از اسناد تاريخي خاطرنشان كرد: متأسفانه ما در بررسي هاي تاريخي خود درصد اشتباه بالايي داريم بلكه بايد نقل ها و روايات با دقت فوق العاده اي تفكيك شده و پس از آن بررسي انجام  شود، خيلي از اسناد گذشته ما، امروز نياز به بازبيني دارد.
اين نويسنده و مورخ با بيان اينكه كار پژوهشي بر مدار عشق مي چرخد، كمبود بودجه هاي پژوهشي را بهانه دانست و اظهار داشت: به نظر من كار پژوهشي اراده مي خواهد وقتي كار شروع شود مشكلات مادي آن هم حل مي شود مثل ازدواج مي ماند بعد كه انجام شد خدا كمك مي كند، اگر اصل و نيت خير باشد.

* نوفلي؛ مورخ ناشناخته شيعه در قرن سوم
رئيس كتابخانه مجلس شوراي اسلامي، با معرفي علي بن محمد بن حسين بن سليمان نوفلي اين شخص را مورخ ناشناخته شيعه در قرن سوم عنوان كرد و گفت: اين نويسنده برجسته تاريخ شيعه، بسيار مظلوم واقع شده است.
حجة الاسلام والمسلمين جعفريان كه در ششمين نشست علمي بنياد پژوهشهاي اسلامي آستان قدس رضوي با عنوان «معرفي يك مورخ ناشناخته شيعه در قرن سوم» سخن مي گفت به بيان و تشريح يافته هاي خود در رابطه با اين عالم برجسته تاريخ شيعه پرداخت.
وي با بيان اينكه تاكنون از اين نويسنده 70 صفحه نقل و روايت از كتب معتبر شيعه و سني جمع آوري كرده است، افزود: در مجموع از اين مورخ كه از اصحاب و نزديكان امام هادي(ع) مي باشد 14 حديث در كتب اربعه نقل شده است.
رئيس كتابخانه تخصصي تاريخ اسلام و ايران تصريح كرد: دليل ناشناخته ماندن نوفلي، كم بودن و نبودن منابع و كتب وي است كه گمان مي رود بخش عمده اي از آن در طول زمان از بين رفته، از سوي ديگر احتمال مي رود كه روايات او از روايات ديگري همچون كتب اهل سنت نقل شده باشد.
وي با بيان اينكه يكي از كتب ارزشمند نوفلي «كتاب الاخبار» است، گفت: اين كتاب بعد از او به «ابن عمار سقفي» رسيده و بعد از آن بخش عمده رواياتش در كتاب «مقاتل الطالبيين» آمده است.
عضو هيأت علمي دانشگاه تهران افزود: آنچه مسلم است بخشي از اين كتاب در ارتباط با حضرت علي(ع)، انقلاب ابن عباس و ائمه(ع) است كه مي توان در بحث هاي فقهي و دعايي از آن استفاده كرد.
وي گفت: محمد بن سليمان نوفلي يك مورخ زبده است كه امامي مذهب و مريد ائمه بوده كه در زمان خود عالم درجه اول معرفي مي شده است.
جعفريان ادامه داد: حق است كه در مورد مورخان قرون سوم و چهارم شيعه تحقيق و تفحص دقيق تر و بيشتري صورت گيرد زيرا اوج تاريخ نگاري اسلامي در اين دوران است.
رئيس كتابخانه مجلس شوراي اسلامي تصريح كرد: در حوزه تاريخ نگاري شيعه، شيعيان به عنوان يك جريان فكري مؤثر در تاريخ اسلام بسيار صاحب نقش بوده اند كه سليمان نوفلي از اين محورهاي مؤثر است.
اين نويسنده و مورخ كشورمان با تأكيد بر شيعه بودن نوفلي خاطرنشان كرد: اين مورخ در «كتاب الاخبار» به شرحي از دوران علي بن ابي طالب و جنگهاي عباسي پرداخته است و توجه او به روايات شيعي نشان دهنده شيعه بودن اوست.
وي در پايان خاطرنشان كرد: به اعتقاد من نوفلي روايت هاي مستند بسياري از تاريخ شيعه دارد كه غبار غفلت روي آن را پوشانده و كم نيستند مورخاني كه بايد تحقيق و تفحص عميق تر و وسيع تري توسط پژوهشگران كنوني در مورد آنان انجام شود.
جعفريان در خصوص علت انگيزه كار بر روي اين مورخ ناشناخته قرن سوم بيان كرد: گاهي پژوهشگر متوجه شخصيتي گمشده لا به لاي تاريخ مي شود و به دنبالش مي رود.
گفتني است؛ نشستهاي علمي بنياد پژوهش هاي اسلامي آستان قدس رضوي، به صورت ماهانه با موضوعات تخصصي و دعوت از مورخان و پژوهشگران برجسته كشور و جهان اسلام برگزار مي شود.

 

* حسن هاني زاده- كارشناس مسايل خاورميانه

دو سريال جنجال برانگيز تركيه موسوم به «نور» و «سالهاي سرگرداني» كه مدتهاست از شبكه هاي تلويزيوني عربي پخش مي شود، بر مخاطبان عرب بويژه اعراب كشورهاي حوزه خليج فارس تأثير اجتماعي فزاينده اي داشته است.
اين دو سريال كه بيش از 6 ماه است هر روز در دو نوبت و در ساعتهاي مختلف از شبكه 4 ام بي سي عربستان پخش مي شود، توانسته توجه بينندگان عرب را جلب كند.
مجموعه تلويزيوني «ام بي سي» كه از 6 شبكه عربي، انگليسي، ورزشي، سينمايي، تفريحي و كودك تشكيل مي شود، متعلق به وليد ابراهيم از شاهزادگان سرمايه دار سعودي است و اولين شبكه آن 15 سال پيش در لندن راه اندازي شد و بتدريج گسترش يافت.
دو سريال تركي «نور» و «سالهاي سرگرداني» كه داراي داستانهاي رمانتيك و عاشقانه هستند، به دليل كشش داستاني و ارائه صحنه هايي از طبيعت سرسبز تركيه و بهره گيري از هنر برخوردار از ويژگي هاي فيزيكي جذاب هر روز در مدار بحث خانواده هاي عربي قرار دارد.
گزارش هايي كه در رسانه هاي عربي منتشر مي شود، نشان مي دهد كه تعدادي از خانواده ها بويژه خانواده هاي سعودي به دليل توجه بيش از اندازه به هنر پيشگان ترك دچار اختلاف شده و در برخي موارد، كار ميان زوجها به تنش و گاه به طلاق كشيده شده است.
حتي در يكي از بيمارستانهاي يمن، يك پرستار، يك بانوي زائو را در حالت مرگ و زندگي در اتاق بيمارستان رها كرد تا به ديدن سريال «نور» بپردازد!
پخش سريالهاي نور و سالهاي سرگرداني كه هر كدام حدود 200 قسمت هستند، بيش از آنكه جنبه هنري و سرگرمي داشته باشد، جنبه سياسي دارد.
تا پيش از اين، تركيه كه سالها زير سيطره پان تركيستهاي لائيك قرار داشت، چندان نفوذ سياسي و فرهنگي در ميان كشورهاي عربي نداشت.
نگاه دولتمردان سابق تركيه به آمريكا و غرب بود، زيرا شأن و جايگاه تركيه را فراتر از خاورميانه تلقي مي كردند.
پس از پيروزي حزب عدالت و توسعه و تشكيل دولتي با رويكردي اسلامي، كشورهاي عرب منطقه بويژه عربستان كه در صدد يافتن جايگزين و رقيبي براي جمهوري اسلامي ايران در منطقه است، تلاش خود را براي تقويت جايگاه تركيه به كار گرفت.
در نخستين گام رسانه هاي سعودي بصورت بي سابقه اي به تبليغات گسترده در مورد اماكن گردشگري تركيه دست زدند و اتباع خود را به سفر به اين كشور ترغيب كردند.
در گام بعدي، شبكه هاي ماهواره اي تأثيرگذار وابسته به شاهزادگان سعودي اقدام به دوبله و پخش سريالهاي ساخت تركيه كردند كه اين دوبله عربي آنچنان با مهارت صورت گرفته كه امكان تشخيص غير عربي بودن سريالها دشوار است.
بيشتر دوبلرها از سوريه و لبنان هستند و لهجه به كار گرفته شده در اين دو سريال لبناني است كه در عين حال اين لهجه مورد قبول جوامع عربي قرار دارد.
آنچه عجيب به نظر مي رسد، اين است كه بيشتر هنرپيشگان سوري و لبناني كه به جاي هنرپيشگان ترك در اين دو سريال صحبت مي كنند، به دليل دستمزدهاي كلاني كه شبكه «ام بي سي» عربستان به آنان پرداخت مي كند ترجيح مي دهند وقت خود را تنها صرف دوبله اين دو سريال كنند.
اين سريال ها هر چند از تكنيك وظرافتهاي هنري بالايي برخوردار نيستند، اما هدف نهايي اين است تا زمينه حضور فرهنگي تركيه در منطقه فراهم شود تا اين حضور نهايي به كمرنگ شدن تدريجي فرهنگ ايراني در كشورهاي منطقه منجر شود.
سعودي ها براي مقابله با فرهنگ تشيع و كاهش تأثير معنوي آن بر شيعيان مناطق عربي، زيركانه امكانات تبليغي خود را در اختيار دولت تركيه قرار داده اند تا بتدريج تركيه نقش فعالي را در عرصه هاي سياسي، فرهنگي و اقتصادي خاورميانه ايفا كند.
پخش سريال هاي «نور» و «سالهاي سرگرداني» از شبكه هاي وابسته به شاهزادگان سعودي هر چند امري ساده و در ظاهر، پيش پا افتاده به نظر مي رسد اما مقدمه اجراي يك سناريوي مشترك فرهنگي- سياسي ميان برخي كشورهاي عرب حوزه خليج فارس و تركيه است.
انتخاب اكمل الدين احسان اوغلو به عنوان دبير كل سازمان كنفرانس اسلامي، ميانجيگري تركيه ميان سوريه و رژيم صهيونيستي و حضور تركيه در رخدادهاي فلسطين و لبنان نشان مي دهد كه دولت اردوغان با دوري از شعارهاي ضد اسلامي پان تركيست ها توانسته توجه اعراب را به خود جلب كند.
و نكته آخر اينكه، به نظر مي رسد برنامه هاي تدوين شده براي دادن نقش برجسته سياسي و فرهنگي به دولت كنوني تركيه بيش از آنكه از پشتوانه بين المللي برخوردار باشد، با اصرار و حمايت مؤثر عربستان سعودي در حال اجراست و بخشي از اهداف آن، تأثيرگذاري بر نفوذ معنوي و فرهنگي ايران در منطقه است. اما اينكه اين سياست و هدف گذاري تا چه اندازه كارآمد باشد، بحث ديگري است كه مجال جداگانه اي را مي طلبد.

 

* سيد مصطفي حسيني راد
چند روزي است كه مهماني ات شروع شده و آنهايي كه در اين هوا تنفس مي كنند و هشيارترند، بهره هاي بيشتري مي برند و گامهاي بلندتري به سويت برمي دارند.




آنهايي كه مي دانند در اين روزها، بين زمين و آسمان فاصله اي نيست و به هر طرف كه نگاه مي كني، راههاي ميان بر و جاده هاي نوراني به سمت آسمان ديده مي شوند.
آنهايي كه واقعاً دلشان برايت تنگ شده و به آستانه خانه ات آمده اند تا بگويند: «يا محسن قداتاك المسييء. انت المحسن و اناالمسييء. و قد امرت المحسن أن يتجاوز عن المسييء. فتجاوز عن قبيح ما تعلم مني».
آمده اند بگويند اي كردگار نيكوكار!اين بنده گناهكار توست كه در آستانه ات ايستاده است. تو نيكوكاري و او گناهكار. اما تو خودت به نيكوكاران امر كرده اي كه از خطاي گنهكاران بگذرند. پس حالا تو خود نيز اي مهربان از خطاهاي من درگذر و كارهاي ناشايسته من را ناديده بگير.
اين روزها هواي دلم عجيب باراني است. مي خواهم سنگيني يك سال دوري را گريه كنم.
مي خواهم سبك شوم و در آسمان مهرت به پرواز درآيم. دلم بدجوري هوايت را كرده است مهربان!پيراهني بفرست كه عطرش، قرار اين دل بي قرار باشد.
اين زمان جان دامنم برتافتست
بوي پيراهان يوسف يافتست
كز براي حق صحبت سالها
بازگو حالي از آن خوش حالها
تا زمين و آسمان خندان شود
عقل و روح و ديده صد چندان شود
لبخند بزن مهربان كه تبسم تو، تبسم آسمان و زمين است. لبخند تو فرشته ها را شادمان مي كند و روح را به پرواز درمي آورد. لبخند بزن كه بنده مشتاقت به آشتي آمده است و چشم انتظار بخشش و لطف توست. مي دانم كه از ديدن بندگانت در ضيافتي كه براي آنها آراسته اي، خيلي خوشحال مي شوي. درست به همين دليل است كه در روزها و شبهاي اين ماه شريف، تمام ذرات عالم شادمانند و لبخند مي زنند.
لبخند بزن تا اين دل مشتاق، مشتاق تر شود. آه كه چه خوب رايحه ات را استشمام مي كنم؛ رايحه سپيد عشق را؛ رايحه سپيد استجابت را.
و آنگاه كه معشوق بخواهد بر عاشق جلوه كند و دل او را با خويش ببرد، چه ها كه نخواهد كرد و اين قصه، قصه اي نيست كه بتوان بر زبان گفت يا بر صفحه كاغذ نوشت.
عاشقي پيداست از زاري دل
نيست بيماري چو بيماري دل
علت عاشق زعلتها جداست
عشق، اسطرلاب اسرار خداست
عاشقي گر زين سر و گر زان سرست
عاقبت ما را بدان سر رهبر است
هر چه گويم عشق را شرح و بيان
چون به عشق آيم، خجل باشم از آن
گرچه تفسير زبان روشنگر است
ليك عشق بي زبان روشن تر است
چون قلم اندر نوشتن مي شتافت
چون به عشق آمد قلم برخود شكافت

 

دانشگاه آكسفورد، قديمي  ترين دانشگاه انگليسي  زبان دنيا و قديمي  ترين دانشگاه كشور انگلستان است و در زمره برترين مراكز آكادميك در جهان شمرده مي  شود.




مديران اين دانشگاه شعار «خداوند، راهنماي من است» را براي آن انتخاب كرده اند. ازتاريخ دقيق تأسيس اين دانشگاه اطلاع دقيقي در دست نيست و عده اي آن را سال 1096 ميلادي مي دانند. رياست اين دانشگاه كه هم اينك 18هزار و 431 نفر دانشجو دارد بارون كريس پاتن است.
29 دانشكده و نيز هفت تالار اختصاصي دايمي در آكسفورد وجود دارد كه هر يك از تشكيلات داخلي، فعاليتهاي منحصر به فرد خود را داراست. دانشكده هاي مختلف به منظور بحث و تبادل نظر در خصوص خط مشي هاي اساسي اين دانشگاه هر از چندي با حضور مدير دانشگاه گرد هم مي آيند. مدرسان و استادان (چه به صورت تدريس خصوصي و چه به صورت تدريس در كلاس) همگي در دانشكده هاي مختلف مشغول به تدريس اند و كمتر اتفاق مي افتد كه يك دانشكده در طول ترم تحصيلي تنها از استادان خودش استفاده كند.
هر دانشكده براي اعضاي خود اعم از كارمندان و دانشجويان امكانات غذا و اسكان و نيز امكان فعاليتهاي اجتماعي، فرهنگي و هنري را تدارك مي بيند و همچنين مسؤول پذيرش دانشجوي دوره ليسانس و رسيدگي به اوضاع شهريه خود نيز مي باشد.
تدريس به دانشجويان به صورت خصوصي انجام مي پذيرد و هر دانشجو يك تا 4 ساعت را صرف بحث هاي علمي كه در طي هفته بر روي آن كار كرده اند، مي كند. معمولاً اين مباحث به صورت مقالات علمي و يا فني و يا فهرستي از مسايل و اشكالات آنهاست كه مورد بررسي قرار مي گيرد. دانشجويان معمولاً دو معلم خصوصي در هفته دارند و مي توانند علاوه بر دانشكده محل تحصيل، با توجه به نيازها و تخصص هاي خود در ديگر دانشكده ها نيز به تحصيل ادامه دهند. به دانشجويان پس از گذراندن كلاسها و شركت در همايشها و تحقيقات انفرادي مدرك تحصيلي معتبر اعطا مي شود. دانشگاه آكسفورد همچنين خود مسؤول برگزاري آزمونها و اعطاي مدارك تحصيلي است.
گذراندن و قبولي در دو گروه از آزمونها پيش نياز اخذ نخستين مدرك محسوب مي شود؛ اولين گروه امتحانات، «آزمون اوليه» ناميده مي شود و معمولاً در پايان سال اول برگزار مي شود (پس از گذراندن دو ترم در خصوص دانشجويان رشته هاي حقوق، روانشناسي، روانشناسي باليني، فلسفه، فيزيولوژي و يا پس از گذراندن 5 ترم تحصيلي در مورد دانشجويان گرايشهاي كلاسيك و باستاني)، گروه دوم امتحانات كه «آزمون نهايي» ناميده مي شود پس از اتمام دوره ليسانس برگزار مي گردد. دانشجوياني كه در امتحانات موفق مي گردند بر مبناي ميزان نمرات آزمون نهايي در اين دانشگاه موفق به اخذ مدرك درجه 1، درجه 2، بالا يا پايين و درجه 3 مي شوند. علاوه بر اين در آكسفورد به دانشجويان فارغ التحصيل در سطوح كارشناسي ارشد و دكترا درجه تحقيقاتي- پژوهشي اعطا مي گردد.
سال تحصيلي آكسفورد به سه دوره تقسيم مي شود: دوره «ميكل مس» از ماه اكتبر تا دسامبر، دوره «هيلاري» از ژانويه تا مارس و دوره «ترينتي» از ماه آوريل تا ژوئن. در خلال اين دوره ها شورا براي هر سال يك دوره 8 هفته اي كه ترم كامل ناميده مي شود را در نظر مي بيند كه تدريس به دانشجويان در اين دوره صورت مي پذيرد. اين دوره ها كوتاهتر از ساير دوره هاي دانشگاهي در ديگر دانشگاههاي انگليس است.
انتظار مي رود كه دانشجويان در بين سه دوره تعطيلات به سختي خود را براي دوره ها و آزمونها آماده كنند. اين سه دوره تعطيلات عبارتند از تعطيلات كريسمس، عيد پاك و تعطيلات طولاني تابستاني.
تاريخ برگزاري امتحانات پايان دوره در اوايل هر ترم به صورت عدد يك هفته اعلام مي شود چرا كه هفته نخست هر ترم «اولين هفته» و هفته پاياني هر ترم «هشتمين هفته» نام دارد. اعداد هفته ها تا پايان ترم ادامه داشته و افزايش مي يابد و براي ترم بعدي اين اعداد به صورت منفي مي باشند؛ مثلاً هفته منهاي يك و هفته صفر؛ يعني يك هفته قبل از شروع ترم بعد.