|
گروه سياسي- آرش خليل خانه: پيروزي آسان آصف علي زرداري در انتخابات رياست جمهوري پاكستان به همان اندازه يك رخداد غير
منتظره بود كه كناره گيري بدون مقاومت پرويز مشرف و بازداشت غيررسمي خانگي او يك اتفاق شوك برانگيز در اين كشور به شمار مي رفت.
نشريات پاكستان، توفيق زرداري در انتخابات را ناشي از دو مؤلفه اصلي مي دانند كه اولي، برگزاري انتخابات رياست جمهوري بصورت محدود و در سطح چهار مجلس ايالتي به همراه كنگره و سنا بود و به تعبير مخالفان زرداري اگر انتخابات عمومي برگزار مي شد زرداري نه تنها احتمال داشت پيروز ميدان نباشد كه حتي بعيد نبود، در رده هاي آخر جدول منتخبين نيز قرار گيرد.
عامل دوم نيز موج احساسي بود كه ترور بي نظير بوتو همسر او ايجاد كرد و آصف توانست با تكيه بر گرايشهاي حزبي در مسند رهبري حزب مردم به خوبي بر اين موج سوار شود و در يك فرصت مناسب محمدنواز شريف را در ميدان انتخابات پشت سر گذاشته و با ناديده گرفتن توافق دو حزب ائتلافي (مردم و مسلم ليگ نواز) يك بار ديگر ثابت كند سياستمداري است كه در معامله قابل اعتماد نيست.
اينك زرداري با اختيارات زيادي كه در پي اصلاحات مشرف در قدرت و جايگاه رئيس جمهوري بوجود آمده، قدرت اول پاكستان است و حزب او براي اولين بار شايد در تاريخ اين كشور دو پست رياست جمهوري و نخست وزيري را همزمان بر عهده دارد، اما با تمام اين توصيف ها اپوزسيون قدرتمند مسلم ليگ به رهبري نواز و جريان هاي افراطي و طالبان در شمال و شمال غرب اين كشور كه پس از كناره گيري مشرف خود را در اوج قدرت در پنج سال گذشته مي بينند. در داخل و شيوه تعامل زرداري با آمريكا و مسايل منطقه اي در خارج از موانع اصلي فراروي او به شمار مي روند.
خبرنگار گروه سياسي قدس در اين باره با مجيد وقاري، كارشناس مسايل شبه قاره گفتگو كرده است.
* آقاي وقاري! بي ترديد ادامه كار براي زرداري در جايگاهي كه به دست آورده بسيار سخت تر از مسيري است كه براي كسب اين سمت پشت سر گذاشته است.
هم اكنون وي با چه موانعي رو به رو است و چقدر مي توان اميدوار بود كه او بتواند سكان هدايت پاكستان را در مسير حل مشكلات اقتصادي و سياسي و تأمين امنيت قرار دهد؟
** مشكلات زرداري را به دو بخش داخلي و خارجي مي توانيم تقسيم كنيم.
در حوزه نخست، انتظار مردم از حزب حاكم بسيار زياد است، زيرا حزب مردم هر دو پست رياست جمهوري و نخست وزيري را بر عهده دارد و اين در تاريخ و تحولات پاكستان بي نظير است كه يك حزب اين دو پست مهم را در اختيار دارد.با توجه به اختيارات ويژه اي هم كه در قانون موجود پاكستان به رئيس جمهور داده شده از جمله حق انحلال پارلمان و فرماندهي كل قوا وي بهانه اي براي ناكامي ها ندارد و انتظارات از او بسيار زياد است.
دو مسأله مورد مطالبه مردم پاكستان كه خواسته اساسي آنها به شمار مي رود، در مرحله نخست، حل مسايل اقتصادي و پس از آن بهبود وضع امنيتي و مهار فعاليتهاي تروريستي است كه بايد بحران حملات نيروهاي آمريكايي به مناطق مرزي را هم بر آن افزود.
با توانايي هاي موجود، حزب زرداري توان حل مشكلات ياد شده را دارد مشروط به اينكه درگير تنشهاي سياسي داخلي نشود اما با توجه به افزايش اختلافات حزب مسلم ليگ شاخه نواز با حزب زرداري بر سر مسايلي مانند بازگشت رئيس و قضات ديوان عالي كشور بويژه شخص «افتخار چودري» و مسأله كاهش اختيارات رئيس جمهور و از آنجا كه نواز شريف مسلم ليگ را به عنوان اپوزسيوني قدرتمند مقابل دولت در پارلمان معرفي كرده، بايد انتظار داشت كه دولت زرداري با چالشهاي جدي در داخل رو به رو شود.
اما در بخش خارجي، مسأله افغانستان و همكاري با نيروهاي آمريكا و ناتو، مقابله با تروريستها و طالبان مسايل مهمي هستند كه زرداري با آنها رو به رو است و به عنوان فرمانده كل قوا بايد اين مسايل را مديريت كند.
* حزب مسلم ليگ، دليل انحلال ائتلاف را نقض توافق دو حزب از سوي زرداري بيان كرده زيرا مقرر شده بود در صورت كاهش نيافتن اختيارات رئيس جمهوري، زرداري نامزد نشود و يك فرد محلي و بي طرف از سوي دو حزب معرفي شود. اكنون بازگشت به يك توافق با نگاه به دو خواسته اصلي نواز شريف چقدر محتمل است؟
** بي ترديد زرداري با دو خواسته شريف موافق نيست، زيرا نگران است بازگشت قضات به لغو قانون پنجم اكتبر و تبرئه اتهامات مخالفان دولت مشرف منجر شود كه دراين صورت پرونده مفاسد مالي او بار ديگر ممكن است به جريان افتد. با اين حال او مسأله استفاده نكردن از اختيار رئيس جمهور درباره انحلال پارلمان را بطور شفاهي پذيرفته اما تعهد كتبي نداده است و تازماني كه اين دو مسأله حل نشود بعيد است كه اين دو حزب و رهبرانشان با هم كنار آيند زيرا زرداري به همه توافق هايي كه ائتلاف براي كنار زدن مشرف داشت، پشت پا زده است.
* مطبوعات و نخبگان پاكستاني با نگاه به سوابق نامطلوب زرداري و دامنه گسترده اختياراتي كه رئيس جمهور دارد. از انتخاب او ابراز نگراني كرده اند. اين نگراني در گستره افكار عمومي پاكستان چقدر دامنه دارد؟
** حزب مردم و در رأس آن زرداري اكنون در يك آزمون بسيار مهم قرار دارند كه نتيجه آن در سرنوشت اين حزب بسيار اثرگذار است.حزب مردم با شعارهايي كه داد بويژه پس از ترور بي نظير بوتو مسؤوليت سنگيني دارد و بايد از اعتبار خود دفاع كند و با توجه به مشكلات فزاينده در پاكستان احزاب مخالف در مقابل آن كوتاه نمي آيند.
اعتبار خود زرداري هم در اين ميان خيلي مهم است و هر چند درباره ايشان و سابقه اش مسايلي مطرح است، اما اكنون فرصت مناسبي در اختيار دارد كه با اقدامات مثبت خود آن ذهنيت ها را پاك كند.
* اما زرداري با يك مشكل جدي ديگر هم رو به رو است و آن اعلام اتحاد با آمريكا در منطقه است و اين همان نقطه ضعفي است كه پرويز مشرف را در سالهاي اخير تضعيف كرد.
** بله !هم اكنون همه تحليل ها مبتني بر اين است كه زرداري پا جاي پاي مشرف گذاشته و البته به نظر هم نمي رسد غير از اين راه حلي داشته است و امروز همه تحليل گران اتفاق نظر دارند كه رفتن مشرف و آمدن زرداري در قالب يك توافق با آمريكا بوده است كه در جريان سفر ماه قبل زرداري و يوسف رضا گيلاني به آمريكا وي موفق به جلب نظر واشنگتن شده است.
بنابراين دور از انتظار نيست كه همكاري زرداري با آمريكا گسترش يابد، هر چند اين مسأله در داخل پاكستان با مخالفتهاي گسترده اي رو به رو مي شود. |
