|
گروه اقتصادي- فرزانه غلامي: آغاز ماه مبارك رمضان هر ساله مصادف با موج جديد گراني هاست؛ گراني هايي كه گوشت، مرغ، تخم مرغ، برنج، حبوبات و حتي زولبيا و باميه را هم شامل مي شود.
حكايت گراني ميوه اما امسال حكايت ديگري است، به گونه اي كه بالا رفتن قيمت اين كالاي اساسي خانوارها، آن هم به شكل بي ضابطه و ناگهاني و در شرايطي كه فصل وفور و تنوع ميوه و كاهش مصرف آن را مي گذرانيم اندكي عجيب و نامأنوس به نظر مي رسد.
گذري هر چند لحظه اي، در يكي از ميادين ميوه و تره بار تهران مؤيد افزايش چشمگير قيمت انواع ميوه هاي مورد نياز در سبد خانوار است.
هلوي هسته جدا كيلويي 750، موز 800، انگور 800، سيب زرد 800، گلابي 850، سيب سرخ 1000، پسته تازه 2650، خيار گلخانه اي 530، هندوانه 220، شليل 920 و ليموترش 950 تومان!
البته قيمتهايي كه در ميادين ميوه و تره بار به چشم مي خورد، مناسب تر و ارزانتر از قيمتهاي خرده فروشهاست، چون به طور متوسط قيمت هر كدام از اين اقلام 30 درصد در مغازه هاي خرده فروش افزايش مي يابد!
تخمين افزايش 30 درصدي قيمت ميوه در خرده فروشي ها نسبت به ميادين فرضيه اي است كه فقط 10 دقيقه در ذهن هر خريداري باقي خواهد ماند، زيرا با رسيدن به اولين مغازه خرده فروشي شاهد افزايش گاه تا 100 درصدي در قيمت برخي از انواع ميوه هستيم.
آلو شابلون 2800، هلو انجيري 2600، انگور عسكري 1200، هلو 2200، نارنگي پيوندي 1800، گلابي 2200، طالبي 550 و موز 1300 تومان!
به گفته فروشنده، علت گراني ميوه حضور دلالان و مافياي ميوه است و كسي هم قدرت مبارزه و مقابله با آنها را ندارد.
به عقيده وي، سود فروش ميوه حدود 35 درصد است كه اگر هزينه هاي جاري مغازه و اجاره آن را حساب كنيم، اين سود براي فروشنده به صرفه نيست.
اين فروشنده اضافه مي كند: عمده فروشها تعيين كننده قيمت هستند و با نگهداري ميوه ها در سردخانه سعي مي كنند به دلخواه خود قيمتها را افزايش دهند و اين زنجيره تا مصرف كننده ادامه مي يابد و او بايد تاوان اين بي نظارتي را بپردازد.
به گفته وي، ظرف 20 روز قيمت ميوه در ميادين مركزي ميوه و تره بار تا 100 درصد افزايش پيدا كرده است.
كمبود ميوه تا 5 سال
رئيس اتحاديه ميوه و سبزي استان تهران درخصوص گراني ميوه مي گويد: يكي از دلايل گراني به سرماي زمستان سال گذشته برمي گردد كه ميوه هايي نظير انگور، هلو، شليل، سيب شبرنگ، آلو و گيلاس بين 25 تا 50 درصد آسيب ديدند، به طوري كه كشاورزان مجبور شدند برخي درختان را قطع كنند.
حسين مهاجر اذعان مي دارد: كمبود ميوه تا 5 سال ديگر هم ادامه خواهد داشت.
براساس گفته هاي وي، كمبود ميوه هاي فصلي باعث گراني ميوه هاي غيرفصلي نظير موز، پرتقال و نارنگي شده و آثار سرمازدگي سال گذشته قبل از 15 مرداد سال جاري بر وضعيت ميوه آشكار شده بود به طوري كه در حال حاضر با كمبود تمام ميوه هاي قابل عرضه در مرداد و شهريور رو به رو شده ايم.
وي به قيمتهاي جديدتري از انواع ميوه اشاره مي كند و مي گويد: در همين لحظه اگر به ميادين ميوه و تره بار سري بزنيد شاهد خواهيد بود كه به يكباره و ظرف يك هفته اخير قيمت هلو و شبرنگ به 2500 تومان و سيب و گلابي به 2000 تومان رسيده است كه بايد سود 35 درصدي فروشندگان جزء را هم به آن اضافه كرد!
مهاجر خاطرنشان مي كند: قيمت انگور شيراز و انگور كاشمر عسكري سال گذشته كيلويي 120 تا 400 تومان بود ولي امسال به 1300 تومان رسيده است.
وي كيفيت مركبات را در سال جاري به دليل كم بار بودن، مناسب ارزيابي و تصريح مي كند: در صورتي كه مركبات جنوب در ماههاي آبان، آذر، دي و بهمن بتوانند نياز بازار را تأمين كنند، مي توان پرتقال شمال را براي شب عيد ذخيره كرد و در غير اين صورت وزارت بازرگاني ناچار به واردات خواهد شد.
وي به اقدامات وزارت بازرگاني براي كنترل قيمت ميوه در سال جاري اشاره مي كند و مي گويد: قرار است اين وزارتخانه با همكاري اتحاديه ميوه و تره بار اقدامات مناسبي را از زمان بازگشت حجاج تا عيد انجام دهد كه مردم با مشكلي در زمينه افزايش قيمت رو به رو نشوند.
احتكار ميوه در ميادين
عضو كميسيون كشاورزي مجلس نيز در تشريح دلايل گراني ميوه به دلايلي همچون سرمازدگي سال گذشته، خشكسالي، شبكه توزيع نامناسب و عدم نظارت و بازرسي اشاره مي كند و به خبرنگار ما مي گويد: در مواردي مشاهده مي شود فروشندگان از احتكار ميوه در ميادين توسط عمده فروشان و با هدف گرانتر شدن و گران فروشي گلايه دارند.
علي عزتي تصريح مي كند: تقريباً 50 درصد غرفه هاي ميادين ميوه و تره بار در اختيار كشاورزان است و بقيه از طريق مزايده در اختيار مردم قرار مي گيرد و باعث مي شود سايه واسطه ها در ميادين ميوه و تره بار گسترده باشد.
وي به نحوه قيمت گذاري ميوه هاي ميادين اشاره و اضافه مي كند: كميته نرخ گذاري سازمان ميادين اين قيمتها را مشخص مي كند و سه نرخ متفاوت براي ميوه هاي بسته بندي، ميوه هاي معمولي و غرفه هاي نمونه تعيين مي شود.
به عقيده عزتي، نظارت بر خرده فروشي ها و مغازه هاي سطح شهر نمي تواند در جلوگيري از افزايش قيمت ميوه مؤثر باشد، بلكه اين نظارت بايد در ميادين مركزي صورت گيرد تا مغازه دار جنس گران نخرد و گران نفروشد.
عضو كميسيون كشاورزي مجلس اضافه مي كند: 12 هزار واحد خرده فروشي ميوه در سطح شهر تهران وجود دارد و عملاً امكان بازرسي و نظارت بر آنها غيرممكن است، اما اتحاديه ميوه و سبزي استان در حال طراحي سايت ساماندهي قيمتهاست تا در كنار بازرسي، قيمتها را هم كنترل كند.
وي وجود مافياي ميوه را در ميادين تكذيب مي كند و مي گويد: در سطح شهر فروشندگاني هستند كه از اين ميادين خريد مي كنند، اما قيمتشان يك سوم قيمت برخي ديگر از فروشندگان است. البته در تهران به خاطر وجود اصطلاحاتي همچون بالاي شهر و پايين شهر، قيمت ميوه متفاوت است و اين به ميادين ربطي ندارد.
وي نبود مكانيزم خاصي براي تنظيم بازار ميوه را عاملي براي گران فروشي در سطح خرد و عمده مي داند.
وي مي گويد: علت اصلي گراني ميوه نبود نظارت است نه سرمازدگي، زيرا ميوه هايي كه سرمازدگي نداشته اند هم افزايش قيمت داشته اند و متأسفانه ظرف 2 سال گذشته اين وضعيت در بازار ميوه به دفعات مشاهده شده است.
به عقيده عضو كميسيون كشاورزي مجلس دخالت وزارت بازرگاني در تنظيم بازار ميوه شب عيد در نوروز امسال بسيار مثبت و موفقيت آميز بود اما به نظر مي رسد هماهنگي بيش از پيش وزارت جهاد و بازرگاني و ايجاد سازمان مشتركي با همكاري اين دو وزارتخانه و مشاركت شهرداري بتواند معضل گران فروشي ميوه را حل كند. |
