* تكتم بهاردوست

اگر به خاطر داشته باشيد، سال گذشته در همين ايام شاهد پخش سريال «اغماء» به كارگرداني «سيروس مقدم» بوديم.

 

محمدرضا تركي با انتقاد از برنامه كنوني دانشگاهها در رشته زبان و ادبيات فارسي و نيازمند بودن آن به بازنگري جدي، از پيگيري براي



راه اندازي دو گرايش «متون ادب فارسي» و «ادبيات كاربردي» در اين رشته خبر داد.
مدرس گروه زبان و ادبيات فارسي دانشگاه تهران، درباره  ايجاد گرايش در رشته زبان و ادبيات فارسي اظهار داشت: ايجاد گرايش در اين رشته را هم در مقطع كارشناسي و هم در مقطع كارشناسي ارشد و دكتري ضروري مي دانم.
او در اين باره افزود: برنامه فعلي و سرفصل  درسها در مقطع كارشناسي رشته زبان و ادبيات فارسي دانشگاهها تقريباً همان برنامه اي است كه در چند دهه پيش طراحي شده و عملاً نه چندان پاسخگوي نيازهاي روز است و نه به علايق دانشجويان و نيازهاي تحقيقاتي و فرهنگي جامعه پاسخي درخور و شايسته مي دهد. برنامه فعلي عملاً نه مي تواند دانشجويان علاقه مند به حوزه متون و تحقيقات در آثار كهن را راضي كند و نه اسباب  خشنودي دانشجوياني را فراهم مي آورد كه به ادبيات معاصر دل بسته اند يا مي خواهند با آموختن زبان و ادبيات فارسي، در بازار نشر و رسانه ها به پيشه هايي چون ويرايش و نگارش اشتغال جويند.
تركي همچنين خاطرنشان كرد: كم نيستند دانشجوياني كه پس از گذراندن چند سال ، افسوس مندانه به اين نتيجه مي رسند كه گمشده خود را در درسهاي دانشكده  ادبيات نمي توانند بيابند. اين قبيل دانشجويان اگر ترك تحصيل نكنند، مجبورند با بي ميلي تمام، درسهاي باقي مانده را بگذرانند و در نهايت، پس از تضييع سالهايي از عمر خويش، به دريافت يك برگه كاغذ A4 به نام مدرك تحصيلي دل خوش كنند.
اين شاعر با اشاره به اقدامهاي دانشگاهها در اين زمينه اظهار داشت: در دانشكده هاي مختلف، برنامه هايي را طرح ريزي كرده اند، كه تا حدودي موفق هم بوده است. آنها به بازنگري هايي در فهرست دروس و سرفصلهاي آنها دست زده اند. اين بازنگري ها تا آن جا كه از شناخت ضرورتها و نيازها و به دور از شعارزدگي برخاسته باشند، شايسته تكريم و احترام اند و مي توانند راهگشا و سازنده

 

* خديجه زمانيان

معمولاً وقتي كتابي از يك نويسنده را مي خواني، اگر اثر تو را جذب كند، به دنبال آثار ديگر نويسنده هم مي روي. وقتي كتاب «پرنده



من» فريبا وفي را خواندم، لحن و زبان داستان چنان بود كه وادارم كرد، رمان بعدي اين نويسنده يعني «رؤياي تبت» را بخوانم و «حتي وقتي مي خنديم» و حالا آخرين رمان اين نويسنده يعني «رازي در كوچه ها» را.
«فريبا وفي» در دوراني كتابهايش را به چاپ رساند كه موجي از نويسندگان زن وارد عرصه داستان نويسي شدند، به طوري كه آثار منتشر شده زنان جوان، بازار كتاب را تسخير كرد. اگر چه بسياري از اين نويسندگان به چاپ يك اثر قناعت كردند و از عرصه داستان نويسي خارج شدند، اما فريبا وفي جزو نويسندگاني است كه در عرصه داستان نويسي باقي ماند، نوشت و چاپ كرد. حتي زبان نوشتاري و لحن داستانش به گونه اي بود كه توانست از نويسندگان هم دوره خودش فراتر برود و آثار نسبتاً پرمخاطبي را به بازار كتاب بفرستد.
دغدغه زن ايراني، معمولاً موضوع داستانهاي وفي است؛ زني كه سالها، همسر و مادر خوبي براي شوهر و فرزندانش بوده، اما يادش رفته گاهي سري به خودش بزند و در خلوت خودش فكر كند كه گاهي مي تواند تمايلات و خواسته هاي خودش را جدي بگيرد و كمي هم به آنها توجه كند و حالا بعد از سالها زندگي مشترك مي فهمد اگر چه همسر و مادر خوبي بوده، اما در تمام اين سالها خودش را فراموش كرده و حالا اوست كه ديده نمي شود!
زنهاي داستانهاي «وفي» پس از سالها ماندن تصميم مي گيرند بروند؛ زنهاي آرامي كه سكوت مي كنند، اما ناگهان عصيانشان را با رفتني براي هميشه، نشان مي دهند!
***
وقايع رمان «رازي در كوچه ها» در محله اي كوچك مي گذرد. محله اي كه شخصيت زن رمان كه مدتي دور از زادگاهش بوده، بار ديگر به آن پا مي گذارد تا در روزهاي آخر زندگي پدرش در كنار او باشد. وفي در اين رمان و از خلال آن چه روايت مي كند، به وضعيت زن در جامعه مرد سالار نگريسته و رئاليسم او در اين رمان مثل ديگر آثارش، سمت و سويي اجتماعي يافته است.
نويسنده در اين رمان از دو راوي استفاده كرده: حميرا؛ شخصيت رمان در زندگي كودكي و حميرا وقتي كه بزرگ شده است، كه لحن و زبان داستان همزمان با تغيير راوي به خوبي تغيير مي كند.
«رازي در كوچه ها» با آن كه از لحاظ درونمايه كمي متفاوت با آثار قبلي نويسنده است، اما در بسياري از موارد، نكات مشترك بسياري با آثار قبلي او دارد. طنز پنهان اثر، بازي با كلمات، لحن شاعرانه، زبان ساده، غم، اندوه و حسرتي كه در كلمات موج مي زند، در آثار قبلي نويسنده هم ديده مي شود. نمونه اي از طنز نوشتاري «وفي» را بخوانيد: «پدر بلند شد تا گردن دراز غلامعلي را بشكند، اما شكستن آن گردن كار آساني نبود، آن را به روز ديگري موكول كرد!»
هميشه منتقدان، از گريز نويسندگان امروز از بومي نويسي صحبت مي كنند. آنها معتقدند، نويسندگان امروز تمايل ندارند روح و فرهنگ ايراني را در آثارشان بدمند و بومي گرايي را منحصر به انتقال لهجه بومي يك منطقه و اسامي خاص مكانهاي داستان كرده اند، به طوري كه خواندن داستانهاي بومي امروز براي مخاطب، چندان لذت بخش نيست!
اما فريبا وفي جزو نويسندگاني است كه سعي كرده يك داستان عميق بومي بنويسد. او عناصر فرهنگ ايراني را به نحو دلنشيني كنار هم چيده، به طوري كه اگر داستانهاي او و به خصوص «رازي در كوچه ها» در كنار داستانهايي از نويسندگان كشورهاي ديگر قرار بگيرد، به خوبي مي توان فهميد نويسنده اين اثر در درجه اول يك ايراني و بعد يك زن ايراني است كه مي خواهد دغدغه هاي يك زن ايراني را در قالب كلمات به مخاطب منتقل كند.
«عزيز داستان خلقت را گفت. او كه چند خيابان بالاتر اين دنيا را نمي شناخت، از آن دنيا خبر داشت. شايد هم چند بار رفته و برگشته بود. از گوشه گوشه بهشت خبر داشت و آدم و حوا را لابد ديده بود كه آن قدر قشنگ توصيفشان مي كرد. دلم مي خواست بروم آن جا. همان جايي كه اسمش بهشت بود و امن بود. آذر را هم با خودم مي بردم.»
***
داستانهاي «وفي» لحن خاصي دارد. صداقت و صميميت داستانهاي او به دل مخاطب مي نشيند. لحني كه داستان را شبيه شعر مي كند، آن قدر كه گاهي فكر مي كني يك كتاب شعر را مي خواني نه يك داستان !يادم مي آيد در گفتگويي به او گفتم: «شما جزو نويسندگاني هستيد كه در كتابهايتان، جملات قصار زيادي ديده مي شود.» خنديد و گفت: «كار ما نويسنده ها همين است ديگر؛ قصار نويسي»!
در رمان «رازي در كوچه ها» هم جملاتي وجود دارد كه تا مدتها در ذهنت مي مانند. صداقت، صميميت و اندوه دلنشيني كه در بعضي جملات وجود دارد آدم را وادار مي كند، كتاب را چندين بار ورق بزند و با صداي بلند، جملاتي كه زيرشان خط كشيده، بخواند: «دلم مي خواهد آذر يك كلمه با من حرف بزند. حالا مي فهمم كه به اين كلمه مثل آب، مثل هوا احتياج دارم. آن قدر آن جا مي ايستم و حرف مي زنم تا بالاخره صدايي از آن طرف مي آيد. آذر مي افتد به جان در و به همه دنيا فحش مي دهد، به مادر نانوايش به پدر ترياكي اش و به غلامعلي ديوانه و بعد مي زند زير گريه.»

 

رئيس شوراي نظارت بر سازمان صدا و سيما در نامه خود به رئيس سازمان صدا و سيما آورده است: پخش اين سريالها مورد اعتراض بسياري از مردم مؤمن قرار گرفته است.

 

همايش بين المللي بزرگداشت رودكي با عنوان «رودكي و فرهنگ جهاني» با تأكيد بر تأسيس مركز علمي رودكي شناسي، در دوشنبه (پايتخت تاجيكستان) برگزار شد.
به گزارش ايسنا، همايش رودكي به مناسبت يك هزار و يك صد و پنجاهمين سالر وز تولد اين شاعر بزرگ ايراني در پنج بخش شامل: «رودكي و ادبيات كلاسيك»، «رودكي و ادبيات معاصر»، «رودكي و زبان تاجيكي»، «رودكي و مسأله هاي تاريخ و فلسفه» و «فرهنگ و هنر» برپا شد.
رودكي شناسان كشورهاي آلمان، هند، آمريكا، فرانسه، ازبكستان، افغانستان و ايران با بيش از 80 مقاله  علمي درباره  شعرهاي رودكي، زندگي و وضعيت سياسي- اجتماعي عصر او، افكار فلسفي، و همبستگي شعر و موسيقي در شعرهاي رودكي، به مدت دو روز در جلسات علمي اين همايش شركت كردند.همايش يادشده با صدور بيانيه اي با تأكيد بر تأسيس يك مركز علمي براي مطالعه و تحقيق درباره  رودكي در دوشنبه به كار خود پايان داد.

 

«دايرةالمعارف شعر عرب در سده هاي نوزده و بيست ميلادي» در كويت رونمايي مي شود، كه نكته  قابل توجه آن، حضور نام 75 نفر از شاعران ايراني است.
به گزارش ايسنا، سمير ارشدي - عضو اتحاديه  نويسندگان و اديبان عرب - در اين باره گفت: اين مجموعه  نفيس دربرگيرنده زندگينامه و منتخبي از شعرهاي هشت هزار شاعر برجسته  عرب زبان است كه بيش از 75 نفر از آنان ايراني هستند. او همچنين افزود: دهها محقق و پژوهشگر از كشورهاي مختلف اسلامي با تلاش خستگي ناپذير يازده ساله، موفق به تدوين اين دايرةالمعارف شدند.ارشدي به ميراث مكتوب گفت: «دايرة المعارف شعر عرب» طي يك گردهمايي با شركت انديشمنداني از ايران و ديگر كشورهاي اسلامي، پنجم آبان ماه سال جاري در كويت رونمايي مي شود.

 

نخستين جشنواره بين المللي مجسمه هاي حجيم شني با عنوان «خليج فارس،صلح و دوستي ملل» اسفندماه سال جاري در سواحل استان بوشهر برگزار مي شود.
به گزارش فارس، اين جشنواره از سوي شركت توسعه ارتباطات «برديا» براي نخستين بار با حضور 250 هنرمند مجسمه ساز در 50 هكتار از سواحل بندر گناوه در استان بوشهر برگزار مي شود.

 

ژوزه ساراماگو - نويسنده   پرتغالي برنده  نوبل ادبيات - از پايان نگارش جديدترين كتاب خود خبر داد.




به گزارش ايسنا، ساراماگو اعلام كرد، نگارش جديد ترين كتابش را با نام «سفر فيل» بر اساس سفر حماسي واقعي يك فيل هندي از ليسبون به وين در قرن شانزدهم، به پايان رسانده است.
اين دستاورد جديد ساراماگو را مي توان تولد دوباره  اين نويسنده  هشتاد و شش ساله دانست كه شرايط جسماني وخيمش، سال گذشته، او را به بيمارستان فرستاد و زنگ خطر را براي دنياي ادبيات به صدا درآورد.
به گزارش روزنامه  اينديپندنت، اين كتاب كه ساراماگو آن را بيش تر داستان مي داند تا يك رمان، به زودي به زبانهاي اسپانيولي، پرتغالي و كاتالان به چاپ خواهد رسيد.
ساراماگو درباره  اثر جديدش گفت: از 10 سال پيش، اين داستان ذهنم را به خود مشغول كرده بود؛ زماني كه در سفر به اتريش تصادفاً به رستوراني به نام «فيل» در سالزبورگ رفتم. «سفر فيل» سرشار از شخصيتهاست كه برخي از آنها، شخصيتهاي تاريخي واقعي و برخي ديگر شخصيتهاي داستاني ناشناخته هستند. اينها افرادي هستند كه اعضاي اين قافله در طول سفر با آنها مواجه مي شوند.
ساراماگو با اشاره به بيماري تنفسي اش كه مدتهاست او را اسير خود كرده است، اذعان كرد، لحظه هايي بوده است كه تصور مي كرده اين كتاب هرگز پايان نخواهد يافت.

 

نام هوشنگ مرادي كرماني - نويسنده  سرشناس ادبيات كودك - به عنوان تنها ايراني نامزد جايزه  «آستريد ليندگرن» سوئد در سال 2009 اعلام شد.
به گزارش ايسنا، برگزاركنندگان جايزه  يادبود «آستريد ليندگرن» كه بزرگترين جايزه  ادبي جهان براي نويسندگان و تصويرگران كتاب كودك است، فهرست 153 نامزد از 60 كشور جهان را در زمينه  نويسندگي، تصويرگري و مروجان كتاب خواني براي جايزه  سال 2009 اعلام كرد، كه هوشنگ مرادي كرماني تنها ايراني اين فهرست است.
بر اساس فهرست منتشرشده از سوي خبرگزاري آلمان، در بخش نويسندگي و تصويرگري، ژاپن با دو نماينده، فيليپين، تايلند، هند و چين، ديگر كشورهاي آسيايي حاضر در اين فهرست اند.
سال گذشته، ايران هوشنگ مرادي كرماني، محمد رضا بايرامي و توران ميرهادي را به عنوان نامزدهاي خود براي اين جايزه معرفي كرده بود.

 

صاحبان امتياز فيلم «پنجره عقبي» آلفرد هيچكاك به خاطر استفاده از طرح داستاني آن در فيلم سينمايي «ديستربيا» از فيلمساز برنده اسكار و چند استوديو مطرح هاليوود شكايت كردند.
به گزارش مهر، رويترز اعلام كرد اين شكايت روز دوشنبه در دادگاه فدرال منهتن در نيويورك تنظيم شد و برابر با آن استيون اسپيلبرگ، دريم وركس، شركا وياكام، يونيورسال پيكچرز و يك واحد ان بي سي يونيورسال وابسته به شركت جنرال الكتريك، سازندگان و توزيع كننده هاي فيلم «ديستربيا» به تخطي از قوانين كپي رايت متهم شده اند.
بر اين اساس، سازندگان «ديستربيا» كه پارسال به نمايش درآمد، بدون كسب اجازه از صاحبان امتياز فيلم كلاسيك هيچكاك از طرح داستاني آن در ساخت فيلم خود استفاده كرده اند. در اين شكايت از اسپيلبرگ كه يكي از مؤسسان دريم وركس است به عنوان «خوانده» ياد شده است.
تريلر ترسناك «ديستربيا» به كارگرداني دي. جي. كاروسو پارسال به نمايش درآمد و 80 ميليون دلار فروخت.

 

گروه هنر- سيزدهمين جشنواره كتاب كودك و نوجوان با انتشار فراخواني ناشران كتابهاي كودك را به مشاركت در اين جشنواره دعوت كرد.
اين جشنواره با انتشار فراخوان خود از ناشران، نويسندگان، مترجمين، شاعران و هنرمندان عرصه تصويرگري و گرافيك كتابهاي كودك خواسته است كه سه نسخه از هر يك از آثارشان را تا 15 مهر ماه سال جاري به دبيرخانه جشنواره در تهران ارسال كنند.
جشنواره دوسالانه كتاب كودك و نوجوان آثار منتشر شده در اين حوزه را در سالهاي 1385 و 1386 مورد بررسي قرار مي دهد.
ابراهيمي افزود: اين كتابها در چهار رشته شعر، داستان تأليفي، داستان ترجمه اي، گرافيك و يك بخش ويژه شامل كتابهاي منتشر شده با موضوع انقلاب اسلامي و امام خميني(ره) در 30 سال گذشته مورد بررسي قرار خواهد گرفت.
علاقه مندان به شركت در اين جشنواره مي توانند تا روز 15 مهر امسال آثار خود را به تهران، خيابان خالد اسلامبولي، شماره 24، دبيرخانه جشنواره كتاب و مطبوعات ارسال كنند.