|
* پروين محمدي
مقدمه
يكي از مهمترين عبادات اسلامي، روزه داري در ماه مبارك رمضان است. روزه نه تنها موجب پاكسازي و سلامت جسم مي شود، بلكه
در تزكيه نفس و خودسازي و تقويت سلامت روحي و رواني نيز مؤثر است.
روزه مانند ساير دستورات ديني به انسان قابليت خودسازي داده و ارتباط او را با خالق هستي تنگاتنگ مي كند.
روزه احساس نااميدي و ياس را از انسان مي گيرد و به جاي آن اميد به زندگي را در او تقويت مي نمايد. انسان با روزه داري، مقابله با بحران را مي آموزد و كارآمدي و توان خود را در برابر گرسنگي و مشكلاتي كه به سخت كوشي و صبر نياز دارد، محك مي زند.
ماه رمضان كمك به همنوع و مشاركت را متبلور ساخته و انسان را به كارهاي نيك و پسنديده رهنمون مي سازد.
در ماه رمضان عزت نفس افزايش و استرس كاهش مي يابد. عصبانيت و بد خلقي كم شده وخوش خلقي و محبت رواج پيدا مي كند.
در اين ماه توجه انسان به سوي معبود بيشتر شده و آرامش و ايمان و رستگاري، جايگزين نگراني و درماندگي مي شود.توكل و توسل در ماه رمضان خالصانه تر مي شود و هر ذكري كه بر زبان جاري مي گردد، عطر و بوي آيه هاي آسماني را دارد.
روحيه بخشش و عطوفت به اوج خود مي رسد و بي نيازي از دنيا و ظواهر فريبنده آن در سفره هاي افطار ظاهر مي شود. سفره هايي كه با نان و پنير و سبزي تزيين شده و با شله زرد و حلوا آرايش يافته و...
و در اين ماه كسب و كار خوراك پزيها رونق بيشتري پيدا مي كند. چون خيرات و مبرات و افطاري دادن كه از سنتهاي ديرين ما ايرانيان است، در اين ماه چند برابر مي شود. در اين ميان نظارت و كنترل و تلاش مأموران بهداشتي نيز افزايش مي يابد، زيرا در كنار افراد مؤمن و معتقد ومتعهد هر از گاهي افراد سودجو و ناآگاه نيز وجود دارند كه از اين فرصت سوء استفاده كرده و نه تنها كار خيري انجام نمي دهند، بلكه به خاطر منافع خود باعث بيماري عده اي نيز مي گردند.
اكيپ هاي ويژه رمضان
مهندس غلامي، رئيس اداره نظارت بر مواد غذايي، آرايشي و بهداشتي وزارت بهداشت در اين باره مي گويد: با توجه به ضرورت كنترل آشپزخانه هاي عمومي و خوراك پزيهايي كه سفارش هاي زيادي در ماه رمضان قبول مي كنند و در صورت رعايت نكردن بهداشت ممكن است جان عده اي را به خطر بيندازند، از ابتداي ماه مبارك رمضان با هماهنگي همكاران در دانشگاه هاي علوم پزشكي سراسر كشور به تشكيل اكيپ هاي بهداشت محيط و حرفه اي اقدام كرديم كه به وضعيت بهداشتي محلهاي توليد و توزيع مواد غذايي رسيدگي مي كنند.
وي در ادامه مي افزايد: افطاري دادن يك سنت پسنديده و بسيار خوب است، به شرط آنكه افرادي كه به اين كار اقدام مي كنند، سعي كنند هميشه با بهترين مواد غذايي (چه از نظر كيفيت و چه از لحاظ سلامت) از ميهمانان خود پذيرايي كنند.مهندس غلامي به خيرين توصيه مي كند براي اطعام كردن فقرا به همان اندازه كه براي خودشان و بستگانشان اهميت قائل مي شوند، براي اين قشر نيز همان قدر مقيد باشند كه غذاهاي سالم و خوب با مواد اوليه مرغوب تهيه نمايند.
همچنين سفارشهاي خود را به مراكز تهيه و توزيع غذا كه مجوز بهداشتي دارند بدهند تا خداي نخواسته از نيت خير آنها سوء استفاده نشود و موجبات بيماري قشر مستضعف فراهم نگردد.وي به بيماريهاي شايع اين فصل اشاره كرد و تأكيد مي كند: در مراسم افطاري ظرفهاي غذاخوري را با آب سالم و مايع ظرفشويي شستشو دهند و از پخت مواد غذايي ساعتها قبل از پذيرايي خودداري كنند. زيرا غذاهاي پخته شده در دماي 30-40 درجه بهترين محيط براي رشد ميكروبهاي خطرناك از جمله ميكروب بيماري وبا بوده و با يك بي احتياطي ممكن است جان عده اي به خطر بيفتد.
مهندس غلامي، آب و سبزي و يخ را مهمترين منبع آلودگي به انواع ميكروبها از جمله وبا دانسته و تصريح مي كند: در ميهماني هاي افطاري از آب آشاميدني سالم، ترجيحاً آب بطري و يخ هاي بسته بندي شده استفاده نمايند و با توجه به اينكه ضد عفوني سبزيجات تازه براي اين گونه مراسم به سادگي قابل انجام نيست، بهتر است از سالاد و سبزي استفاده نكنند.
دكتر حسن شهبازي متخصص تغذيه به ظروف يك بار مصرف اشاره كرده و مي گويد: امروزه اغلب ميهماني ها از جمله افطاري دادنها به شيوه قديم نيست و به جاي استفاده از ظروف چيني، بيشتر از ظروف يكبار مصرف و پلاستيكي استفاده مي شود كه همه از جنس پلي اتيلن و پي وي سي هستند و ميانه اي با غذاهاي داغ و ترش ندارند.
بنابراين توصيه مي شود چنانچه به خاطر بهداشتي نبودن از اين ظروف استفاده مي شود، اولاً حتماً از نوع مرغوب و استاندارد آن باشد، نه اينكه به صرف ارزان بودن از هر ظرف پلاستيكي و پلي اتيلن استفاده شود. زيرا سرطانزا بودن اين ظروف در استفاده هاي مكرر آن گزارش شده است. همچنين از ريختن و نگهداري غذاهاي ترش داخل اين ظروف نيز خودداري شود، چون براي سلامتي مضر است و گاه عوارض غيرقابل جبران بجاي مي گذارد.
دكتر شهبازي توصيه مي كند، سحر و افطاري غذاي متعادل و متنوع مصرف شود و از پرخوري در ماه رمضان پرهيز گردد.
دكتر احتشام فر، مدير گروه بهداشت محيط و حرفه اي به تقدس سفره هاي افطاري اشاره كرده و مي افزايد: نه تنها رعايت بهداشت در سفره هاي افطاري واجب است، بلكه احترام به اين سفره نيز از جايگاه خاصي برخوردار است.
وي به بعضي افراد كه براي پذيرايي از ميهمانان در مراسم افطاري در سفره ها راه مي روند تذكر داده، اضافه مي كند: با پايي كه داخل كفش است و يا هر جايي مي رود و آلوده مي شود و يا جورابي كه انواع ميكروبها را در خودش جمع كرده است، نبايد داخل سفره رفت و آمد كرد، اين كار نه تنها موجب آلودگي نان و قاشق و چنگال و ظروف مي شود، بلكه نوعي بي احترامي به سفره و بركت خداوند كه داخل سفره است، مي شود. بنابراين هرگز نبايد داخل سفره براي پذيرايي قدم زد.
دكتر احتشام فر به هيأتها و گروههاي مذهبي يادآور مي شود: در صورتي كه براي روزهاي ماه مبارك رمضان مراسم خاصي دارند سعي كنند نكات بهداشتي را به دقت رعايت كنند. چه در منازل، چه در مساجد و تكايا و حسينيه ها و چه در ادارات و سازمانها و شركتها. چون ممكن است به علت رعايت نكردن بهداشت، سلامت عده اي به خطر بيفتد و آنچه كار خير انجام داده اند به هدر برود.
كارت تندرستي
وي تأكيد مي كند در صورتي كه افرادي براي پذيرايي در مساجد به كار گرفته مي شوند، و يا به عنوان آبدارچي در آبدارخانه كمك مي كنند، حتماً از نظر سلامتي بررسي شوند و كارت تندرستي داشته باشند، زيرا در صورت ابتلا به بيماريهاي واگيردار به راحتي مي توانند عده اي را بيمار سازند.
آغازي خوب و صحيح
دكتر مظهري متخصص تغذيه و استاد دانشگاه تهران نيز به روزه داران توصيه مي كند براي سفره سحري خود از غذاهاي كم چرب حاوي سبزيجات استفاده كنند تا دچار ناراحتي گوارشي در طول روز نشوند. وي مصرف ميوه ها و سبزي را براي سحر ضروري دانسته، مي افزايد: مصرف ميوه در هنگام سحر باعث مي شود فرد روزه دار در طول روز كمتر احساس تشنگي كند، زيرا تا حد زيادي آب بدن تأمين مي شود.
يك شروع خوب براي افطار
اين استاد تغذيه مي گويد: اگر قرار باشد يك روز گرم و تشنه را پشت سر بگذاريم و يك دفعه هنگام افطار با نوشيدن يك ليوان آب سرد خود را مريض كنيم تا پايان ماه رمضان از روزه داري معاف مي شويم، در حالي كه يك شروع خوب براي افطار مصرف چند خرماست. زيرا براي كساني كه قند خونشان پايين مي افتد، بهترين ماده غذايي است.
اين متخصص اعتقاد دارد: اگر در طول روز خيلي فعاليت داشتيد و عرق كرديد بهتر است با قدري نمك روزه خود را افطار كنيد، سپس تغذيه با مواد غذايي به اندازه كافي و متعادل باشد.
وي معتقد است: استفاده از نان، همراه با پنير و سبزي و يك چاي كمرنگ انتخاب مناسبي است، بخصوص اگر در كنارش يك ليوان شير ولرم باشد نيز شروع بسيار خوبي مي باشد. |
