تبليغات X
 


صفحه اصلی
سياسي
بين الملل
اجتماعي
اقتصادي
فرهنگي
ورزشي
هنري
حوادث
ورود آزاد
شهرستانها
خراسان امروز
ستونها
اخبار ويژه
نداي آشنا
صفحه آخر
ویژه نامه ها

جستجو

 

  Date : 2008-09-28
  آرشیو | آرشیو PDF | آرشیو نیازمندیها | ارتباط با ما | درباره ما

یک شنبه 7مهر ماه 1387


دعاي روزبيست و هفتم ماه مبارك رمضان

 

بسم ا... الرحمن الرحيم

اللهم ارزقني فيه فضل ليلة  القدر و صير اموري فيه من العسر الي اليسر واقبل معاذيري وحط عني الذنب والوزر يا رؤفاً بعبادة الصالحين
خدايا، فضيلت شب قدر را در اين ماه روزي ام گردان و بگردان كارهايم را در آن از سختي به آساني و عذرهايم را بپذير و گناهم را بريز اي مهربان به بندگان شايسته ات

  


روايت فرزند شهيد عبدالكريم هاشمي نژاد از پدرش در گفتگو با «قدس»؛
شهيد هاشمي نژاد از پايه گذاران انقلاب اسلامي بود

 

گروه فرهنگي- كهندل: «... اسمش هادي علويان بود، نفوذي منافقين. ساعت 8 صبح روز هفتم مهرماه سال60 كلاس درس آقاي هاشمي نژاد در حزب جمهوري اسلامي به پايان رسيده بود. نارنجك را به كمر بست و به سوي عبدالكريم هاشمي نژاد روانه شد.



صداي هولناكي در فضا پيچيد. فردايش، مردم مشهد براي تشييع پيكر پاك به خون نشسته شهيد هاشمي نژاد به خيابانها ريختند...»
شهيد عبدالكريم هاشمي نژاد از چهره هاي شاخص روحانيت مبارز است كه سالهاي عمرش را در مسير پايه گذاري انقلاب اسلامي ايران، سختيهاي بسياري را تحمل كرده است. ايشان از شاگردان امام خميني(ره) بود و زندگي پرفراز و نشيبي را در راه نهضت امام پشت سر گذاشت.
در سالروز شهادت ايشان با فرزند وي، سيد محمدجواد هاشمي نژاد، گفتگو كرده ايم كه در ادامه مي آيد:
سيد محمد جواد هاشمي نژاد، با اشاره به زندگي پدر شهيدش، از فعاليتهاي سياسي- فرهنگي او چنين مي گويد:
من در زمان شهادت پدرم حدود 16 سال داشتم. وضع زندگي شهيد هاشمي نژاد بسيار پرفراز و نشيب بود و نوع زندگي اجتماعي ايشان بر خانواده هم تأثيرگذار بود. شهيد هاشمي نژاد فردي سياسي- فرهنگي بسيار فعال در دوران مبارزه با رژيم طاغوت بود كه در همه عرصه هاي كشور حضور داشت. پدر من از سال1335 زماني كه 25 سال داشتند، فعاليتهاي مبارزاتي- مذهبي خود را آغاز كردند.



آن زمان درتحصيلات حوزوي به رشد خوبي رسيده بود و در مشهد اقامت گزيد. همزمان مبارزات فرهنگي و سياسي خود را گسترش داد. يكي از نمونه هاي آن، نوشتن كتاب «مناظره دكتر و پير» توسط دكتر هاشمي نژاد بود. اين يكي از فعاليتهايي بود كه ايشان در اوايل دوران مبارزاتي خود انجام داد. كتابي كه در همان چاپهاي اول ممنوع الانتشار شد. چاپ اول اين كتاب در سال1336 بود.
وي فعاليتهاي مبارزاتي ايشان را ملهم از نهضت امام خميني(ره) دانسته و مي افزايد: نهضت امام (ره) به طور ناگهاني در سال1342 به وجود نيامد، بلكه تفكر امام راحل(ره) توسط شاگردان ايشان منتشر شد و سپس تأثيرات خودش را طي سالها تبليغ و مبارزه گذاشت. زمينه  قيام خونين سال1342 توسط شاگردان امام خميني(ره) در جامعه مهيا شد. شهيد هاشمي نژاد و ديگر شاگردان امام از جمله رهبر معظم انقلاب، آيةا... واعظ طبسي، آيةا... هاشمي رفسنجاني و ديگر شاگردان برجسته امام، در سراسر كشور زمينه هاي فكري پياده شدن نهضت امام را آماده كردند و نهضت امام در سال1342 به اوج رسيد.
پدرم خطيب بود و معمولاً به مناطق مختلف براي آگاه سازي مردم سفر مي كرد. ايشان از سال1351 در استان خراسان ممنوع المنبر شد و ناچار به شهرهاي ديگر سفر مي كرد. دو سال قبل از انقلاب هم ايشان در زندان به سر مي برد و توسط ساواك دستگير شده بود. من زماني كه به دنيا آمدم، ايشان در زندان بود. سال1342 بود. فعاليتهاي مبارزاتي مذهبي ايشان دامنه بسيار گسترده اي داشت و كمتر مي توانستيم از ايشان بهره ببريم.
فرزند شهيد هاشمي نژاد تأليف كتابهاي اعتقادي و فعاليتهاي فرهنگي ايشان را از ديگر ابعاد زندگي پدر شهيد خويش مي داند و تصريح مي كند:
بخشي از شيوه فكري ايشان را مي توان از كتب تأليفي شان درك كرد. پس از 40 سال از تأليف كتاب«درسي كه حسين(ع) به انسانها آموخت» هنوز هم آن كتاب، خواندني و جذاب است. در اين كتاب قيام امام حسين(ع) نوشته نشده، بلكه بررسي حوادث پس از(رحلت پيامبر(ص) بود كه دلايل قيام عاشورا را بيان مي كرد. اين كتاب و موضوعات آن به روز بود. كتاب «مناظره دكتر و پير»، يك دوره دفاع از شبهاتي بود كه عليه اسلام ايجاد شد. اين فكر خلاقي مي خواهد كه چنين مباحثي را در قالب مناظره دو طرف به شيوه داستان پياده كند كه جذاب، خواندني و قابل فهم براي عموم مردم باشد. من كتابهاي پدرم را بعد از شهادت ايشان در 20 سالگي دوباره خواندم.
وي درخصوص ديگر آثار شهيد سيد عبدالكريم هاشمي نژاد مي گويد: حدود يك سال است در حال فعاليت هستيم تا آثار چاپ نشده شهيد هاشمي نژاد را منتشر كنيم. شايد آثار چاپ نشده ايشان به اندازه آثار چاپ شده وي باشد.
بخش عمده اي از آثار ايشان را پياده و تدوين كرده ايم كه اميدواريم تا سال آينده بتوانيم براي اولين بار كليه آثار شهيد هاشمي نژاد را پس از 27سال از شهادتشان منتشر كنيم. اين آثار شامل كلاسهاي درس ايشان و سخنراني هايشان مي شود كه حدود 7 تا 8 جلد كتاب بشود. در حال حاضر، روي عناوين كتابها بررسي مي كنيم. بعضي از آثار، دروس ايشان است كه با آثار ديگرشان هم جهت مي باشد كه بايد ضميمه كتابهاي قبلي شود. اين كار را با كمك معاونت فرهنگي سازمان بنياد شهيد و امور ايثارگران انجام مي دهيم.
هاشمي نژاد، تأثير شيوه زندگي پدر بر زندگي خويش را مهم عنوان كرده و مي افزايد: براي من در آن سن و سال دشوار بود بتوانم به صورت عميق از ايشان بهره ببرم. نوع زندگي ايشان و نحوه مبارزاتشان بسيار آموزنده بود و هميشه سعي مي كردم در هر بحث و مناظره اي كه امكانش وجود داشت، با سن كمي كه داشتم، حضور پيدا كنم. اما اين نوع حضور در زندگي ايشان، در انتخاب زندگي آينده ام بسيار تأثيرگذار بود و اينكه ذهنم خالي از شيوه زندگي ايشان نيست، برايم بسيار ارزشمند است.
وي به شرايط متفاوت زندگي خانواده شهيد هاشمي نژاد اشاره مي كند و مي گويد:
شرايط زندگي ايشان متفاوت بود و كمتر كسي را ديدم كه اين شيوه زندگي را داشته باشد. ما حضور ايشان را در خانه كمتر شاهد بوديم. شايد آنچه در اين ميان مغفول مانده، اين باشد كه بخش مهمي از زندگي چنين افرادي، بر دوش همسر آنهاست. اين بخش ناپيداي زندگي مبارزان است.
بهار امسال خدمت مقام معظم رهبري رسيديم. ايشان كه فوت مادرم را به من تسليت مي گفتند، به اين نكته اشاره كردند كه وضع زندگي شهيد هاشمي نژاد چه در زمان حضورشان و چه بعد از شهادت به گونه اي بود كه مادر شما رنج بسيار زيادي در زندگي كشيدند و واقعيت هم همين است. كتابي در مورد اسناد ساواك از شهيد هاشمي نژاد منتشر شده است كه مركز اسناد انقلاب اسلامي براي مبارزان قبل از انقلاب چنين كاري را انجام مي دهد. كتاب مربوط به شهيد هاشمي نژاد قطورترين كتابي است كه راجع به مبارزان از اسناد ساواك جمع آوري شده و بيش از هزار صفحه است. البته، بخشي از آنچه را در اختيارشان بوده، منتشر كردند. در اين كتاب نوشته شده كه هر جا ايشان تجمع دو، سه نفري هم داشتند، يكي از آنها مأمور ساواك بوده است. مأموران شاه سايه به سايه، ايشان را تعقيب مي كردند. يكي از پايه گذاران انقلاب اسلامي شهيد هاشمي نژاد بود. زندگي پرتلاطم ايشان در طول 49سال، تمام خاطره و درس درست زيستن است.
هاشمي نژاد درباره چگونگي رسيدن خبر شهادت شهيد هاشمي نژاد به خانواده شهيد مي گويد:
مادرم و خواهر و برادرانم از طريق راديو از شهادت پدرمان با خبر شدند. ايشان اول صبح براي حضور در كلاس درس از خانه بيرون مي رفتند. روز 7 مهرماه پس از اتمام كلاس درس يكي از افراد نفوذي كه وارد حزب جمهوري اسلامي شده بود به اسم هادي علويان، نارنجكي به خودمي بندد و ايشان را به شيوه انتحاري به شهادت مي رساند. من وقتي به خانه برگشتم، با ديدن اوضاع خانواده متوجه شهادت پدرم شدم. البته، با توجه به حضور شهيد هاشمي نژاد در محافل و جلسات مختلف، اين گمان را در ما ايجاد كرده بود كه خودمان را براي شنيدن خبر شهادت پدرمان آماده كنيم. پس از آن اتفاق هولناك، پيكر پاك ايشان قطعه قطعه شده بود و امكان غسل دادنشان وجود نداشت.

  


عقل و جان عين بهارست و بقاست ...

 

* سيد مصطفي حسيني راد
رمضان را بهار قرآن ناميده اند. رمضان ارديبهشت عبادت است و بيشتر از همه ماههاي سال بوي بهشت مي دهد! نفس شيطاني در اين ماه در غل و زنجير است و عقل رحماني آزاد و رها.
اما اين ارديبهشت بهشتي هم در حال رفتن است. بيشتر از يكي دو روز ديگر فرصت باقي نيست. خوشا به حال آنانكه در روزها و شبهاي گذشته، بهشتي شده اند و قدر شبهاي قدر را دانسته اند.
رمضان مي رود اما تأثيرش را بر جان آنها كه در جستجوي نورند باقي مي گذارد. رمضان با همه مهرباني هايش مي رود در حالي كه دلهاي زنگار گرفته بسياري را آيينه كرده است. دلهايي كه حالا روشن تر از هميشه مي توانند نور خدا را نظاره كنند.
فرصت امسال هم دارد به پايان مي رسد و آنهايي كه دوست رمضان هستند اندوهگين مي شوند. اندوهگين از اينكه لحظات ميهماني صميمي محبوبشان دارد تمام مي شود و فرشته هاي خداوند كم كم دارند اين سفره گسترده رحمت را جمع مي كنند.اما با همه اندوهي كه رفتن رمضان در پي دارد، سبك شدن روح و سپيد شدن نامه و پرونده اي كه پيش از اين سياه و آلوده بوده، بندگان مؤمن خدا را خوشحال مي كند. و به راستي كه اگر نبود اين خوشحالي و شادماني، تحمل رفتن رمضان چقدر دشوار بود.
اينك در آخرين روزهاي اين ماه شريف در حالي كه همچنان آخرين نفحات رحمت رباني جاري است، ثانيه ها را بايد غنيمت شمرد و جسم و جان خويش را در معرض اين نسيم رحمت و مغفرت قرار داد.
و البته بايد پناه برد به خدا از روزهايي كه در پيش است و گردنه هايي كه پشت هر كدام از آنها ديو نفس و شيطان وسوسه كننده در انتظارند كه آنچه بهار رمضان براي بندگان خدا به ارمغان آورده، طعمه خزان غفلت و گمراهي كنند.
گفت پيغمبر ز سرماي بهار
تن مپوشانيد ياران زينهار
زآنكه با جان شما آن مي كند
كان بهاران با درختان مي كند
ليك بگريزيد از سرد خزان
كان كند كو كرد با باغ و رزان
آن خزان نزد خدا نفس و هواست
عقل و جان عين بهارست و بقاست
مر تو را عقلي است جزوي در نهان
كاملُ العقلي بجو اندر جهان
پس به تأويل اين بود كانفاس پاك
چون بهارست و حيات برگ و تاك
از حديث اوليا نرم و درشت
تن مپوشان، زآنكه دينت راست پشت
گرم گويد سرد گويد، خوش بگير
تا ز گرم وسرد بِجهي وز سَعير
گرم و سردش نوبهار زندگي است
مايه صدق و يقين و بندگي است
زان كزو بستان جانها زنده است
زين جواهر بحر دل آكنده است

  


شهيد هاشمي نژاد در كلام ياران

 

امام خميني(ره)
«در روز شهادت امام جواد (ع) يكي از فرزندان و تبار آن خانواده به شهادت رسيد. من از نزديك با او (شهيد هاشمي نژاد) و خصال و



تعهدش آشنابودم و آن را لمس كرده بودم و مراتب فضل و مجاهدت او بر اشخاص آشنا پوشيده نيست.»
***
از مهمترين سرچشمه هاي حيات فكري در جامعه، وجود عالمان مجاهد و نستوه است كه با خورشيد فروزان خود به پرورش استعدادها مي پردازند و جانها و روانها را سيراب و زنده مي كنند. اين قبيل انسانهاي فداكار و انديشمند با سخن ، بيان ، قلم و نهايت با مرگ خويشتن، تأمين كننده حيات فكري و زندگي جامعه مي شوند، شهيد حجة الاسلام والمسلمين دكتر هاشمي نژاد، از اين مصاديق است. اين شخصيت برجسته براي كشور و انقلاب ذخيره اي الهي بود.
****
سيد عبدالكريم هاشمي نژاد در سال 1311 شمسي ديده به جهان گشود. در سالهاي سياهي كه سلطه رضا خان قلدر بر همه مملكت سايه شوم خود را انداخته بود، سيد عبدالكريم پا به محفل علم و دانش گذاشت؛ به اين نيت كه با فرهنگ دين و دانش مي توان در مقابل ديكتاتوري ايستاد و با آن مبارزه كرد.





* ورود به حوزه علميه
عبدالكريم در چهارده سالگي با شور و شوق فراوان در حوزه علميه مرحوم آية ا... كوهستاني حاضر شد.
وي پس از مدتي به قم مهاجرت كرد و با جديت تمام در درس خارج اصول و فقه حضرت امام خميني و آية ا... بروجردي شركت كرد. سيد عبدالكريم هاشمي نژاد درسال 1337 در حالي كه تنها 26 سال داشت، اولين اثر علمي و قلمي خود را با شيوه اي نو و جذاب براي جامعه آن روز به سبك داستاني نوشت.

* رسالت شهيد
شهيد بزرگوار و دانشمند فرزانه پس از سالها تحصيل در حوزه علميه قم، درسال 1340 به نيت تبليغ رسالت ديني و انقلابي، به بارگاه ملكوتي حضرت رضا (ع) شتافت.
سيد عبدالكريم در مشهد با بزرگاني چون حضرات آيات، آية ا... خامنه اي و واعظ طبسي حشر ونشر پيدا كرد.
اولين بار با آقاي واعظ طبسي در مدرسه نواب يك برخورد كوتاه داشت. اين ديدار زمينه را براي دوستي عميق آن دو در آينده فراهم كرد. ديدارهاي بعد و مكرر در محضر استاد آية ا... حاج شيخ مجتبي قزويني و در درس معارف و فلسفه اين استاد بود كه آن دو را بيشتر با هم آشنا كرد و بعدها قرار گذاشتند براي تحكيم دوستي به منزل يكديگر بروند. در حوزه علميه مشهد به تدريس دروس بالاي حوزه پرداختند. مدتي نگذشت كه شيوه و اطلاعات وسيع ايشان و تسلط به تدريس زبانزد همگان گرديد.
آية ا... واعظ طبسي از آن دوران مي گويد: آشنايي من با شهيد هاشمي نژاد به سالهاي قبل از رحلت مرحوم آية ا... بروجردي باز مي گردد. اولين بار با ايشان در مدرسه نواب يك برخورد كوتاه داشتم كه اين ديدار زمينه را براي دوستي ما در آينده فراهم كرد...
شهيد هاشمي نژاد در حوزه درس مي گفت و در درسها مسايل سياسي را به خوبي براي طلاب مطرح مي كرد و آنان نيز ديدگاه هاي شهيد را مي گرفتند و به ديگران منتقل مي كردند.

*آغاز فعاليتهاي سياسي استمرار رسالت
مقام معظم رهبري در اين خصوص مي فرمايند: «وقتي مبارزات سال 1341 آغاز شد، آقاي هاشمي نژاد جزو فعالترين عناصر محسوب مي شد.
«درسال 1342 بود كه وي در تهران سخنراني داشت. پس از آن او را به همراه عده زيادي از ديگر علما و خطباي تهران دستگير كردند. در مشهد در يكي از فصول منبر و سخنراني كه دقيقاً يادم نيست دهه فاطميه بود يا مناسبت ديگري، او سخنرانيهاي مفصلي ايراد كرد و در آن جا لوايح ششگانه شاه را كه آن روز با هياهوي بسيار از آن اسم برده مي شد و بنا بود به اسم انقلاب به زور به خورد افكار عمومي شود، حلاجي كرد.»
در گزارش ساواك خراسان آمده بود: «طبق گزارش مأمورين آقاي سيد عبدالكريم هاشمي نژاد فرزند سيد حسن در چند شب اخير(22-42.4.19 ) در جلسه مسجد فيل كه توسط عده اي از اصناف پايين خيابان تشكيل گرديده بود شركت و مردم را عليه مقامات دولتي تحريك و تشويق مي كند و به جريان انتخابات آزاد شديداً حمله مي نمايد. چون گفتن اين گونه مطالب در وضع موجود بر خلاف مصالح مملكت بود، لذا در شب (1342.7.23) مأمورين شهرباني به منظور جلب نامبرده به مسجد مراجعه مي نمايند، ولي اطرافيان مشاراليه كه از جريان مطلع شده بودند خود را براي مقابله با قواي انتظامي آماده نموده و روي اين اصل با دستگيري نامبرده پليس با مقاومت شديد طرفداران وي روبرو شد كه مجبور به شدت عمل گرديده و در نتيجه دو نفر به اسامي مهدي يوسفي فرزند حسن و ماشاء ا... ژاكت فروش مقتول و پنج نفر ديگر مجروح گرديدند.»
از سال 1351 فعاليتهاي سياسي آقاي هاشمي نژاد دوباره گسترش پيدا كرد. با مسافرتهايي كه به شيراز و اصفهان داشتند، به سخنراني هاي افشاگرانه پرداختند كه در اصفهان دستگير و روانه زندان گرديدند.
حضرت آية ا... خامنه اي، مقام معظم رهبري، مي فرمايند:
«بعد از آن (ازسال 1351) فعاليتهاي مشترك ما شروع شد. او با جمع كوچكي كه آن روز كار مي كرديم و كارهاي پنهان از چشم دستگاه را سر و سامان مي داديم مشغول همكاري شد. با پيوستن آقاي هاشمي نژاد به آن جمع ما نيرو و نشاط تازه اي گرفت و فعاليتهاي گسترده تري را شروع كرد. در سال 1353 و 1354 او مجدداً به دنبال فعاليتهاي سياسي تند و بي پروايي كه داشت، به اتفاق آقاي طبسي در مشهد دستگير شد.
«اين بار گرفتاري او در زندان 2 سال به طول انجاميد. در اواخر سال 1355 در زندان مشهد از نزديك با گروهكها آشنا شد. از همان اوقات بود كه كينه آقاي هاشمي نژاد در اين گروهك منافق پديد آمد. وقتي از زندان بيرون آمد، ضمن اين كه انحرافات اين گروه را به خوبي مي دانست، درصدد آن بود كه شايد بتواند با ملاطفت و ملايمت و نصيحت به مسير صحيح بكشاند و در اين راه چه كوششها كه او نكرد.
«در سال 1357 كه شعله انقلاب روشن شده بود، بتدريج او در مشهد يكي از گردانندگان اصلي حركتهاي مردمي شد.
«من وقتي كه در آن سال از تبعيد به مشهد بازگشتم، ديدم شهر بر محور ايشان و آقاي طبسي مي گردد.
آقاي هاشمي نژاد نقش بسيار مؤثري در جريانات پيش از انقلاب داشت. او به اتفاق برادر عزيز ديگرمان آقاي طبسي توانست پادگان مشهد و پادگان لشكر 77 را از دستبرد افراد فرصت طلب دور نگه دارد و سلاحها را حفظ كند و شهر را آرام نگه دارد و اداره نمايد.
در انتخابات خبرگان، شهيد هاشمي نژاد انتخاب شدند و براي تدوين قانون اساسي به تهران رفتند. بعد از آن وي در مشهد مشاغل رسمي را قبول نكرد. اداره كلاسهاي درس و اداره حزب جمهوري اسلامي شاخه مشهد و اداره فكري جوانان آن سامان به عهده آقاي هاشمي نژاد بود. اينها مسؤوليتهايي بودند كه او با كمال قدرت از عهده شان برمي آمد.

وعده شهادت از سوي امام خميني(ره)
59 سال از زندگي پربركت و پرفراز و نشيب سيد عبدالكريم در اين دنياي خاكي گذشته بود، او با قلبي سرشار از اخلاص و ايمان، گمشده اش را در وصال يار جستجو مي كرد.
امام خطاب به او سالها قبل از پيروزي انقلاب فرمودند: من با اجل طبيعي از اين دنيا مي روم، تو به فكر خودت باش.
با اين وعده، در انتظار روزي بود كه شربت گواراي شهادت را بنوشد. چهره سرخش نيز گواه بود و اين سرخي پيراهن را خبر مي داد تا در مسير كاروان شهدا، لقب سرخ جامگان انقلاب اسلامي را به دست آورد.
امير يغمايي اين منافق روسياه و معاون اطلاعات سازمان منافقين مي گويد: طرح ترور به دست جلال و شهاب دو تن از اعضاي سازمان ريخته شده بود. در طرح بنابراين بود كل كلاسي را كه هاشمي نژاد در آن تدريس مي كرد بزنند، ولي بعداً متوجه شدند هادي علويان (قاتل شهيد هاشمي نژاد) لو رفته است. گفتند: چون آقاي طبسي در حال حاضر در مكه است و هاشمي نژاد فرد اول مشهد است، اگر او را ترور كنيم كمر سيستم و رژيم در مشهد مي شكند. به همين دليل، نارنجكي به هادي علويان كه در دكه كتاب فروشي صحن حرم كار مي كرد دادند و قرار شد به بهانه خريد كتاب و پوستر به حزب برود و در دستشويي حزب ضامن نارنجك را بازكند و موقع خروج هاشمي نژاد از كلاس او را بكشد.
ساعت 8 صبح شهيد هاشمي نژاد در حال خروج از حزب جمهوري اسلامي بود، كه به دست اين منافق كوردل به شهادت رسيد. منافقين قرار بر اين داشتند كه ترور را در كلاس انجام دهند كه عده اي ديگر نيز به شهادت برسند كه به علت نرفتن شهيد هاشمي نژاد در آن روز، عمليات طرح ترور به روز بعد يعني روز سه شنبه هفتم مهر ماه 1370 موكول شد كه مصادف بود با شهادت حضرت جوادالائمه (ع).
حضرت آية ا... خامنه اي در اين رابطه مي فرمايد: منافقين كار نيمه تمام ساواك در به شهادت رساندن شهيد هاشمي نژاد را به انجام رساندند.(پايگاه اطلاع رساني شاهد)

  

 

 

 

 

موسسه فرهنگی قدس
روزنامه قدس
 info@qudsdaily.com