|
گروه اقتصادي - علي دوستي :تزريق 700 ميليارد دلار به بازارهاي مالي آمريكا موجب مي شود، بدهي ملي اين كشور به بالاترين

سطح از سال 1954 برسد و اشتياق خارجيها را براي اوراق قرضه ايالات متحده از بين ببرد. پيشنهاد 700 ميليارد دلار «هنري پاولسون»، وزير خزانه داري ايالات متحده و تصويب اين پيشنهاد براي تثبيت نظام بانكي، ممكن است سبب افزايش بدهي ملي به بالاترين سطح از سال 1954 شده و اشتياق خارجيها را براي اوراق قرضه ايالات متحده از بين ببرد.
اين برنامه خواهان آن است كه كنگره، منابعي را براي خريد اوراق بهادار (كه با كاهش ارزش روبرو شده اند) از مؤسسات مالي تصويب كند كه اين امر مي تواند سطح بدهي را به بالاتر از 70 درصد توليد ناخالص داخلي افزايش داده و كسر بودجه سالانه به بالاترين ميزان در طول تاريخ خواهد رسيد. اقتصاددانان برآورد نموده اند، در سال آينده، اين كسري احتمالاً از يك تريليون دلار تجاوز خواهد كرد.
«استن كولندر»، تحليلگر سابق كميته بودجه مجلس نمايندگان و سنا كه اكنون در مركز ارتباطات كورويس در واشنگتن مشغول به فعاليت است، عنوان مي كند: اين هشدار دهنده است، بسيار هشدار دهنده؛ حتي براي آناني كه سهمي از اين وجوه نمي برند.
ريسك اين برنامه براي بزرگترين اقتصاد جهان عبارت است از افزايش آتي نرخ بهره به دليل نياز مضاعف خزانه داري براي تأمين مالي برنامه و كاهش تمايل سرمايه گذاران بين المللي براي افزودن به داراييهاي مالي خود.
روز گذشته ارزش دلار در برابر يورو بيشترين كاهش در يك روز را از زمان معرفي واحد پول اروپايي در سال 1999 تجربه كرد.
«پاولسون»، از قانون گذاران خواسته است، سقف قانوني بدهي فدرال را از رقم فعلي 10/6 تريليون دلار به رقم بي سابقه 11/3 تريليون دلار افزايش دهند.
* ريشه رواني و اقتصادي
دكتر بيژن بيدآباد ، كارشناس مسايل پولي - مالي، ريشه هاي بحران اقتصادي آمريكا را به 2 گروه تقسيم مي كند و به خبرنگار ما مي گويد: اين بحران 2 ريشه اقتصادي و رواني دارد. ريشه اقتصادي آن به عواملي چون رشد قيمت جهاني نفت، ركود بازار خريد و فروش كالا و خدمات و رشد هزينه هاي خارج ايالات متحده، چون جنگ عراق و افغانستان و ساير دخالتهاي پرهزينه سياسي و نظامي بستگي دارد.
وي افزود: اما بعد ديگر مشكل بعد رواني است. نرخ تورم منطقه يورو و آمريكا به عنوان دو شريك اقتصادي كه اقتصادشان از يكديگر تأثير مي پذيرد در1/5 سال اخير حدود 2 برابر شده است.
اين در حالي است كه تمهيدات جبراني براي تبعات اين تورم كه باعث ركود كارخانه ها و اخراج نيروي كار به خاطر صرفه جويي واحدهاي توليدي و كارخانه هاي بزرگ مي شود، به عمل نيامد. به عنوان مثال بررسي 3 سرفصل بودجه تأمين ايالات متحده در فاصله سالهاي 2001 تا 2002 كه اواسط دولت بوش پسر است، حاكي از كاهش 38 درصدي بودجه هاي حمايتي تأمين اجتماعي است.وي تصريح كرد: در نتيجه قدرت مالي خانوارهاي آمريكايي كاهش يافت كه رشد اين كاهش درآمد در بعد وسيع باعث ناتواني در پرداخت اقساط مسكن آنها به بانكها و ورشكستگي بزرگترين بانك رهني آمريكا شد و اين آغازگر بحران بود.
وي افزود: وقتي بانكهاي آمريكايي دچار بحران شدند، ساير بخشهاي اقتصاد كه مهمترين آن را بازار سهام و صنايع بزرگ تشكيل مي دهند، هم از نظر تأمين مالي و هم از نظر امنيت رواني براي ادامه سرمايه گذاري دچار تهديد شدند. در بازار سهام صفهاي بزرگ فروش تشكيل شده است، زيرا چشم انداز سرمايه گذاري دست كم فعلاً ممكن نيست. در صنايع نيز اين دو عامل در هم آميخته اند؛ يعني هم سهامداران صنايع دچار ترديد و نگراني اند و هم خود صاحبان صنايع چشم انداز مناسبي براي فروش كالاها در پيش رو ندارند.
وي گفت: لذا بايد در هفته هاي آينده منتظر بروز ابعاد ديگري از بحران اقتصادي آمريكا باشيم. فعلاً بحران در 2 بخش بانكي و بورس بروز كرده است. اما احتمالاً دامنه آن به صنايع بزرگ و بخش خدمات نيز كشيده خواهد شد، مسأله اصلي در واقع بعد رواني و نبود احساس امنيت براي سرمايه گذاري است و لذا طرح آقاي بوش هم كمك چنداني به بهبود اوضاع نخواهد كرد.
* رشد طلا و كاهش نفت
همچنين دكتر مهدي تقوي - كارشناس اقتصادي- درباره تأثير بحران آمريكا بر بازار كالاهاي حساس به خبرنگار ما گفت: احتمالاً در روزهاي آينده شاهد رشد قيمت طلا و كاهش قيمت نفت خواهيم بود، زيرا سرمايه هاي بيرون كشيده شده از بانكهاي آمريكايي احتمالاً خريد طلا و هجوم به سمت اين بازار را مناسب ترين راه خود مي داند و لذا تراز عرضه و تقاضاي طلا به نفع رشد قيمت برهم مي خورد. با اين حال بايد انتظار كاهش كوتاه مدت قيمت نفت را داشته باشيم، زيرا مصرف نفت آمريكا به عنوان بزرگترين مصرف كننده جهان ،تحت تأثير كاهش توليد ناخالص داخلي تنزل خواهد يافت.
وي افزود: با وجود اين كاهش قيمت نفت مقطعي است و به خاطر مسايل دروني و ذاتي بازار نفت و به ويژه نزديك شدن به فصل سرما نبايد انتظار پايين ماندن طولاني مدت قيمت جهاني نفت را داشت.
* احتمال سقوط دلار
دكتر سعيد شيركوند - كارشناس اقتصادي- درباره تأثيرات احتمالي بحران اقتصادي آمريكا بر ايران به خبرنگار ما مي گويد: بايد انتظار داشته باشيم كه احتمالاً در بازار ارز كشور شاهد تلاطم باشيم، زيرا احتمال سقوط قيمت دلار در برابر يورو وجود دارد و با توجه به سياست ارزي جديد كشور مبني بر عدم كنترل نوسانات دلار و جلوگيري از سوء استفاده هايي كه در اين زمينه رخ داده است، احتمال سقوط قيمت دلار در برابر ريال نيز محتمل است و حتي دلار ممكن است به سطح 800 تومان و پايين تر هم سقوط كند.
وي افزود: با اين حال قيمت طلا در بازار داخلي و همچنين قيمت سكه رشد خواهد كرد.
شيركوند تصريح كرد: بايد مراقب باشيم كه در بعد تهيه برخي كالاهاي داخلي، وارداتي و ضروري نيز شاهد تلاطم هايي در بازار بين المللي خواهيم بود كه بايد از هم اكنون دولت براي آن تدابير لازم را بينديشد. |