|
* فاطمه فرزانه
امسال متولدين نيمه دوم سال 82 و نيمه اول سال 83 در پيش دبستاني يك و متولدين نيمه دوم سال 81 و نيمه اول سال 82 در پيش

دبستاني دو ثبت نام شده اند. شايد فرزند شما نيز يكي از كساني باشد كه براي نخستين بار راهي دوره پيش دبستاني شده است. در اين صورت، به عنوان اولياي چنين كودكي تا چه اندازه با اهداف و آموزشهايي كه به او در اين دوره داده مي شود آشنا هستيد؟
هدف آموزش پيش دبستاني
عمده ترين هدف آموزش در اين دوره آماده كردن كودكان براي ورود به دبستان است. آموزش مهارتهاي اجتماعي نظير بالا بردن سطح تعامل كودك با ديگر همسالان از جمله آموزشهاي مهم دوران پيش دبستاني است. مهارتهاي خودياري شامل طرز صحيح غذا خوردن، پوشيدن و در آوردن لباس و رعايت نظافت هنگام رفتن به دستشويي به صورت مستقل، از ديگر مهارتهاي زيربنايي است كه كودك بايد در اين مرحله بياموزد.
از سوي ديگر، آموزش اطلاعات عمومي نظير مفاهيم( بالا، پايين- چپ، راست- كوتاه، بلند و...)، مشاغل، حيوانات، ميوه ها، رنگها، وسايل نقليه و... همچنين مهارتهاي نوشتن مانند طرز صحيح گرفتن مداد از جمله مواردي است كه كودك در اين مرحله مي آموزد.
ضمن آنكه، مهارتهاي حركتي ظريف مانند قيچي كردن كاغذ، كپي كردن اشكال، رنگ آميزي و وصل كردن نقطه ها به هم و نيز مهارتهاي حركتي غيرظريف نظير دويدن، پريدن، لي لي كردن، از پله بالا و پايين رفتن، چهار دست و پا راه رفتن و... نقش اساسي و مهمي را در يادگيري كودك در تمام مراحل تحصيلي او خواهد داشت.
سوال اين است كه كودكان در دوره پيش دبستاني تا چه اندازه با اين آموزشها آشنا مي شوند. اگر چه بايد اذعان داشت با توجه به مشكلات مالي و پايين بودن دستمزد مربيان مراكز پيش دبستاني و مهد كودك، اين قشر دلسوز، زحمت فراواني براي آموزش كودكان متحمل مي شوند. اما به نظر مي رسد با وجود اهميت آموخته هاي زيربنايي در اين مقطع سني، كمتر به اين مهم توجه مي شود.
در حالي كه آموزش اين مهارتها نياز به مربياني با تجربه دارد كه علاوه برآشنايي با خصوصيات جسمي و روحي كودك، تجربه كافي جهت آموزش در اين زمينه را داشته باشند.
چه بسا مربياني به دليل رعايت نكردن مراتب آموزشي از ساده به مشكل، مفاهيم را به صورت غيرعلمي به كودكان مي آموزند. در چنين شرايطي كودك به دليل نقص آموزش، احساس ناتواني كرده و اعتماد به نفس او پايين مي آيد و در نتيجه از كار آموزش دلزده مي شود.
اگر چه مربيان مهدهاي كودك و مراكز پيش دبستاني تمام تلاش خود را براي بهبود آموزش به كار مي گيرند اما در مواردي نداشتن الگوي مناسب و نا آشنايي با اصول روانشناسي، اغلب رابطه آنها را با كودك و خانواده دچار چالش مي كند.
انتظار خانواده ها از سيستم آموزشي
« خانم نظري كه خانه دار است و دو فرزند با فاصله سني كم دارد، انگيزه اش را از فرستادن فرزندانش به پيش دبستاني چنين بيان مي كند: از آنجا كه نمي توانم همزمان از هر دو فرزندم مراقبت كنم و به آموزش هر دو برسم كودك بزرگتر را به پيش دبستاني فرستاده ام تا علاوه بر آموزش و تعامل با كودكان ديگر، بتوانم به فرزند دوم و كارهاي منزل بهتر رسيدگي كنم.»
«خانم بهمني، كارشناس اداره آموزش و پرورش نيز به عنوان يك مادر شاغل به گزارشگر ما مي گويد: من از نظر نحوه آموزش مفاهيم مختلف به فرزندم مشكلي ندارم. تنها انتظارم از مربيان پيش دبستاني اين است كه به طور كامل مراقب فرزندم باشند. ولي همه مادران مانند من تخصص كافي براي اين كار ندارند. بنابراين، بحث آموزش صحيح و دقيق چيزي است كه بايد در مراكز پيش دبستاني اعم از دولتي يا خصوصي مد نظر قرار گيرند.»
«خانم مقيمي، خانه دار نيز درباره توقعش از مراكز پيش دبستاني معتقد است: چون همين يك فرزند را دارد كه سال آينده به كلاس اول مي رود بنابراين انتظارش اين است كه آموزشهاي پيش دبستاني، كودك او را براي ورود به مدرسه كاملاً آماده كند.»
البته اين فقط توقع خانم مقيمي نيست، بلكه تصور اغلب والدين و حتي مادربزرگ و پدربزرگهايي است كه از نوه شان مراقبت مي كنند. آنها مي خواهند مراكز پيش دبستاني علاوه بر اينكه به صورت اصولي آموزشهاي لازم را به كودك ارائه مي دهند با وي ارتباط عاطفي هم برقرار كنند تا محيط پيش دبستاني را بپذيرد و كم كم مهياي جدا شدن از مادر و حضور رسمي در دبستان شود.
«كامران پور، پدر بزرگ بازنشسته هم در خصوص اهميت دوره پيش دبستاني اظهار مي كند: از وقتي كه نوه ما طفلي نوزاد بوده من و مادربزرگش در زمان غيبت مادرش از او مراقبت مي كرديم. حالا او 5 ساله است و پيشرفت علم و فناوري به سرعت بالا رفته، در نتيجه نوه مان هر روز سوالهاي پيچيده تر و هوشمندانه تري از ما مي پرسد كه توان پاسخگويي صحيح به او را نداريم و نمي توانيم به رشد فكري و خلاقيت او كمك زيادي بكنيم. بنابراين بهتر است در دوره پيش دبستاني اين آموزه هاي جديد را فرا بگيرد.»
«ف، سعيديان، شاغل در يكي از بيمارستانها نيز معتقد است: افرادي نظير من كه مشغله كاري زيادي دارند، وقتي فرزندشان را به دست مربيان دوره پيش دبستاني مي سپارند، انتظار دارند تمام اطلاعات مورد نياز فرزندشان را به آنها بياموزند و حتي والدين را هم راهنمايي كنند تا در زمينه آموزش مهارتهاي مورد نياز كودكشان در منزل بتوانند به آنها كمك كنند.»
آماده شدن براي ورود به مدرسه
اين طور كه از مجموع نظرهاي والدين برمي آيد، گويا انتظار آنها از آموزش دوره پيش دبستاني اين باشد كه فرزندشان را كاملاً آماده ورود به مدرسه كند.
حتي در اين زمينه بعضي از والدين تا آنجا پيش مي روند كه تصور مي كنند با ورود كودكشان به اين دوره ديگر وظايف آموزشي و تربيتي خودشان كاملاً به اتمام رسيده و از هر نوع كمكي در اين باره مبرا هستند. شايد به همين دليل نيز وقتي فرزندي در دوران دبستان دچار مشكل آموزشي يا ارتباطي مي شود، خطاب به مربيان يا مسؤولان مدرسه مي گويند؛ ما كه فرزندمان را به دوره پيش دبستاني فرستاده ايم پس نبايد ديگر مشكلي داشته باشد!
اين در حالي است كه كارشناسان آموزشي تأكيد مي كنند، آموزشهاي دوره پيش دبستاني وقتي مثمر ثمر خواهد بود كه در منزل نيز توسط اوليا پيگيري شود و از اين طريق تعامل بيشتري بين مسؤولان و آنها ايجاد گردد و در صورت مشاهده پيشرفت فرزندشان از مربي تشكر و در هنگام بروز مشكل رفتاري و ارتباطي يا دلزدگي از آموزش، مشكل را با مسؤولان آموزشي در ميان بگذارند تا كودك بهره بهتري از اين دوره ببرد. |